ورزشهای بی حد و مرز یا افراطی که ورزشهای مخاطره آمیز یا ماجراجویانه نیز نامیده میشوند، به هر نوع ورزشی که شامل سرعت، ارتفاع، خطر، ابزارها و وسایل بسیار تخصصی، و مقدار فراوانی تنش جسمانی باشد، اطلاق میشود. در دو دهه 70 و 80 تنها ورزشهایی چون پرواز با هواپیماهای سبک و بدون موتور ورزش مخاطره آمیز شناخته میشد. اما امروزه ورزشهایی که موجب ترشح ناگهانی آدرنالین میشوند نیز مخاطره آمیز و افراطی نامیده میشوند. عبارت extreme sports توسط شبکه کابلی آمریکایی ورزش و سرگرمی ESPN و در زمانی ابداع شد که این شبکه مشغول برنامه ریزی برای برنامه بازیهای بیحد و مرز یا Extreme Games بود که برای اولین بار در 1995 اجرا شد. بعضی از ورزشهایی که در این رسته جای میگیرند عبارتند از اسکی با snowboard، اسکیت بورد (skateboard) و لوژ سواری در خیابان که همه به نام ورزشهای غیر قانونی (outlaw sports) نیز شناخته میشوند زیرا به علت مخاطره آمیز بودن در بسیاری از مناطق ممنوع شده اند. بعضی از این ورزشها به این دلیل افراطی نامیده میشوند که در واقع نسخه خطرناک یک ورزش نسبتا کم خطر هستند و به مدد تغییرات تکنولوژیک و تجهیزات پیشرفته به شکلی مشکل و پیچیده تر از نسخه اصلی اجرا میشوند. برای مثال مسابقات دوچرخه رانی BMX و دوچرخه سواری در کوهستان هر دو بر اساس دوچرخه سواری ساده بنا شده اند و اسکی روی آب پا برهنه نیز از شاخه های امروزی اسکی روی آب است. همچنین میتوان به موج سواری با بادبان و همچنین افزودن شیبهای مرتفع به اسکیت سواری وبالا بردن سرعت در آن نیز اشاره نمود. خطر عنصر اصلیبه طور کلی، "خطر" عنصر اصلی ورزشهای افراطی است و به طور خلاصه مجموعه عملیات آکروباتیک و متهورانه در سرعتهای بالا و موقعیتهای خطیر است. ورزشهای افراطی از فعالیتهای تفریحی و شخصی سرچشمه گرفته اند اما معمولا دارای مفهوم جمعی هستند، به این معنا که در آنها هر ورزشکار به نمایش مهارتها و تواناییهای شخصی خود میپردازد تا سایر اعضای گروه از او تقلید کرده و به رقابت با وی بپردازند.با رقابتی شدن این ورزشها، بخشی از انواع ورزشهای افراطی در جمع ورزشهای معمولی پذیرفته شد. اسکی با Snowboard اولین (و در حال حاضر تنها) ورزش افراطی است که در مسابقات المپیک اجرا میشود و دلیل این پذیرش نیز، قرار دادن آن در زیرمجموعه اسکی بوده است. بعضی از ورزشهای قدیمیتر و سنتی تر مانند اسکی آزاد (freestyle)، چتربازی و موج سواری نیز زمانی به عنوان ورزشهای افراطی شناخته میشدند. در واقع همانطور که اوج گیری موج سواری در دهه 60، به نوعی جریانی خلاف ارزشهای اجتماعی رایج به شمار می آمد، امروز نیز ورزشهای افراطی مدرن، بر خلاف سنتها و ارزشهای مرسوم حرکت میکنند. ورزشهای زمستانیامروزه اسکی با snowboard یکی از ورزشهای سنتی مخاطره آمیز به شمار میرود. تعداد دیگری از ورزشهای افراطی زمستانی عبارتند از قایقرانی بر یخ (Ice sailing راندن قایقی مخصوص دارای بادبان که بر روی تیغه های مخصوص آهنی نصب شده است)، راندن تخته موج سواری بر یخ (ice surfing) و راندن اسکیت بادبان دار (skate sailing). در واقع ورزشهایی که با سرعت گرفتن وسیله بر روی یخ و برف، به کارگیری بادهای شدید کوهستانی همراه با ترکیب وسایل ورزشهای زمستانی با بادبان، کایت و چتر نجات (ترکیب اسکی و snowboard با چتر نجات که در طی آن اسکی باز با چتر نجات از هواپیما بر روی کوهستانهای برفی فرود آمده و به اسکی میپردازد) انجام میشوند، در دسته ورزشهای افراطی زمستانی جا دارند. ورزشهای تابستانیورزشهای تابستانی افراطی شامل اسکیت بورد سواری، land sailing (پیمودن مسافتهای مختلف با وسیله ای بادبان دار، سبک و چرخدار که نیروی محرکه آن از باد تامین میشود. این وسایل به قدری سبک و روان هستند که حتا یک نسیم میتواند آنها را جابجا کند)، اسکیت بورد سواری در کوهستان (اسکیت بورد مخصوص این ورزش دارای چرخهای بزرگ و بستهایی برای نگه داشتن پای ورزشکار هستند) و اسکیت رول (اسکست با کفشهای مخصوص)، اسکی روی آب پا برهنه، موج سواری با بادبان و انواع ورزشهایی که آب و باد در آنها سهم مهمی دارند و همچنین صعود به ارتفاعات با انواع وسایل از جمله دوچرخه و مانند اینها هستند.
فوتباليستی را در نظر بگيريد كه هنگام ضربه زدن به توپ فقط از عضلات دو قلوي پاي خود استفاده مي كند. اين فوتباليست هنگام ضربه زدن به توپ از دو عضله استفاده ميكند و اگر قدرت وارد كردن انرژي اين دو عضله را 100نيوتن در نظر بگريم توپ او با سرعت مثلا40 كيلومتر در ساعت حركت خواهد كرد.حالافوتباليست ديگري را در نظر بگيريد كه هنگام ضربه زده علاوه بر استفاده از عضلات ساق پاي خود،از عضلات ران نيز استفاده مي كند. اين شخص علاوه براينكه عضلات بيشتري استفاده مي كند نيروي بيشتري را برروي توپ وارد مي كند (200نيوتن)در نتيجه سرعت توپ او با 60يا 80كيلومتر در ساعت حركت خواهد كرد .ودر نهايت شوت او براي دروازبان حريف مشكل ساز خواهد بود مي بينيد كه استفاده بسيار ساده وپيش پا افتاده اي از علم فيزيك در مثال بالا يك فوتباليست را از نظر قدرت شليك توپ به حد بالايي مي رساند .پس مي توان نتيجه گرفت كه علم در ورزش بي تاثير نيست.براي توجه بيشتر مثال زير را در نظر بگيريد:اسكي بازي را در نظر بگيريد كه در حدود60كيلو گرم وزن داشته و در مسابقه اسكي مارپيچ المپيك شركت كرده است ،قانون نيروي ثقل و وزن كه در فيزيك به صورت تئوري در كتاب ها مطرح شده است اين شخص را بر اثر نيروي كشش زمين ونيروي گرانش وطبق فرمول زير نيروي خاصي را بر او وارد مي كند.واو را از كوه به سمت پايين مي كشد ونيرويي كه هر دو جرم را به سمت يكديگر مي كشاند نيروي گرانش نام دارد ونيز ربايش زمين را بر يك جسم ،وزن ان جسم يا نيروي گرانش مي گويند و مي دانيم وزن با جرم فرق مي كند نتيجتا وزن اين اسكي باز طبق قانون زير برابر است با 60كيلو گرم ونيروي واردشده بر اوبرابراست با:
W=60(kg)*10(n/kg)=600N
ورزشكار ديگري را در نظر بگيريد كه وزن او اصطلاحا 100كيلو گرم باشد و نيروي وارد شده بر او برابر است با:
W=100(kg)*10(n/kg)=1000N
نيرويي كه شخص دوم را به پايين مي كشد، حدودا400نيوتن از نيروي شخص اول بيشتر است .در نتيجه سر عت نفر دوم نيز به مراتب بيشتر خواهد شد.بنابراين شانس موفقيت نفر دوم در صورتي كه داراي فاكتور هاي مشترك ديگر مثل داشتن اسكي هايي با كيفيت يكسان وغيره ،براي پيروزي در مسابقه بيشتر است.اكنون كه تا حدي به نقش علم فيزيك و تاثير موثر بر ورزش اشنا شديد وقت ان است كه شاخه هاي مختلف ان را برسي كرده و نقش هر كدام را در ورزش روشن كنيم .
پرتوهاي نوري و قوانين شكست نوري
هنگامي كه نور به يك محيط شفاف وارد ويا از آن خارج مي شود،ممكن است پرتو هاي نور شكسته شوند واثر هاي جالب و گاهي زيبا را پديد مي اورند.مثلا اگر به يك سكه در ته ليوان نگاه كنيد سكه بالا تر از محل واقعي خود به نظر مي رسد. يا وقتي كه يك قاشق را بطور مايل در ليوان آب فرو مي بريد ان را در محل ورود به اب شكسته مي بينيد.وقتي نور بطور مايل از يك محيط شفاف وارد محيط شفاف ديگري مي شود ،هنگام عبور نور از سطح جدا كننده دو محيط مسير ان تغيير مي كند . اين پديده را شكست نور مي گويند.علت شكست نور اختلاف سرعت در دو محيط است اگر نور از خلا وارد محيط شفاف شود و سزعت نور در خلا و محيط را به ترتيب باCوVنشان دهيم ،ضريب شكست عبارت خواهد بود از :
N=C/ V
بيشترين كابرد اين تكنيك در ورزش براي ساخت عينك هاي شنا و غواصي مي باشد. عينك غواصي در هوا داراي ديد تار مي باشند ولي در آب با اصل ضريب شكست توسط محيط اب داراي ديد صاف و شفاف مي شوند.روي اين اصل شناگران با اينگونه عينك ها مي توانند كف استخر را به خوبي ببينند .خط هاي سفيدي كه در ته استخر كشيده مي شوند باعث مي شوند تا شناگران در مسير خود قرار بگيرند وبه مسير ديگر ورزشكاران وارد نشوند و با چشم غير مسلح و با عينك مخصوص شنا اين خط ها ديده نمي شوند.همچنين شناگران قادرند به خوبي با اين عينك ها حريفان خود را زير نظر داشته باشند.
تجزيه پرنوهاي نوري و رنگ هاي مختلف نوري وداستان عدسي ها
نور سفيد به وسيله منشور مي تواند تجزيه شود ومثل عينك هاي آفتابي و مه شكن ومخصوص براي رشته هاي اسكي ،قايقسواري،موج سواري و… استفاده مي شوند.ونيز عدسي ها اشكالي هستند كه جسم را نزديك تر يا دورتر نشان مي دهند.از اين قضيه بيشتر در ورزش شكار استفاده مي شود (ساخت دوربين هاي قوي)
بازده زمانی
در بسياري از موارد به جاي دانستن لحظه شروع يك رويداد،نياز به اندازه گيري مدت زمان آن رويداد داريم.مدت زمان بين شروع رويدادرابا T1ولحظه پايان يك رويداد را باT2نشان دهيم،بازده زماني برابر T2-T1استكه آن را با Tنشان مي دهيم. T= T2-T1اين مسئله به صورت آشكار در ورزش هايي كه نقش زمان وتايم گيري در آن مهم است مطرح مي باشد .مثل ورزش دو ،دو چرخه سواري و ورزش اسكي.البته در بيشتر اين ورزش ها شروع حركت يا T1با زمان صفرمحاسبه مي شود و اين ثبت زمان T2است كه با كرنو متر هاي پيشرفته اندازه گيري مي شود.
نيرو
ما همواره بدون آنكه توجه كافي داشته باشيم ،نيروهايي را كه هل مي دهند ومي كشند ويا اجسام را به حركت وا مي دارند ويا حركت آنها را كند ميكنند ،به سهولت مي توان شناخت.اما نيروهايي كه در اجسام در حا ل تعادل ،مثل اجسام ساكن وارد مي شوند ،كمتر آشكارند.نيرو به كمك اثر هايي كه بر يك جسم مي گذارند مي شناسيم و توسط همين اثرها مي توانيم توصيف كنيم.اثرهاي نيرو عبارتند از:نيرو مي تواند جسم را به حركت وا دارد. نيرو مي تواند عامل ترمز وايستادن جسم باشد. نيرو مي تواند عامل مخرب باشد يعني مي تواند موجب فشرده شدن ويا له شدن جسم شود.نيرو جهت جسم را نيز عوض مي كند .نيرو مي تواند ماهيت جسم را نيز عوض كند . نيرو مي تواند جسم را خم كند و يا بطور كلي تغيير شكل مي دهد. نيرو مي تواند اثر نيروهاي ديگر را كه بر يك جسم ساكن وارد مي شوند را خنثي كند واز حركت جسم جلوگيري كند نيرو مي تواند سبب چرخش جسم شود. نيرو ها بر حسب اثرهاي آن نام گذاري مي شوند.نيروي مالش (اصطكاك)، نيروي كشش نخ،نيروي شناوري ، نيروي كشساني و… در اينجا با بعضي از نيرو ها آشنا ونقش هر كدام را در ورزش برسي مي كنيم.
نيروي گرانش نيرويي كه دو جرم مشخص بر يکديگر وارد مي نمايند را نيروي گرانش مي گوييم.لذا به ربايش زمين بر يك جسم وزن آن جسم يا نيروي گرانش ميگويند.در ورزش اين نيرو گاهي مفيد و گاهي مضر است.مثلا در ورزش اسكي اين نيرو نقشي مثبت داشته و موثر است.اسكي كه اصول اوليه آن بر پايه حركت ورزشكار با اسكي از كوه به سمت پايين است.نتيجتا هر اسكي باز كه سنگين تر است، با سرعت بيشتري به سمت پايين كشيده مي شود.طبق فرمول زير :
W=جرم(kg)*10(n/kg)
در نتيجه اين نيرو براي ورزش اسكي مثبت و مفيد است .ولي در ورزش پرش ارتفاع كه ورزشكار با پريدن از سطح زمين انرژي خود را صرف غلبه برنيروي گرانش زمين مي كند ،طبق فرمول:
W=جرم*10
اين در خلاف جهت حركت ورزشكار قرار دارد به عنوان نيروي مزاحم به حساب مي آيد .پس در رشته اسكي هر كسي كه سنگين تر است سرعت بيشتري دارد وبر عكس در ورزش پرش ارتفاع هر كس كه سبكتر است موفق تر خواهد بود وبهتر مي تواند بپرد
نيروي كشسانی وقتي فنري را مي کشيم يا فشرده مي كنيم ،فنر دست ما را مي كشد يا مي راند.به نيرويي كه فنر كشيده يا فشرده اعمال مي كند نيروي كشساني فنر مي گوييم.اين نيرو درورزش كارايي چنداني نداشته ،به جز در موارد خاص.در ورزش از اين نيرو به صورت دستگاه هاي بدن سازي كه با فنر هاي مخصوص كار مي كند، استفاده مي شود.
نيروي مالش
به نيروهاي بين سطح تماس بين دو جسم كه با سطح تماس موازيند وبا حركت دوجسم بر روي هم مخالفت مي كنند نيروي مالش(نيروي اصطكاك)مي گويند.اين نيرو به جنس هاي سطح تماس وصافي وزبري آن بستگي دارد و متناسب با نيروي عمودي است كه دو سطح تماس را به هم مي فشارد.اين نيرو در ورزش بسيار تاثير گذار مي باشد.اين نيرو تاثير خودرا به صورت مثبت و منفي مي گذارد.يعني اينكه اين نيرو براي رشته هاي ورزشي هم مفيد و هم مضر است. مثلادر ورزش هاي: لوژسواري ،شنا واسكي و….يك عامل مزاحم به شمار مي رود.ولي در ورزش هايي مثل تنيس واليبال فوتبال و…نيروي اصطكاك عامل پايداري ورزشكار در سطح زمين به شمار مي آيد و در جهت مثبت فعاليت ورزشكاران قرار دارد.اصطكاك در عامل پايداري ورزشكار در سطح زمين به شمار مي آيد ودر جهت مثبت فعاليت ورزشكاران قرار دارد. اصطكاك در ورزش لوژسواري باعث مي شود نيروي مزاحم وترمز كننده بين تيغه هاي لوژو يخ ايجاد شود ودر نتيجه از سرعت لوژسوار كاسته شود،براي رفع اين مزاحمت مربيان ومتخصصان تيم هاي ورزشي با ساخت تيغه هايي كه كمترين سطح زبر رادارا مي باشد (بسيار تيز وصيقلي)مي باشد در زير لوژهاي ورزشكاران نصب مي كنند.در ورزش اسكي كه تماس بين كف اسكي و برف عامل ايجاد اصطكاك است وتا حدودي از سرعت ورزشكاران جلوگيري مي كند ،به صورت تجربي به اثبات رسيده كه اگرورزشكار واكس مربوط به هر برف (دماي برف معيار واكسها مي باشد)را به ته اسكي خود بزنند اسكي با سرعت بيشتري به دليل رفع نيروي اصطكاك بين كف اسكي و برف حركت خواهد كرد.در ورزش شنا نيز نيروي اصطكاك بين آب وبدن شناگر عامل مزاحمي براي سرعت او محسوب مي شود.اينگونه مشكلات را كه مي توانندمانعي براي رسيدن ورزشكاران به سرعت ايده آل ومناسب باشند را فيزيك به آساني حل كرده است. دانشمندان فيزيك با درست كردن لباس هاي شنا (مثل پوست فك ها كه سطح اصطكاك را به ميزان نسبتا زيادي پايين مي آورند)باعث شدند عامل مزاحم نيروي اصطكاك در ورزش شنا به حداقل برسدو همين كشف تا حدودي ركود سرعت شنا را بالا برده است.در ورزش هايي مثل تنيس و واليبال كه ورزشكار بايد با پاهاي استوار در سطح زمين به جابجايي بپردازد وبتواند خود را كنترل كند واز ليز خوردن در سطح صاف سالن جلوگيري كند حالتي كاملا بر عكس شنا واسكي وجود دارد به همين دليل در اين ورزش ها به نيروي اصطكاك بيشتر نياز داريم ونتيجتا متخصصين وصاحب كارخانه هاي معروف كفش هايي ساخته اند كه بتوانند نيروي اصطكاك بين كفش وزمين چندين برابر كند.
نيروي مقاومت شاره نيرويي كه با حركت جسم مخالف حركت مي كند نيروي مقاومت ناميده مي شود.نيروي مقاومت هوا بر يك اتومبيل نمونه اي از اين نيرويست كه با افزايش سرعت اتومبيل افزايش مي يابد.علمي است در فيزيك كه در آن نقس اصطكاك هوا وبرخورد غير مفيد هوا با ورزشكار ويا وسيله نقليه به كار گرفته توسط ورزشكار را به ما نشان مي دهد…از اين علم براي شكل وسايل ورزشي و همچنين فرم تكنيكي ورزشكار به حالت مناسب آئروديناميك استفاده مي شود.وسايل ورزشي مثل دوچرخه،اسكي،لباس هاي ورزشي به نحوه اي طراحي مي شوند كه كمترين بر خورد با هوا را داشته باشند.كه اغلب دوچرخه سواران با اين تكنيك روي دو چرخه قرار مي گيرند براي اينكه برخورد هوا با ورزشكاران به حداقل برسد.
نيروي ارشميدس
به اجسام شناور يا غوطه ور در يك جسم نيروي به سوي بالا وارد مي شود اين نيرو بيشترين كارايي خودرا در ورزش هاي آبي مثل :شنا،واترپلو،قايق سواري و……داردواز آن براي شناور ماندن بهتر بر سطح آب استفاده مي شود.
راستي تكنيك چيست؟ تكنيك پياده شدن اصول و مباني مربوط به ورزش وانجام دادن حركت درست وموثر مربوط به هر رشته ورزشي مي باشد.تكنيك يعني نشان دادن عملي مباني تئوري كه مربي يا آموزگار ورزش براي ورزشكار بيان كرده است.تكنيك با علم فيزيك در ارتباط است.تكنيك زاييده شاخه هاي مختلف فيزيك مي باشد.تكنيك يعني به كار گيري فكر در ورزش.ورزشكار تكنيكي كسي است كه زيرك و با هوش باشد.واز فكر خود بهتر بتواند در ورزش استفاده كند.در ورزش بوكس يكي از تكنيك هاي مطرح وموثر اين است كه بوكسر ضربه هوك خود را از انتهاي كتف وبا استفاده از چرخش كمر بر حريف وارد ميكند.در اين تكنيك كوچك ولي مهم چند نكته علمي در مورد فيزيك نهفته است :1-هنگامي كه بوكسر ضربه خود رابه به وسيله كتف باشوك مي زند از اصل اهرم استفاده مي كند تا بتواند نيروي بيشتري مضاعف برنيروي بازووساعد برحيف وارد كند.2-چرخش كمر وايستادن روي پنجه پاي عقب در هنگام ضربه هوك قانون برايند نيروها را تداعي مي كند.بوكسر توسط اين چرخش يك نيروي مضاعف را بر نيروي بالاتنه مي افزايد.در ورزش اسكي تكنيكي بنام شوس (حالت تخم مرغي) وجود دارد.اين تكنيك دقيقا با رفغ نيروي شاره هوا به كار مي رود.زيرا در اين حالت اسكي باز حالت آئروديناميكي موثر وزيبا را در بدن خود به نمايش گذاشته وبه سرعت خود مي افزايد وبا زمان كمتري مسافت را مي پيمايد.
قوانين حركت
بيشتر رشته هاي ورزشي بر اساس پيموده شدن مسافت براي ورزشكار با سرعت بيشتر سنجيده مي شوند.مسابقه هايي مثل دوميداني،دوچرخه سواري ،اتومبيل راني و قايق راني و…كه در آنها ورزشكار مسافت تعيين شده را مي پيمايد سرعت در پيروزي ورزشكار عامل اصلي مي باشد.جهان پر از اجسامي است كه نسبت به ما در حركتند .حركت وسرعت برخي از اين اجسام كه ساخته دست انسانند مانند:اتومبيل، دوچرخه ها، اسكي، لوژ، موتور، قابل كنترل اند و براي ميادين ورزش به كار مي روند ثبت واندازه گيري سزعت براساس واحد زمان مساوي است با برنده شدن.حركت ها با همديگر فرق مي كنندحركت بر روي خط (حركت يك بعدي )نوعي حركت ساده است ولي حركت بر روي منحني (حركت دو بعدي )مانند حركت بر مسير دايرهاي پيچيده تر است. قوانين حركت در ورزش به صورت شتاب افزايش سرعت چگونگي برقراري تعادل در حركت روي مسير منحني ترمزهاي اضطراري وكلا افزايش ركود سرعت در واحد زمان نمايان شده است.سرعت عبارت است از:جا به جايي متحرك در واحد زمان .
مثال:دريك مسابقه شنا100متري شناگرطول000/50متري استخررا در يك رفت وبرگشتدر مدت 00/56ثانيه پيموده است.اگر بتوانيم سرعت شناگر را در سرعت رفت و هنگام برگشت جداگانه حساب كنيم ضعف او را در مسير نشان دادهايم زيرا با افزايش و كاهش سر عت ضعف او نمايان خواهد شد .
زمان رفت 27ثانيه زمان برگشت29ثانيه
اين ورزشكار در هنگام رفت سرعت بيشتري داشته است و هنگام برگشت سرعت او كم شده است.با يك فرمول ساده اما مهم مربي مي تواند شاگردان خود را از نظر رفتار سرعتي در هنگام تمرين يامسابقه به خوبي كنترل كند ونكته هاي لازم را به موقع در موردنحوه حركت وسرعت ورزشكار به او بگويد وضعف ورزشكار را در مسير ها برسي كند.
شتاب
تغييرات سرعت را براي يك محرك در هنگام حركت شتاب مي نامند.شتاب در ورزش بسيار مهم مي باشدزيرا هنگامي كه ورزشكار در ميادين رقابتي نياز به افزايش سرعت داردبايستي به سر عت خود شتاب دهد تا سرعت خود را افزايش دهد.ورزشكاراني كه قوانين شتاب را به خوبي مي شناسد وآن رابه صورت عملي تجربه كرده اند،مي توانندبه نحو احسن از آن سود ببرند.اكثر ورزش هايي كه درآنهاركودزماني باعث بردوباخت مي شود مثل دوميداني،دوچرخه سواري اسكي و…شروع حركت ورزشكاران استارت ناميده مي شود.استارت در ورزش نقش شتاب را در عامل محرك بازي مي كند.در اينگونه ورزش ها اگر ورزشكار از استارت قوي وجهت دهنده و انفجاري وبا قدرت بالا برخوردار باشد شتاب بيشتري به سرعت خود خواهد داد.طبق فرمول: اگر ورزشكار بعداز اعلام شروع مسابقه كه زمان صفروسرعت نيز صفر باشد با استارت زدن خوب وقوي سرعت خودرا مثلا به 60kmبرساند،درزمان كمتري(يعني استارت سريع وانفجاري) تايم او به 3ثانيه برسد شتاب او برابر خواهد بود: 20 متر بر مجذور ثانیه هرچه اين شتاب در ابتداي مسير بيشتر باشد (مثلا سرعت60km)عاملي خواهد شد تا او بسياري از جريان خود را پشت سر بگذارد. ولي نبايستي از عوامل فيزيولوژيكي و قوانين ديگر فيزيك در هنگام طي مسير براي افزايش بهروري از سرعت چشم پوشي كنيد.
حركت بر مسير دايره اي
اين گونه حركت در ورزش به هنگام برخورد با مسير پيچدار و خمدار ديده مي شود. در اين گونه مسير ها قوانين سرعت وشتاب با قوانين سرعت وشتاب روي خط راست كاملا متفاوت مي باشد . سرعت زاويه اي،سرعت متحرك را به جاي اين كه به وسيله پيمودن مسافت برحسب متر حساب كند،براساس پيمودن مسافت برحسب زاويه طي شده هر پيچي كه در مسير قرار دارد تعيين مي كند.
اين گونه براي ورزش تنها از نظر كاهش سرعت در هنگام عبور از مسير پيچ ها و چگونگي برقراري تعادل در سرعت بالا هنگام عبور از پيچ ها مطرح مي باشد. زيرا تكنيك هايي كه در هنگام عبور از مسير پيچ به كار مي رود در راستاي افزايش سرعت همراه با تعادل مي باشد.
شتاب ونيروي جانب مر كز
اين نيرو را همه ما هنگام عبور ماشين از پيچ ها تجربه كرده ايم.هنگامي كه ماشين به سمت چپ مي پيچد ما نا خود آگاه به سمت راست كشانده مي شويم. اين نيرو دقيقا همان نيروي جانب مر كز مي باشد.اين نيرو يك نيروي مزاحم محسوب مي شود و در رشته دو چرخه سواري در پيست هاي دايره با ايجاد شيب عرضي آن را خنثي كرده اند.
قوانين نيوتن و ورزش
قانون اول نيوتن هر جسمي حالت سكون ويا حركت مستقيم الخط يكنواخت را ادامه مي دهد مگر آنكه نيرو يا نيرو هايي از خارج بر آن اثر كنند. در اين قانون دو نكته اساسي وقابل توجه نهفته است كه در ورزش به كار مي رود : 1-حفظ حالت سكون بر اثر وارد نشدن نيرو كه براي بيشتر ورزشكاران و ورزش ها مضر مي باشد. 2-براي حفظ سرعت نياز به خرج انرژي و صرف توان بيشتري داريم. در قسمت دوم انچه نمايان است و و براي ورزشكاران حائز اهميت است اين مطلب است كه ورزشكار بايستي انرژي خود را در طي مسير حفظ كند تا بتواند در طي مسير به طور موثر در تمامي لحظه ها آن را به كار ببرد ودچار كاهش انرژي نشود وبه قول ورزشكاران در هنگام ادامه مسير كم نياورد.
اينرسی به نيرويي كه در ابتداي حركت براي به حركت در آوردن جسم براي غلبه بر نيروي گرانش زمين اعمال مي شود نيروي اينر سي گفته مي شود.ورزشكاران عزيز بايستي بدانند كه اگر قهرماني داراي وزن بيشتري باشد بايد نيروي بيشتري از ورزشكاران ديگر در ابتداي مسير بر غلبه نيروي گرانش واينر سي خرج كند تا بتواند به شتاب اوليه مطلوبي دست يابد و به اصطلاح هركه بامش بيش برفش بيشتر خواهد بود. چه اگر او بتواند بر اينرسي غلبه كند موفقتر خواهد بود.
قانون دوم نيوتن هرگاه جسمي تحت تاثير نيرويي واقع شود در جهت آن نيرو شتاب مي گيرد كه با نيرو نسبت مستقيم(يعني هر چه نيرو بيشتر باشد شتاب بزگتري ايجاد مي كند)با جرم نسبت معكوس دارد . يعني اگر نيروي وارد شده بر جسم سبكتر وارد شود شتاب بيشترمي گردد.اين قانون جان كلام ورزشكاران مي باشد كه در طي زندگي ورزشي خود بايد از آن استفاده كنند ودر ورزش به شتاب و حركت خود بيفزايند. قانون دوم نيوتن بيان ميكند كه اگر بر جسم نيرو (برآيند نيرو ها)وارد شود چگونه در حركت جسم تغيير حاصل مي شود. نيروي مضاعف كه در اغلب ورزش ها عبارتند از :نيروهاي رواني ،نيروهاي تغذيه اي و كمك جستن از نيرو هاي طبيعي مختلف از اين نوع اند.
قانون سوم نيوتن قانون سوم نيوتن اثر متقابل دو جسم را بر يكديگر بيان مي كند اگر جسم Aبرجسم Bنيرو وارد كند اين اثر همواره متقابل است.براي هر عملي عكس العملي موجود مي باشد . در ورزش هاي رزمي مانند كشتي،بوكس و . . . مي توان از اين قانون سود جست به اين صورت كه در ابتداي مسابقه وبا انجام عمل كذايي مي توان از عكس العمل حريف خبر دار شد و فهميد حريف در چه سطحي از نظر تكنيك و قدرت قرار دارد وبا بر هم زدن قانون سوم يعني عكس العمل حريف مي توانيم از قوانين اول و دوم نيوتن به نحو احسن سود بجوييم و توان مبارزه را با نيروي كمتر دريافت كنيم.همچنين در ورزش اسكي اگر بيش از اندازهبر سطح برف نيرو وارد كنيم بر اثر اين نيرو يا تعدلمان بر هم مي خورد يا اينكه از سرعت مان براي ترمز كردن كم خواهد شد .
انرژي پتانسيل وقتي مي گوييم جسمي يا موجودي داراي انرژي است منظورمان اين است كه جسم قابليت انجام كار روي محيط خود را دارد.انرژي تامين كننده توانايي وارد كردن نيرو مي باشد و ورزشكاران بايستي منابع انرژي را به خوبي بشناسند تا بتوانند از انها استفاده كنند و نيروي بيشتري را براي پيشبرد فعاليت هاي خود استفاده و به كار ببرند. اتومبيلي كه در سرا شيبي تپه قرار دارد يا فنر ساعتي كه كوك شده است يا آبي كه پشت يك سد موجود است مثال هايي از اجسامي هستند كه داراي انرژي پتانسيل مي باشند.در ورزش انرژي پتانسيل، نيروي گرانش ،انرژي پتانسيل موجود در عضلات كه از راه مواد غذايي و دارويي تامين مي شود ،انرژي پتانسيل ذخيره شده در سوخت اتومبيل مسابقه و. . . قابل شناسايي هستند.
تمام آنچه که گفته شد گوشه هايي از کاربرد علم فيزيک در ورزش مي باشد که اميدواريم مفيد فايده واقع شده باشد.
وقتی ساختن عضلانی ترین بدن هدفی بلند پروازانه باشد، شاید هر فردی تمایلی به رسیدن به آن نداشته باشد. خیلی از مردها تصور می کنند که انجام تمرینات استقامتی کمی فراتر از حد توان آنهاست. تمرینات استقامتی که بخشی از تمرینات قدرتی است، فواید بسیار زیادی برای سلامتی دارد؛ از اینرو می تواند یکی از بهترین انتخاب ها برای شما باشد.
اما برای تمرینات قدرتی نیز مثل تمرینات استقامتی، قوانینی وجود دارد؛ اینکه چه هدفی مد نظر شماست و برای رسیدن به آن چه باید بکنید.
اجازه بدهید ابتدا برخی از اصطلاحات مربوط به این نوع تمرینات را توضیح دهیم:
تمرینات هوازی (ایروبیک): به هر نوع تمرینی گفته می شود که طی آن بدن به طور پیوسته از اکسیژن استفاده می کند. این تمرینات در سطوح متوسط تا ضعیف انجام میگیرد.
تمرینات استقامتی ناهوازی: به تمرینات کوتاه مدت استقامتی گفته می شود که ناهوازی بوده و به مقدار کمی گذرگاه انرژی هوازی نیاز دارد. این نوع تمرینات با شدت بسیار بالا و در زمان بسیار کوتاه، تقریباً 3-1 دقیقه، انجام می گیرد.
ماکسیمم VO2: سنجشی از میزان اکسیژنی است که بدن شما حین تمرین قادر به استفاده مناسب از آن باشد. این میزان معمولاً به میلی لیتر اکسیژن به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در دقیقه نشان داده می شود.
اما داشتن ماکسیمم VO2 بالا الزاماً به این معنا نیست که برای تمرینات استقامتی قدرت و توانایی کافی دارید، چون عملکرد شما بر استانه لاکتات شما نیز بستگی دارد.
آستانه لاکتات: یعنی بدن شما با چه سرعتی قادر به بیرون کردن مواد اضافی اسید لاکتیک (که طی تمرینات با شدت بالا تولید می شود) است. اگر بدن شما نتواند اینکار را به خوبی انجام دهد، طی تمرینات شدتی، دچار ناراحتی شگرفی خواهید شد و مجبور خواهید شد که تمریناتتان را متوقف کنید. اما اگر بدنتان به خوبی از عهده از بین بردن این مواد زائد باشد، آنگاه خواهید توانست به مدت طولانی تری تمریناتتان را ادامه دهید.
به خاطر داشته باشید که منظور بالاترین حد شدت تمرینات استقامتی است و یک دو نرم با شدت متوسط شما را به آستانه لاکتات نمی رساند، از اینرو تاثیر چندانی در تقویت استقامت شما نخواهد داشت. اگر قصد تقویت عملکرد استقامتی خود را دارید، باید برای رسیدن به ماکسیمم VO2 یا آستانه لاکتات تمرین کنید.
چطور برای بالا بردن استقامت بدنی تمرین کنیم؟
تمرینات استقامتی تا حد زیادی به سیستم گلیکولیز بدن شما وابسته است، که سیستم انرژی است که در حضور اکسیژن اتفاق می افتد و قادر به سوزاندن کربوهیدرات ها و همچنین ترکیبات چربی بعنوان سوخت است. فقط زمانیکه شدت تمریناتتان را به بالاترین حد می رسانید است که می توانید به آستانه لاکتات یا ماکسیمم VO2 دست یابید.
از اینرو، بهترین راه این است که تمریناتتان را طوری انتخاب کنید که ظرفیت هوازی خود را در کنار چیزهای دیگر تقویت کنید که به بالا بردن استقامت ناهوازی شما کمک می کند. با این روش بهترین نتیجه را خواهید گرفت.
تمرینات اولیه
در قسمت های اولیه تمرینات قلبی-عروقی باید پایه ای هوازی بسازید. این شما را قادر می سازد که در مراحل بعدی تمریناتتان با شدت بالاتری تمرین کنید. اگر در تمرینات استقامتی تازه کار هستید، بهتر است از سطح پایین تری کارتان را شروع کنید و ابتدا روی مدت زمان تمرینات کار کنید.
وقتی توانستید 30 دقیقه با آن میزان شدت تمرین کنید، به تدریج آن را بالا ببرید یا بعضی از انواع تـمرینـات آمـاده سـازی را انجام دهید که در آن 2-1 دقیقه با شدت بالا و 2-1 دقیقه دیگر با شدت پایینتر تمرین می کنید.
تمرین با هدف ظرفیت هوازی
وقتی توانستید پایه ای قوی و محکم از تمرینات هوازی برای خود بسازید، آنگاه باید تلاش کنید تا بتوانید تمریناتتان را با شدت بالاتر و مدت زمان بیشتر انجام دهید.
این تمرینات را باید دو تا سه بار در هفته برحسب فعالیت ها و تمرینات دیگرتان، برنامه ریزی کنید. زمان این جلسات تمرینی نیز می تواند متفاوت باشد و از 10 دقیقه تا 1 ساعت به طول انجامد. جلسات طولانی تر برای کسانی بهتر است که قصد شرکت در مسابقات استقامتی مثل دو ماراتن و از این قبیل را داشته باشند.
طی این تمرینات باید سرعت شما به اندازه ای باشد که حفظ آن دشوار باشد. هرچه مدت زمان این جلسه تمرینی بیشتر باشد، شدت تمرین شما کمتر خواهد بود اما به هر حال شدت آن باید از شدت تمرینات پایه تان بالاتر باشد.
همچنین طی این روزها باید سرعتتان را ثابت نگه دارید و زمانیکه احساس خستگی کردید، دست از تمرین بکشید. کم کم باید خودتان را برای تمرینات زولانی تر اما با همان مقدار شدت آماده کنید.
بالا بردن ماکسیمم VO2 و آستانه لاکتات
بخش آخر برنامه تمرینات استقامتی شما، تمرین کردن برای تقویت ماکسیمم VO2و آستانه لاکتات است تا وقتی به شدت های متوسط برمی گردید تمریناتتان را بهتر انجام دهید.
برای بالا بردن ماکسیمم VO2 و آستانه لاکتات باید هر هفته دو تمرین مختلف را انجام دهید: یکی از این تمرین ها که از دو سرعت بسیار کوتاه تشکیل یافته و دیگری که شامل تمرینات آماده سازی با مدت متوسط تر می باشد.
برای جلسه تمرینی دو سرعت، باید تا آخرین حد توانایی خود به مدت 10 تا 20 ثانیه بدوید. پس از آن، می ایستید و به مدت 30 ثانیه تا یک دقیقه شدتتان را پایین می آورید (مثلاً راه می روید). نسبت تلاش-استراحت شما در این تمرینات باید 1 به 3 باشد. و باید حداکثر تلاشتان را بکنید تا 10-8 تکرار از این را به همراه 5 دقیقه گرم کردن و سرد کردن بدن انجام دهید.
برای جلسه دو سرعت بعد، مدت زمان تمرین را کمی بیشتر می کنید تا بتوانید 45 ثانیه تا یک دقیقه با شدت بسیار بالا و به همان مدت با شدت ملایم تمرین کنید. دلیل این وقفه ها این است که نسبت تلاش-استراحت را نهایتاً یک به یک کنید.
وقفه های این جلسه باید بین 20 تا 30 دقیقه باشد، از اینرو عدد کلی به مدت زمان دو سرعت وقفه ای خودتان بستگی دارد.
در زیر به یک نمونه برنامه تمرینی استقامتی اشاره می کنیم که باید به همراه یک برنامه بدنسازی برای تمام بدن انجام شود.
شنبه: تمرین ظرفیت هوازی در صبح؛ جلسه بدنسازی در عصر
-یک تا سه ساعت تمرین دو/دوچرخه (طول مدت تمرین بستگی به مسابقه ای که برای آن تمرین می کنید دارد و هر هفته %10 افزایش می یابد).
جمعه: استراحت
شما می توانید این برنامه را بنا بر نیازها و اولویت هایتان تغییر دهید. همچنین اگر فقط به هدف یک مسابقه استقامت طولانی مدت تمرین میکنید، می توانید یکی از جلسات دو سرعت را با جلسه دیگر تمرین استقامت با مدت زیاد جایگزین کنید.
بعلاوه، خودتان باید قابلیت ریکاوری خود را محک بزنید و اجازه ندهید که با خستگی تمریناتتان را دنبال کنید.
و آخر اینکه اگر یکی از اهدافتان حفظ یا دستیابی به اندامی فاقد چربی است، از تمرینات هوازی بیش از حد با شدت متوسط اجتناب کنید. این نوع تمرینات هوازی این خاصیت را دارد که بدن را عادت می دهد و در طول زمان خواهید دید که کارایی چندانی برای چربی سوزی نخواهد داشت. تمرین دو سرعت و تمرینات سنگین بدنسازی در این زمینه موثرتر عمل می کنند.
پس اگر بعد از مدت زمانی طولانی عضله سازی به دنبال یک برنامه تمرینی جدید و متفاوت هستید، تمرینات استقامتی را امتحان کنید
انجام فعاليت هاى جسمى هزينه زيادى دارد. نياز به تجهيزات، كفش و لباس ورزشى دارد. بايد براى استفاده از تاسيسات ورزشى پول پرداخت. فعاليت جسمى را مى توان تقريباً هر جايى بدون هيچ تجهيزاتى انجام داد. حمل كردن خريدهاى روزمره، كتاب يا بچه ها فعاليت هاى جسمى خوبى به حساب مى آيند، حتى بالارفتن از پله ها هم ورزش خوبى است. پياده روى كه مى توان آن را توصيه شده ترين و رايج ترين فعاليت جسمى دانست مطلقاً رايگان است. اغلب نواحى شهرى داراى پارك و آبنما يا ساير محل هاى پياده روى هستند و مكان هايى ايده آل براى راه رفتن، دويدن يا بازى كردن هستند. حتماً لازم نيست به يك سالن ورزشى، استخر يا ساير تاسيسات ورزشى خاص برويد تا از لحاظ جسمى خود را فعال كنيد.
• خيلى گرفتارم، فعاليت جسمى كلى وقت مى گيرد. دست كم ۳۰دقيقه فعاليت جسمى ملايم هر روز براى حفظ سلامتى شما كافى است. منظور اين نيست كه همه كارهاى تان را متوقف كنيد. نيم ساعت فعاليت بدنى انجام دهيد. اغلب مى توان تحرك را در فعاليت هاى معمول، روزانه در محل كار، مدرسه يا خانه تلفيق كرد. ضمناً مى توان فعاليت جسمى را به طور مقطع در طول روز انجام داد مثلاً ۱۰دقيقه پياده روى تند، سه بار در روز يا ۲۰دقيقه فعاليت جسمى در صبح و ۱۰دقيقه در انتهاى روز. حتى اگر بسيار گرفتار باشيد هنوز مى توانيد ۳۰ دقيقه فعاليت جسمى را درون برنامه هاى روزانه تان بگنجانيد.
• كودكان طبيعتاً بسيار پرانرژى هستند و آرام نمى گيرند لازم نيست براى تعليم و تشويق آنها به انجام دادن فعاليت هاى جسمى وقت گذاشت. آنها همين طورى فعال هستند. بررسى هاى اخير نشان داده اند كه كودكان در سراسر جهان به طور فزاينده اى كمتر فعاليت جسمى انجام مى دهند و كم تحرك شده اند، اين امر به خصوص در مناطق فقير شهرى صادق است. از زمان و منابعى كه صرف تربيت بدنى مى شد كاسته شده و بازى هاى كامپيوترى و تلويزيون جاى اوقات پرتحرك قبلى را گرفته اند.تخمين زده مى شود كه در بسيارى كشورها، چه توسعه يافته و چه در حال توسعه، بيش از دوسوم كودكان و نوجوانان فعاليت جسمى به قدر كافى انجام نمى دهند.فعاليت جسمى ناكافى در كودكان مى تواند پيامدهاى بهداشتى درازمدتى داشته باشد. فعاليت جسمى مرتب براى كودكان و نوجوانان از لحاظ بهداشت جسمى، روانى و اجتماعى منافع مهمى به دنبال دارد. فعال بودن بالقوه به كودكان و نوجوانان كمك مى كند تا به توازن و هماهنگى برسند، استخوان ها، مفاصل و عضلات سالم داشته باشند، وزن بدن شان را كنترل و چربى هاى شان را كم كنند و كارايى قلب و ريه هايشان را بالا ببرند. بازى ها و مسابقات و ساير فعاليت هاى جسمى به كودكان و نوجوانان فرصت هايى براى خودبيانگرى، اعتماد به نفس پيدا كردن، احساس موفقيت و تعامل و تلفيق اجتماعى مى دهد. فعاليت جسمى همچنين از به وجود آمدن احساس اضطراب و افسردگى پيشگيرى و اين احساسات منفى را مهار مى كند. شركت كردن در ورزش و فعاليت هاى جسمى تحت هدايت مناسب مى تواند ساير رفتارهاى سالم مثل اجتناب از سيگار كشيدن، مصرف الكل و موادمخدر و رفتارهاى خشن را نيز در كودكان و نوجوانان تقويت كند. الگوهاى فعاليت جسمى كسب شده حين دوران كودكى و نوجوانى با احتمال بيشترى در سراسر زندگى حفظ مى شوند. بنابراين اساسى را براى يك زندگى سالم و فعال فراهم مى آورند.
• فعاليت جسمى براى اول زندگى است، در سن و سال من ديگر نيازى به اين كارها نيست. فعاليت جسمى مى تواند كيفيت زندگى را به شيوه هاى بسيار براى مردمانى از همه سنين بهبود بخشد. شيوه زندگى فعال به اشخاص مسن تر امكان ملاقات هاى مرتب با همسن هايشان و ايجاد دوستى هاى جديد، حفظ شبكه هاى اجتماعى و تعامل با ساير افراد از همه سنين را مى دهد. بهبود انعطاف پذيرى بدنى، تعادل و توان عضلات از «افتادن» - يك علت عمده معلوليت در ميان سالمندان است- جلوگيرى مى كند. معلوم شده است كه شيوع بيمارى هاى روانى در ميان افرادى كه از لحاظ جسمى فعالند كمتر است. • فعاليت جسمى تنها در كشورهاى صنعتى مورد استفاده دارد. مردم در كشورهاى در حال توسعه مشكلات ديگرى دارند. در شهرهاى سريعاً در حال رشد كشورهاى در حال توسعه، ازدحام جمعيت، فقر، جرايم، ترافيك، كيفيت بد هوا، فقدان پارك ها، پياده روها، تسهيلات ورزشى و تفريحى و ساير مكان هاى امن انجام فعاليت هاى جسمى را به انتخابى مشكل بدل مى كند. براى مثال در سائوپائولوى برزيل ۷۰ درصد جمعيت شهر بى تحرك هستند، حتى در مناطق روستايى كشورهاى در حال توسعه گذراندن اوقات فراغت در حالت نشسته مثلاً به تماشاى تلويزيون به طور فزاينده اى رايج شده است. عواقب چنين وضعيتى به همراه ساير تغييرات سبك زندگى، افزايش ميزان چاقى، ديابت و بيمارى هاى قلبى است. كشورهاى با درآمد كم و متوسط بيشترين عواقب را از اين بيمارى ها و ساير بيمارى هاى غير مسرى تحمل مى كنند. ۷۷درصد كل موارد مرگ و مير ناشى از بيمارى هاى غير واگيردار در جهان در كشورهاى در حال توسعه رخ مى دهد. اين بيمارى ها همچنان در حال افزايش هستند. آنها بار سنگينى بر دوش نظام هاى مراقبت بهداشتى، منابع و اقتصاد اين كشورها مى گذارند. اين كشورها كه در تلاش براى كنترل اثر بيمارى هاى واگيردار هستند، همزمان با افزايش فشار ناشى از شيوع بيمارى هاى غير واگيردار مواجه شده اند. فعاليت جسمى به همراه رژيم غذايى سالم و سيگار نكشيدن شيوه اى كارآمد و مقرون به صرفه براى ارتقاى بهداشت عمومى در كشورهاى كم درآمد و يا با درآمد متوسط است.
من ديگر ورزش نميكنم.> اين حرف شما بود، وقتي چند روز قبل با عصبانيت باشگاه ورزشي را ترك كرديد. شايد كمي حق با شما باشد. ۳ بار در هفته و هر روز حداقل ۲ ساعت در باشگاه ورزش ميكنيد، حركات ايروبيك انجام ميدهيد، ساعتها روي دستگاه پيادهروي راه ميرويد ولي وقتي بعد از اين همه زحمت روي ترازو ميرويد ميبينيد حتي يك كيلوگرم هم وزن كم نكردهايد. فكر ميكنيد مشكل از كجاست؟
موانع سهگانه تناسب اندام
<من ديگر ورزش نميكنم.> اين حرف شما بود، وقتي چند روز قبل با عصبانيت باشگاه ورزشي را ترك كرديد. شايد كمي حق با شما باشد. ۳ بار در هفته و هر روز حداقل ۲ ساعت در باشگاه ورزش ميكنيد، حركات ايروبيك انجام ميدهيد، ساعتها روي دستگاه پيادهروي راه ميرويد ولي وقتي بعد از اين همه زحمت روي ترازو ميرويد ميبينيد حتي يك كيلوگرم هم وزن كم نكردهايد. فكر ميكنيد مشكل از كجاست؟
ممكن است با هدفهاي متفاوتي ورزشكردن را آغاز كرده باشيد؛ مثلا براي اينكه شكمتان را كوچك كنيد ولي اصلا به تناسب اندام دلخواهتان دسترسي پيدا نميكنيد، به نظر ميرسد كه يك جاي كار را اشتباه كردهايد.
• آهسته و پيوسته نرفتن
براي اينكه وزن كم كنيد، لازم است بيشتر از آنچه روزانه مصرف و با خوردن غذا وارد بدنتان ميكنيد، كالري بسوزانيد. براي اينكه وزن كم كنيد، لازم نيست خودكشي كنيد و خود را بيش از اندازه با ورزشهاي سنگين خسته كنيد. اگر اضافه وزن كمي داشته باشيد، با هفتهاي 3 مرتبه ورزشكردن و هر بار به مدت 35 دقيقه ميتوانيد به وزن دلخواهتان برسيد، به شرطي كه هواي غذا خوردنتان را داشته باشيد. گاهي رژيم غذايي روزانهتان را كنترل ميكنيد ولي باز هم وزنتان كم نميشود. يك دليل ديگر آن است كه نوع ورزشي كه در پيش گرفتهايد، مناسب شما نيست. در اين شرايط بايد با مشورت يك مربي ورزشي، ورزش جديدي را كه به تناسب اندام دلخواه شما ميانجامد، انتخاب كنيد. بهعلاوه مربيان ورزشي اعتقاد دارند، شما در طول ساعاتي كه به ورزشكردن ميپردازيد، حركات ورزشي را هر چند دقيقه يك بار عوض كنيد، زيرا در غير اين صورت بدنتان با اين حركات سازگار خواهد شد و به نتيجه دلخواهتان نخواهيد رسيد. اين بار كه حركات ايروبيك را انجام ميدهيد، هرچند دقيقه يك بار حركات جديدي انجام دهيد.
حتي بهتر است هميشه دو ورزشي را كه سيستم قلبي -عروقي شما را فعال ميكنند، با هم انجام دهيد، مثلا حركات ايروبيك را با شناكردن همراه كنيد. همچنين تلاش كنيد، حركات ورزشي سنگين و آرام را با هم تركيب كنيد. يعني پس از آنكه چند دقيقه دور تا دور سالن ورزشي با سرعت دويديد، چند دقيقه آرام بدويد. فراموش نكنيد، هيچگاه ورزشي را پيدا نخواهيد كرد كه فقط و فقط باعث كوچك شدن شكم شود ولي با انجام حركات ورزشي مانند دراز نشست، به سفتشدن عضلات ميان تنه خود كمك ميكنيد.
• لاغر نشدن با پيادهروي
خيليها ورزش پيادهروي را براي رسيدن به اندام دلخواهشان انتخاب ميكنند، چون پيادهروي علاوه بر آنكه ورزشي كمخرج است، به كاهش وزن كمك شاياني ميكند. از روزي كه تصميم به پيادهروي صبحگاهي يا عصرگاهي ميگيريد، فقط كافي است يك كفش ورزشي مناسب پيادهروي تهيه كنيد. كفش مناسب، كفشي است كه تخت باشد و يك بالشتك كف آن باشد تا بتوانيد در حين پيادهروي به راحتي حركت كنيد و قرارگرفتن كف پايتان روي زمين در حالات مختلف سراشيبي و سربالايي حمايت شود. پيادهروي يكي از ورزشهايي است كه در كاهش وزن معجزه ميكند و براي سلامت قلب و عروق، انتخاب بسيار مناسبي بهشمار ميرود ولي بعضي افراد نتيجه دلخواهشان را از انجام آن نميگيرند، زيرا براي لاغر شدن فقط كافي نيست كه راه برويد. بايد دورههايي از راه رفتن سريع در طول پيادهروي را براي خودتان در نظر بگيريد و پس از زمان مشخص، دوباره آهسته راه برويد. اين چرخه را چندين بار تكرار كنيد. بهعلاوه هنگام راهرفتن بايد دو دست شما در دو طرف بدن حركات پاندولي داشته باشند. براي اينكه در حين پيادهروي كالري بيشتري بسوزانيد، ميتوانيد مسيرهاي سربالايي را براي پيادهروي انتخاب كنيد يا حتي گاهي و در فواصل زماني مشخص بدويد. هنگامي از پيادهروي نتيجه دلخواهتان را خواهيد گرفت كه در كنار آن به يك ورزش ديگر نيز بپردازيد. بهعنوان مثال ۳ روز در هفته بسكتبال يا تنيس بازي كنيد يا به كلاس ايروبيك برويد.
• اصولي ورزش نكردن
بايد قبول كنيد، هيچ قرصي وجود ندارد كه براي رسيدن شما به اندام مناسب و دلخواهتان معجزه كند. رمز رسيدن به تناسب اندام خيلي ساده است؛ حركت و كنترل رژيم غذايي. با ورزش ميتوانيد كالريهاي اضافهاي كه بهوسيله مواد غذايي وارد بدنتان كردهايد بسوزانيد و از شر اضافه وزن خلاص شويد. در مقابل اگر در رژيم غذايي روزانه خود تجديد نظر كلي بكنيد، ميتوانيد مقدار مناسبي كالري را از طريق غذاها وارد بدن خودتان كنيد.
هنگامي كه يك برنامه ورزشي منظم را در پيش ميگيريد و براساس آن، ساعات مشخصي از روز يا هفته را به ورزشكردن ميپردازيد، كمكم بدنتان با اين تغييرات هماهنگ خواهد شد و پس از مدتي، خواهيد ديد كه اندام شما فرم گرفته و از حالت افتادگي خارج ميشود.
با ورزش منظم، عضلات بدن سخت ميشوند و چربيهاي اضافي از بين ميروند. بنابراين شما كمكم شكل طبيعي و متناسب بدنتان را بهدست خواهيد آورد. ترديد نكنيد كه براي رسيدن به هر خواستهاي در زندگي بايد وقت بگذاريد و هزينه بپردازيد تا آن را به دست آوريد. تناسب اندام نيز از اين قانون مستثنا نيست. براي خلاصي از شر اضافه وزن، بايد هزينه آن را كه همان ورزش و انجام حركات نرمشي منظم است، بپردازيد. با اين حال مربيان ورزشي تاكيد ميكنند كه ورزشكردن درست و مفيد را بياموزيد. اثربخشي يك ساعت ورزش درست و اصولي خيلي بيشتر از ۳ ساعت ورزش شديد و غيراصولي است. اصلا لازم نيست ساعات زيادي از روزتان را در باشگاه ورزشي بدون استراحت ورزش كنيد بلكه ورزش كردن در ساعات مشخصي از هفته زير نظر يك مربي كار آزموده معمولا بهترين نتيجه را نصيب شما خواهد كرد. تمرين كردن زير نظر مربي به شما فرصت ميدهد اصول ورزش كردن صحيح را بياموزيد. مربي ورزشي به شما نشان ميدهد كدام يك از عضلات شما نياز به تقويت دارند و براي تقويت اين عضلات بايد كدام يك از نرمشها و حركات ورزشي را انجام بدهيد يا با كدام يك از دستگاهها و ابزار ورزشي چه مدت بايد كار كنيد. هنگامي كه مربي بر ورزش كردن شما نظارت دارد، اشتباهات شما را گوشزد خواهد كرد. گاهي ممكن است شما يك حركت ورزشي را غلط انجام دهيد و به جاي اينكه به سلامت اسكلت و عضلاتتان كمك كنيد، موجب كوفتگي، پارگي و در رفتگي آنها شويد. مربيان ورزشي معمولا هر حركت ورزشي جديد را اول به شما آموزش و آن را مقابل شما انجام ميدهند. سپس از شما ميخواهند آن را تكرار كنيد. به اين ترتيب شما ورزش كردن را از الفبا اصولي خواهيد آموخت.
سؤال های زیادی از طـرف کسـانی کـه بـه تـازگـی صدمات جسـمـی وارده در بـاشــگـاه هـای ورزشـــی را پشــت سر گـذاشته اند و می خواهـند دوباره به سمت ورزش بازگردند پرسیده می شود، اما خیلی مشتاق براي پـاسخگویی به آنـهـا نـبـودم چـون فـکر مـی کـنـم بـهـتـر اســت که بیماران تـوصیـه ی پـزشـکـان خود را نادیده نگیرند. اما اگر پزشکتان مـخالــفتی با بازگشت شما به باشگاه نداشته است، من مـی تـوانـم نـکــــات بسیار مفیدی برایتان یادآور شوم تا از آسیب دیدن دوباره تان جلوگیری کند و بازگشت شما را به وضعیت سابق ساده تر کند.
بهبودی شما ارجحیت دارد
وقتی بفهمید که بهبودی و باز یافتن دوباره ي سلامتـــیتان بــر همه چیز مقدم است، انتظاراتتان از آنچه می توانید در بـاشـگاه ورزشی به دست آورید معقول تر خواهد بود. بهتر اســـت قبل از اینکه شروع کنید دوباره پنج پوند ماهیچه ی نو بسازید، ماهیچه ها، استخوان ها، تاندون ها و مفصل هایتان بهبود یافته و ترمیم شده باشند. به خاطر داشته باشید که باز یافتن سلامتیتان بسیار مهم تر از هر چیز است. مثلاً اگر آرنج دست راستتان صدمه دیده است، مسلم است که نمی توانید به باشگاه برگشته و وزنه بزنید. اما می توانید در این زمان تا بهبودی کامل آرنجتان تمرینات مربوط به پا را انجام دهید. پس عجله نکنید. بگذارید تا عضو صدمه دیده کاملاً بهبود یابد.
اگر اذیتتان می کند، انجامش ندهید!
درد همیشه نشانه ی خطر است. پس هنگام انجام اعمال ورزشی به این مسئله کاملاً توجه داشته باشید و اگر دردی در نقطه ی صدمه دیده حس کردید از آن آسان نگذرید. خوشبختانه، معمولاً تمرینات ورزشی بسیاری برای کار کردن روی ماهیچه ها وجود دارد. و از آنجا که نباید تمریناتی با شدت زیاد روی نقاط آسیب دیده انجام دهید، میتوانید از تمرینات سبک با شدت کم استفاده کنید. در اینجا به چند نمونه از این صدمات و آسیب های جسمی و تمرینات مربوط به هر کدام اشاره می کنیم.
آرنج، عضلات دوسر و سه سر
اگر در این نواحی از بدنتان احساس درد می کنید، لزوماً باید از تمرینات مربوط به این نواحی پرهیز کنید. می توانید تمریناتی با شدت کم تا متوسط در دوره های یک ربع، دو ربع و سه ربع ساعت انجام دهید. اگر نمی توانید یک دوره تمرینی را بدون درد انجام دهید، حتماً باید از تمرینات مربوط به آن عضو خودداری کنید.
شانه
در مواقعی که عضو آسیب دیده شانه ها باشند می توانید از دستگاه اسمیت برای تمرین استفاده کنید. چون در این حالت می توانید به راحتی فشار و شدت وارده بر شانه ها را کنترل کنید. همچنین می توانید با دمبل های وزن پایین با شدت کم نیز ورزش کنید.
عضلات
سینه برای این اعضاء نیز دستگاه اسمیت وسیله ی خوبی برای تمرین می باشد چون با تنظیم شدت و فشار می توانید از بروز درد در نواحی صدمه دیده جلوگیری کنید. از دمبل سبک هم می توانید استفاده کنید اما دست ها را باید تک تک ورزش دهید نه با هم تا شدت وارده به نواحی سینه کمتر شود.
زانوها، عضلات جلو ران و پشت زانو
در این موقع می توانید از دستگاه های مربوط به پا استفاده کنید اما شدت آنها باید محدود باشد. سعی کنید از شدت پایین شروع کرده و تا حد متوسط بیشتر جلو نروید و فقط روی مفصل ها و ماهیچه ها کار کنید.
آرام آرام شروع کنید...
این تکنیک ها به شما کمک می کند که هم ماهیچه ی جدید بسازید و هم به عضلات و تاندون ها و مفصل هایتان اجازه دهید که به وضعیت سابق خود بازگشته و بهبود یابند. نکته ی مهم این است که حتماً باید تمرینات را کم کم و آرام آرام جلو ببرید. از تمرینات سبک شروع کنید. توصیه های پزشکتان را نادیده نگرفته و به آنها عمل کنید. با این کار خیلی زود بهبودی خود را به دست آورده و می توانید باز هم مثل سابق از ورزش لذت ببرید.
ورزش کمابیش ازدوره باستان درهمه جوامع حضورداشته است و از آنجایی که انسانها همه چیز را به قارۀ خود به ویژه یونان و روم بازمی گردانند اصل ورزش را ازیونان دانسته اند.
درزمانهای قدیم مادران به دختران خود فنون خانه داری وپدران به پسرانشان فنون تیراندازی ماهیگیری شکار و جنگ را می آموختند تا برای حفاظت وحراست ازجان خود به کسی نیازی نداشته باشند.
درمیان تمامی کشورها ایران تنها کشوری بود که به امور ورزشی وتربیت بدنی اهمیت زیادی می داد زیرا ورزش رابه منظور چابکی و ایجاد انرژی دربدن و توانایی وسلامتی را وسیله مهمی برای ارتشی قویی و پیروزمند می دانستند. ایرانیان از پنج سالگی تا بیست سالگی سه چیز رامی آموختند:
1- سواری 2-تیروکمان 3-راستگویی تاثیرموسیقی درهنگام ورزش کردن کودکانمان:
موسیقی میتواند یک عامل محرک برای ما در هرلحظه از زندگی باشد حال اگر ما بخواهیم تاثیر آن رادرهنگام ورزش کردن کودکانمان بخوانیم در ابتدا ما نمی توانیم سبک خاصی را به آنها تحمیل کنیم ولی پیشنهاد ما این است که از موسیقی هایی که محرک های خوبی هستند در هنگام ورزش کردن استفاده کنیم، به عنوان مثال سبک(Techno ):
*چرا این سبک از موسیقی راما پیشنهاد می کنیم ؟
زیرا شدت و سرعت (Tempo ) این سبک نا خداگاه ما رابه حرکت در می آورد و این حرکات را اگر ما فرم و نظم خاصی به آنها دهیم حرکات فرمیک و یا ورزشی می توانیم نامگذاری کنیم که تعداد آنها و فرم صحیح شان باید مشخص باشد تا انرژی زیادی از ما هدر نرود و خستگی بعد از این حرکات به جای شادابی برای ما باقی نماند.
اگر هرروز صبح در کنار فرزندانمان ورزش کنیم و آنها را به این امر عادت دهیم که فقط روزانه با موزیک 30 دقیقه ورزش کنند، بعد ازیک مدت سیستم بدن به این برنامه روزانه عادت می کند واین عادت موجب سلامتی بدن می شود که در آیندۀ آن شخص نشان داده می شود.
همان طور که در مقالۀ قبل گفته شد که صبح ها ازموسیقی برای کودکانمان استفاده کنیم وحس حاکم بر فضایی راکه آنها دوست دارند برایشان ایجاد کنیم، اگر ما بتوانیم ورزش را دراین برنامه روزانه قرار دهیم یک برنامه تقریباً کامل را برای آنها درست کرده ایم.
* نکته: بچه ها اگر مقدار خوابشان کامل باشد صبح ها به راحتی از خواب بیدار میشوند و آن روز را از صبح با این برنامه ایی که هرروز برایشان تکرار شده است خوب شروع می کنند ولی اگر شب زمان زیادی را نشسته باشند وخواب کافی نداشته باشند به این برنامه هیچ وقت تن نمی دهند و یا اگر آنها را مجبور کنیم که ورزش کنند وموسیقی شاد گوش کنند می توانیم بگوییم روز خوبی را شروع نکرده اند و بداخلاقی از زمانی که از خواب به زور بلند شده اند شروع می کنند و در مدرسه یا مهد کودک به جای گوش کردن به مطالب به چرت زدن می پردازند.
ورزش می تواند یک عامل محرک خوب برای روحیه وشادابی کودکانمان باشد ولی اگر طبق برنامه و قائده و اصول باشد. پس بیا ئیم آن حس حاکم بر فضایی را که فرزندانمان برای ورزش کردن دوست دارند برایشان درست کنیم تا با شادابی خاصی هر روزشان را شروع کنند.
بررسی عوامل موفقیت تیم های فوتبال در تورنمت های بزرگ
فرانس بکن بایر،قیصر فوتبال جهان، به گونه کنایه امیزی از تیم های افریقایی و اسیایی به دلیل عدم بهره گیری از یک متخصص روان شناسی ورزشی در اردوی تیم های فوتبال انتقاد میکند.)وردساکر 2006)
او معتقد است بعضی از تیم ها صرف حضور در جام جهانی کعبه امال خود قرار دادند و برای موفقیت در این رقابت بزرگ تلاشی در خور نداشتند.
فوتبال ، امروز فراتر از یک ورزش ، مرزهای کشورها را درنوردیده و به یک صنعت بین المللی تبدیل گشته است.
صنعتی که رابطه تنگاتنگی با تبلیغات ، سیاست و غرور ملی پیدا کرده است.
امروز ، این تجارت بزرگ، به اوردگاهی برای رقابت های روانی ملت ها تبدیل گشته است. به گونه ای که تیمهایی در جام جهانی ان را همانند اوردگاه جنگ مقدس شمرده و با سر دادن شعارهای ملی سعی بر تحریک احساسات میلیون ها انسان در اقصی نقاط جهان داشتند.
شرایط به گونه ای دارد به پیش می رود که به اهمیت روزافزون این رشته ورزشی منجر خواهد شد.
ان گونه که کشورها با سرمایه گذاری های هنگفت در لیگ های حرفه ای فوتبال و استخدام مربیان طراز اول جهان به جست جوی موفقیت در این رشته ورزشی نشسته اند.
در این مقاله ابتدا مروری بر بعضی از عوامل موفقیت تیم های حاضر در جام جهانی 2006 المان خواهد شد و در ادامه به اوردن مثالهایی از تیم های ملی و باشگاهی موفق جهان می رسیم.
فرانس بکن باور، عوامل زیر را در موفقیت تیم های حاضر درموثر می داند:
ــ بازیکنان
ــ تیم مربی گیری
ــ تاکتیک تیمی
ــ قدرت بدنی و تغذیه
ــ پیشینه ورزشی کشور و لیگ فوتبال
(موفقیت در فوتبال 1997)
انتخاب بازیکنان:
موفقیت هر گروهی تا حد زیادی به دانش ، مهارت و توانایی اعضای گروه بستگی دارد.پیدا کردن افراد نابغه برای هر شغلی اولین مرحله خلق همکاری های بی نظیر انسانی است.گروه های بزرگ را کسانی می سازند که از جذب افراد بهتر از خودشان نمی هراسند.(دانلسون فورسایت)
خوزه مورینیو ، سرمربی موفق تیم چلسی و بهترین سرمربی حال حاضر جهان ، اولین عامل موفقیت در یک کار گروهی را برگزیدن صحیح ابزار ها می داند. او بازیکنان را به ابزاری در دست مربیان تشبیه میکند و معتقد است همانند صحنه شطرنج ، این مربیان اند که با تفکرات و تاکتیک های خود از این ابزار ها سود می جویند و نتیجه را رقم می زنند.
تیم های ملی کشور های مختلف ، با توجه به تمام دارایی هایشان می بایست مجموعه ای هماهنگ را می ساختند و انها را در کنار همدیگر ازمایش می کردند تا برای این رقابت اماده گردند.
اما واقعیت امر به گونه ای دیگر رقم خورد، بسیاری از مربیان از نام بسیاری از بازیکنان بزرگ گذشتند و انها را به نیمکت دوختند یا اصلا دعوت نکردند.
خوزه پکرمن، مربی تیم ملی ارژانتین ، با عدم دعوت از مو بلندها در مرحله مقدماتی انتقادهای فراوانی را به جان خرید.
هنوز هم بسیاری از کارشناسان عدم استفاده از لیونل مسی را اصلی ترین علت حذف تیم ملی ارژانتین و شکست این تیم مقابل تیم ملی آلمان می دانند.
لاولپه ، مربی تیم ملی مکزیک ، صرفا به خاطر اختلافات خانوادگی ، خونسکا ، بهترین مهاجم این تیم را 70 دقیقه مقابل تیم ملی ایران نیمکت نشین کرد.
دومنک ، مربی تیم ملی فرانسه ، هم دیوید ترزگه را به جرم اینکه با فرانک ریبری در یک ماه به دنیا امده است و طالع بینی به او اجازه استفاده هم زمان از این دو بازیکن را نمی دهد تا اخرین بازی او را به بازی نگرفت.
سلیقه های شخصی مربیان در تیم ملی کشورمان هم تاثیر گذار بود.
با فشار زیاد مطبوعات ، غلام رضا عنایتی ، بهترین گلزن لیگ به تیم ملی دعوت شد .
و در طول مسابقات جام جهانی هم هرگز برانکو ایوُانکویچ از داشته هایش روی نیمکت استفاده بهینه نکرد و بر ترکیبی ثابت اصرار ورزید.
این در حالی بود که پله ، اسطوره فوتبال جهان ، هم لب به انتقاد از تیم ملی ایران گشود و ترکیب این تیم را از ماه ها قبل قابل پیش بینی دانست.
استفاده از علی دایی 37 ساله در مقابل مکزیک و ضعف مشهود جسمانی او منجر به انتقادات شدیدی علیه او و برانکو گردید تا برای بازی با پرتقال 90 دقیقه تماشاچی بازی سایرین
از روی نیمکت باشد
چه باید کرد؟
سر الکس فرگوسن،مدرس دانشگاه تربیت مربی منچستر، در مورد انتخاب بازیکنان نکات زیر را حائز اهمیت می داند:
1) در انتخاب بازیکن جوان برای یک تیم فوتبال ، باید به بررسی گزینه های با تناسب اندام پرداخت.به طوریکه مطلوب ترین حالت ممکن برای بازیکنان برابر بودن طول ساق پا با ران و پایین تنه با بالا تنه می باشد.
2) بازیکنان ضعیف دو پا به بازیکنان قوی یک پا ارجحیت دارد، چرا که میتوان به تقویت بازیکن دو پا پرداخت و او را در تاکتیک مناسب به کار گرفت.
3) مقیاس انتخاب بازیکنان توانایی فعلی و اینده نزدیک انان است و در صورتیکه از امادگی جسمانی مناسبی برخوردار باشند، سن چندان اهمیتی ندارد.
4) دفاع وسط ترجیحا باید بلند قد و سرزن و البته سرعتی باشد و دفاع های کناری باید در توپ دزدی و تکل زدن و مقابله با استارت های سرعتی مهارت داشته باشند.
5) برای یک دروازه بان ، اولین شرط بلندای قد اوست، یک دروازه بان ماهر اما کوتاه همانند خورخه کامپوس دروازه بان تیم ملی مکزیک در جام جهانی 1994 ناکام خواهد ماند.
6) هافبک های کناری با توانایی دریبل زدن و استارت های سریع باید انتخاب شوند.
7) مهاجم کاذب بایستی توانایی بالای در دریبل زدن و پاس های تو در داشته باشد.
8) مهاجمین با قد نسبتا بلند و دریبل زن به مهاجمانی که صرفا از ضربه سر برای رسیدن به گل استفاده میکنند ارجحیت دارند.
9) در اختیار داشتن حداقل دو هافبک دفاعی سرعتی و تکل زن برای موفقیت تیم بسیار ضروری است.
بر خلاف باور عمومی که هر چه ستارگان یک تیم بیشتر باشند احتمال موفقیت یک تیم بیشتر است بایستی توجه داشت تنوع تا زمانی سودمند است که اعضای گروه بسیار ماهر باشند و مهارت هایشان هم پوشی نداشته باشد.
این بدین معنااست که حضور دو هافبک طراز اول جهان در کنار یکدیگر لزوما به معنا قدرتمند شدن خط هافبک تیم نیست.
اگر هر دوی انها وظایف مشابهی داشته باشند و نتوانند در نقش مکمل هم حاضر گردند همان اتفاقی خواهد افتاد که برای تیم کهکشانی رئال مادرید در 4 فصل گذشته اتفاق افتاده است.
جمع شدم ستارگانی هم چون زیدان ،فیگو،بکهام ، امرسون و گراوسن که تفاوت چندان در سبک های بازی با یکدیگر ندارند منجر به ضعف مشهود تیم رئال مادرید در فصلهای گذشته گردیده است.
علاوه بر موارد فوق، بایستی دانست که گروه ها با افزایش تعداد نفراتشان ناکارامدتر می گردند(رینگلمن)
در فصل نقل انتقالات اخیر ،خوزه مورینیو با فروش بازیکنان بزرگی هم چون دیمن داف،گود یانسن و هرنان کرسپو به نکته فوق جامه ی عمل پوشاند.
او در مصاحبه مطبوعاتی بعد از این اتفاقات گفت که کثرت حضور مهاجمان طراز اول جهان در تیم او همانند دروگبا ، کرسپو و شفشنکو منجر به ناکارامدی خط حمله انان شده است.
مجید جلالی در مقاله ساختن یک تیم میگوید:
« يک رهبر از طريق کاري که انجام مي دهد بايد يک الگوي خوب باشد . نيازي نيست که او زياد حرف بزند يا اينکه بهترين بازيکن باشد بازيکناني مثل زيدان , استيو جرارد و يا اوليور کان زياد حرف نمي زنند ولي آنها الگوي خوبي براي تيم خود هستند . بخاطر داريد در فينال جام باشگاههاي اروپا به هنگامي که ليور پول 3 بر 0 از اث ميلان عقب بود ، وقتي جرارد گل اول را به ثمر رساند چگونه توانست رفتار يک رهبر را در يک سطح خوب نشان دهد و چگونه از بازيکنان و تماشا گران مي خواست که سعي در مبارزه بيشتر داشته باشند . بعضي رهبران از طريق وظايفي که در زمين به عهده مي گيرند تيم را به جلو مي برند مانند مارادونا يا دشام . آنها وقتي شرايط را سخت مي بينند خو دشان اولين کسي هستند که وظيفه سنگين بعهده مي گيرند و درست زماني که احساس مي کنند کار خوب پيش نمي رود به طور ناگهاني در بازي مسئوليت به عهده گرفته و شروع به انجام کار سنگين و بزرگ مي کنند انها معمولا دانش فوتبال بالايي هم دارند به طور غريزي خودشان در زمين مانند مربي عمل مي کنند و خيلي با اراده و مصمم بوده و کارها را درست مي گيرند .
ستون فقرات تيم خيلي مهم است . دروازه بان ، ليبرو ، هافبک وسط و مهاجم مرکزي ، اينها ستون فقرات تيم هستند و معمولا رهبران از اين ستون فقرات هستند و بقيه بازيکنان حول اين ستون ، تشکيل بدنه تيم را مي دهند . در فوتبال امروز هر بازيکن صرف نظر از پستي که در آن بازي مي کند در دفاع و حمله داراي مسئوليت است.»
تیم کامل مربی گری:
بر خلاف گذشته که هر بازیکنی که از میادین بازیگری خداحافظی میکرد،بلافاصله روی به مربی گری می اورد ، امروزه قوانین سخت گیرانه ای برای مربی شدن توسط فیفا تصویب شده است.
مربیان بایستی در یک دوره 10 ساله اموزشی همراه امتحان شرکت کنند تا بتوانند در سطح اول فوتبال جهان مربی گری کنند.
این دوره از مقطع درجه 3 اسیا شروع و به مدرسین فیفا ختم می گردد.
امروزه، دیگر نمی توان به صرف حضور یک مربی صاحب نام به موفقیت تیم امیدوار بود.
مطالعات دانشگاه کلن المان نشان می دهد که تیم مربی گری متشکل از یک سرمربی،چند مربی تمرین دهنده،چند انالیزور،یک متخصص تغذیه و یک روان شناسی ورزشی شانس موفقیت به مراتب بیشتری نسبت به مربیانی که انفرادی همه امور را بر عهده می گیرند دارند.
سرمربی همانند یک رهبر عهده دار مدیریت و رهبری تیم است و تصمیم نهایی در ارنج بازیکنان به عهده اوست.
معمولا تمامی مصاحبات مطبوعاتی را سر مربیان انجام می دهند و در نهایت انها هستند که مسئول شکست و ناکامی تیم ها یا موفقیت ان هستند.
یک نکته جالب توجه در مورد سرمربی ها این است که تا کنون تمامی تیمهایی که یک بار جام جهانی را فتح کرده اند از سرمربیان مربیان کشور خود بهره گرفتند.
در جام جهانی گذشته هم این نکته حائز اهمیت تکرار شد و مربیان اکثر تیم های بزرگ از همان کشور انتخاب شده بودند.
یورگن کلینزمن از المان ، دومنک فرانسوی،کارلوس البرتو پیریرا برزیلی و ....گواه این مدعا هستند.
خوزه مورینیو معتقد است که مربی بایستی حتما با بازیکنان رابطه مستقیم داشته باشد و از داشتن مترجم خود داری کند .
او که خود مربی گری را در حین مترجمی در تیم های مطرحی هم چون بارسلونا فرا گرفته است به خوبی می داند که رابطه مستقیم مربی و بازیکنان چقدر می تواند در موفقیت تیم تاثیر گذار باشد.
مربیان ، به عنوان دستیاران و مشاوران فنی سر مربی ، عهده دار تمرین دادن تیم قبل از مسابقه و اماده سازی ان هستند.
مربیان خود به سه دسته مربی ، بدنساز و مربی دروازه بانان تقسیم می گردند.
انالیزورها افرادی هستند که با کامپیوتر و امار سرو کار دارند و با تماشای بازی تیم های رقیب انها را از لحاظ فنی ارزیابی میکنند.
بررسی تعداد پاس های کوتاه و بلند و تشخسص نوع تاکتیک تیمی رقیبان از وظایف انالیزور ها به شمار می رود.
توانايي تخصصي در بررسي بازيها و روند يک بازي، يک زمينه اساسي براي کار موفق يک مربي مي باشد. در آناليز بازي و بازيکنان، تجربه و تخصص يک مربي تجلي خاص پيدا مي کند. فراگيري تخصص راهبري و هدابت تمرينات به نسبت آسان است. مثلا ً کتب علمي مي تواند در ابن زمينه راهگشاي خوبي باشد. البته اين در کيفيت يک مربي خوب مشروط است. درخود آناليزروند بازي و بازيکنان، علاوه بر علم تخصصي در زمينه علمي آن، تاکتيک، تجربه طولاني، ديد تيز و حس ششم الزامي است
اهداف و وظائفي که افراد در آناليزبازيهاي فوتبال دنبال مي نمايند، مي توانند متفاوت باشند. مربي براي دادن اطلاعات، اقدامات لازم براي هدايت بازي و همچنين نتيجه گيري از عملکرد تمرينات انجام شده محتاج به اطلاعات در مورد رقباي آتي، بازيکنان مورد نياز باشگاه به منظور تقويت تيم، وضعيت فعلي بازي و قدرت تيم است.
آناليز به دو صورت انجام مي شود: يکي بصورت مستقيم و زنده يعني هنگام بازي و يا در واپس يعني آناليز بايگاني ضبط شده
اما امروزه روان شناسی ورزشی بحثی نسبتا جدید در فرایند مربی گری است.
در گذشته نه چندان دور ، هیچ نامی از این قشر به گوش نمی رسید و دامنه فعالیت انها به تدریس در دانشگاه های کانادا و امریکا محدود می شد.
اما همان طور که جامه جهانی 2006 المان نشان داد، هر 8 تیم رسیده به مرحله نهایی از حضور یک روان شناس ورزشی سود می جستند.
استرس حاکم بر این جام و تمامی تورنمنت های فعلی جهان این باور را در سطح اول فوتبال جهان پدید اورده است که با کمک گرفتن از روان شناسان ورزشی میزان استرس بازیکنان و حتی مربیان را کاهش دهند و برای تقویت انگیزش انان اقدام گردد.
برای مثال روان شناسان ورزشی تیم ملی مکزیک 48 ساعت قبل ازمسابقه از مربیان و بازیکنان خواستند هر گونه تماسی با دنیا خارج از هتل از جمله خانواده هایشان را قطع کنند.
روان شناسان ورزشی با بررسی نحوه عملکرد بازیکنان در باشگاه ها و نقاط ضعف و قوت انان معمولا به کمک تمرینات ترکیب تکرار و استفاده از موسیقی و دوره های اموزشی انها را برای مسابقه اماده می کردند.
روان شناس ورزشی راهنمايي و مجموعه دستورالعمل قابل لمس ارائه ميدهد که چطور تیم در موقعيتهاي رقابتي و مسابقه بهترين استراتژيهاي روحي را بدست اورد.(هاشمیان 1999)
بیش از بازی المان و ایتالیا در نیمه نهایی جام جهانی 2006 مربیان تیم ملی ایتالیا از مسئولین کشور خود درخواست حضور یک روان شناس اجتماعی ورزشی را در تیم برای حل مشکل جو ورزشگاه کردند.
انها در تمرین 4 ساعته که روز قبل از بازی انجام دادند به کمک بلند گوهای قدرتمند صدای تماشاچیان بازی المان و ارژانتین را که ضبط کرده
بودند ،پخش کرده و این گونه تیم را برای بازی فردا اماده کردند.
یا در مثالی دیگر ، فصل پیش ، در بازی رفت حذفی نیمه نهایی لیگ اسپانیا در بازی رفت تیم های رئال مادرید و دیپورتیو لاکرونیا نتیجه بازی 6 بر 1 به نفع تیم لاکرونیا رقم خورد
مسئولین رئال برای بازی برگشت از تدابیر زیر سود جستند:
1) در ورزشگاه تمرینی خود تماشاچیان را به گونه ای چیدند که به کمک پوشش انها در سطح ورزشگاه نتیجه 5ـ0 به نمایش دراید.
2) در تمامی نقاط پر رفت امد ورزشگاه بر روی کاغذهایی با 20 سانتی متر طول و 30 سانتی متر عرض نتیجه 5-0 را حک کرده بودند.
3) بازیکنان را وادار کردند تا در هر هفت روز قبل از بازی نهایی، به بازی با پلی استیشن بپردازند و در ان بازی را به گونه ای تنظیم کرده بودند که تیم لاکرونیا به راحتی گل بخورد.
4) با توجه به این نکته که به طور کلی کاهش فضا منجر به پرخاشگری و احتمال اشتباه در محاسبات سریع ذهنی می گردد، بر خلاف تاکتیک همیشگی تیم و به پیشنهاد روان شناس تیم از حضور یک مهاجم بسیار دونده در محوطه حریف استفاده کرده و به این ترتیب ضریب خطا مدافعان تیم لاکرونیا را بالا بردند.و در مقابل بازیکنان تیم خود را مجبور به تمرین در سالن کردند تا به تقویت قدرت تصمیم گیری سریع در فضای کم برای انتقال توپ بپردازند.
5) روان شناس ورزشی تیم با استناد به مطالعات روان شناسی دانشگاه کلن به مربی تیم پیشنهاد حمله مضاعف در دقایق پایانی نیمه اول و دقایق اغازین نیمه دوم را داده بود.
چرا که بر اساس ان مطالعات تمرکز دفاعی در 5 دقیقه پایانی نیمه اول و 5 دقیقه اغازین نیمه دوم بسیار پایین می اید و تیم ها سریع تر و راحت تر مرتکب اشتباه شده و گل میخورند.
6) در 5 دقیقه اول بازی با حفظ توپ در زمین خودی و اصرار بر پاس های دقیق و کوتاه مانع دست یابی تیم حریف به توپ گشتند و این گونه قدرت حفظ توپ خود را به رخ حریف کشاندند.
برای مثالهایی دیگر میتوان به اختلاف دیرینه الیور کان و ینس لمان دروازه بانان مشهور تیم ملی المان پرداخت.
این دو که در تمرینات هرگز با هم حرف هم نمی زندند به توصیه روان شناس تیم هنگامی که زمان نواختن ضربات پنالتی در دیدار المان ارژانتین رسید همدیگر را در اغوش گرفتند و کان برای لمان ارزوی موفقیت کرد.
یا در بازی افتتاحیه جام جهانی هنگامی که کلینزمن بالاک کاپیتان تیم را نیمکت نشین کرده بود، پس از گل اول المان ان دو هم دیگر را در اغوش کشیدند و به شادی پرداختند.
یا در جام باشگاه های اروپا هنگامی که بارسلونا در حالیکه چلسی 10 نفره شده بود از چلسی 2 بر 1 جلو افتاد، مورینیو بلافاصله از نیمکت بلند شد و به تشویق بازیکنان اش پرداخت و ان ها را به جبران نتیجه فراخواند.
به هر حال به نظر می رسد حضور یک روان شناس ورزشی در کنار هر تیم فوتبال میتواند به بهبود روابط بین بازیکنان و مربیان منجر گردد و شانس موفقیت تیم را بالاتر برد.
تاکتیک تیمی
نحوه چیدمان بازیکنان در زمین و حرکت انها را تاکتیک تیمی نامند.این که در ترکیب یک تیم از چند مدافع و چند هافبک و چند مهاجم استفاده شود را تاکتیک تعیین میکند.
در اولین تورنمنت های جهانی اکثر تیم های از دفاع های 3 نفره پوششی استفاده میکردند.در دهه های 40 و 50 سیستم بازی 3-5-2 بیشترین مورد استفاده را در نحوه چیدن مهره ها در زمین داشت.
اما امروز در هیچ یک از تیم های ملی ما دیگر شاهد دفاع سه نفره نیستیم و این سیستم منسوخ گردیده است.
این امر در حالی اتفاق افتاده که تیم ملی ایران در بازی های اخیر اسیایی باز به این سیستم منسوخ روی اورده است.
امروز پر طرفدارترین سیستم های ارنج 4-4-2 ،4-4-1-1 ،4-2-3-1 ، 4-5-1 ، 4-3-2-1 ، 4-1-4-1 است.
از تیم های اروپایی، منچستر یونایتد،میلان و رئال مادرید 4-4-2 بازی میکنند و چلسی،بارسلونا و یوونتوس نیز 4-2-3-1 را بر گزیده اند.
دفاع:
در تمامی سیستم های فوق دفاع خطی 4 نفره وظیفه دفاع از دروازه را بر عهده دارند و هافبک های دفاعی در این امر به انان یاری می رسانند.
امروزه ، حضور هافبک های دفاعی در تمامی ترکیب ها مشهود است.
درست است که بازی این بازیکنان چندان تماشاگر پسند نیست اما انان با تخریب بازی هافبک های تیم حریف موجب بازی سازی در میانه میدان برای تیم خود می گردند.
در میان سایر پست ها ، همیشه هافبک های دفاعی در فصل نقل و انتقالات قیمت بالایی را به خود اختصاص داده اند و این گواهی بر ارزش حضور این بازیکنان در زمین است.
امروزه ، گران قیمت ترین هافبک های دفاعی جهان ، ماکلله و اسین با دستمزد 120 هزار پوند در هفته می باشند.
هافبک:
در سیستمهای امروزی ، داشتن دو گوش کناری سرعتی و دریبل زن بسیار حائز اهمیت است.گواه این مدعا هم قیمت بالایی است که تیم های باشگاهی حاضرند برای بازکنانی مانند ارین روبن ، جوکول ، کریستیانو رونالدو و دیوید بکهام بپردازند.
بازیکنان کناری خلاق در هنگامی که بازی در وسط زمین گره خورده باشد به کمک تیم امده و بردن بازی به کناره ها وسانتر از طرفین نظم دفاع مقابل را بهم می ریزند و موقعیت های گل زنی فراهم میکنند.
هم چنین هنگامی که تیمی در دقایق پایانی بازی (75الی 90) نتیجه را در دست داشته باشد، بهترین راه برای گذراندن زمان بردن بازی به کناره ها و دریبل زدن و گرفتن اوت و کرنر های مکرر است که این امر به کمک بازیکنان خلاقی هم چون روبن و رونالدینیو امکان پذیر خواهدبود.
هم چنین بازیکنانی که بتوانند در بازی های بسته ، با خلاقیت خود گره بازی را بازکنند و با ایجاد تنوع در خط هافبک به ساختار حمله تیمی نظم ببخشند از ارزش بالایی برخوردارند.
بهترین بازیکن حال حاضر جهان ، رونالدینیو ، هافبکی دریبل زن و پاسوری قدرتمند است که با بازی های زیبا و خلاقانه خود امسال بارسلونا ، تیم باشگاهی خود را ، تا مرحله فتح جام باشگاه های اروپا هدایت نمود.
خط حمله:
جز سیستم 4-4-2 که بر حضور 2 مهاجم اصرار دارد، اکثر سیستم های امروزی وظیفه حمله را به یک تک مهاجم سپرده اند و با پوشش مناسب و حضور تیمی در محوطه جریمه حریف به دنبال گل زنی هستند.
پست CF یا همان مهاجم کاذب در سیستم های فوق وظیفه ارسال پاس به کناره ها و پاس های عمقی را بر عهده دارد و موتور متحرک تیم است.
مهاجم کاذب خود توسط هافبک های دفاعی که وظیفه توپ دزدی و تخریب بازی حریف را بر عهده دارند تغذیه می گردند.
بر خلاف سالهای اخر دهه 60 که اکثر تیم ها با ضربات سر به گل می رسیدند امروزه به خاطر حضور مدافعان بلند قد در مرکز خط های دفاعی دیگر نمی توان به این روش به عنوان مسیری قطعی برای رسیدن به گل اطمینان کرد.
امروزه ، دو نکته مهم در بازی تمامی تیم های طراز اول جهان مشهود است:
1) تیم های بزرگ سیستم تیم را بر مبنای مهره های کلیدی خود می چینند و سیستم به خودی خود ارزشمند نیست.
2) تیم های بزرگ ، با تغییر ناگهانی سیستم های خود موجب سر درگمی خط هافبک و دفاع تیم مقابل می گردنند.
برای مثال در بازی المان و ارژانتین تیم ارژانتین در طول 90 دقیقه 9 بار تغییر سیستم داد.
انها که با 4-2-3-1 بازی را شروع کرده بودند ، با توجه به خطوط دفاعی فشرده المان در دقیقه 20 بازی به 4-1-4-1 رو اوردند و باز در دقایق پایانی نیمه اول به 4-4-2 تغییر سیستم دادند.
حتی در دقایق پس از گل المان ارژانتین رو به بازی با سیستم کاملا تهاجمی 3-4-1-2 اورد.
اساتید تغییر سیستم در فوتبال کنونی جهان ، کارلوس البرتو پیریرا مربی تیم ملی برزیل و فابیو کاپلو مربی تیم رئال مادرید هستند.
قدرت بدنی
با نگاهی گذرا به مطبوعات پس از جام جهانی و تاملی بر مصاحبه های ملی پوشان ذهن به یک نقطه خاص کشیده می شود.
تمامی بازیکنان از ضعف جسمانی خود در مقابل حریفان می نالند.
وحید هاشمیان،بازیکن تیم هانوفر المان، اصلی ترین علت شکست تیم ملی ایران در مقابل مکزیک را ضعف جسمانی بازیکنان از دقیقه 70 به بعد بازی می داند.
قدرت بدنی،به نوبه خود از مهم ترین عوامل تاثیر گذار بر موفقیت یک تیم است.
تیم های باشگاهی هر ساله 3 ماه قبل از شروع مسابقات به کارهای بدنسازی می پردازند و پیش از مسابقات بزرگ جهانی هم چون المپیک و جام جهانی هم زمان کافی برای اماده سازی تیم ها از لحاظ بدنی وجود دارد.
تغذیه مناسب و تمرینات هوازی میتواند جزو برنامه های بدن سازی یک تیم باشد.
تغذیه
بواسطه ورزش، عضلاتي تشکيل ميابد که، برعکس لايه چربي، تحول فعال دارد و کالري اضافي مصرف مي کند
طاقت و حرکت پذيري و هماهنگ پذيري براي تندرستي با اهميت است. تمرين طاقت مي تواند نبض حالت آرامش را بواسطه تقويت عضله قلب آهسته کند. از اين راه، احتياج بدن به اکسيژن، حتي با کمترين ضربان قلب تأمين مي شود
بر طبق تعريف قديمي از آمادگي ورزشي، هدف نهايي از سلامتي جسمي و روحي بايد ورزشکار را قادر سازد که با فشارهاي زندگي روزمره براحتي مقابله کند
براي رعايت تندرستي، به اصطلاح تمرين ملايم خيلي با اهميت است که عضلات را فقط مقداري تحت فشار بي آورد که بتواند احتياج خود را به اکسيژن از طريق خون تأمين کند. از طرف ديگر، فشار زياد به عضله مانع گرفتگي براي آن ميشود. عضله براي توليد کردن اکسيژن لازم بواسطه جريان تحول شتاب زده مجبور به تحمل فشار شديد ميشود
اي رساندن مواد لازم ساختمان سلول ها و مواد مورد نياز و براي عملکرد هاي بدن، لازم است که تغذيه متنوع و سودمند و هم اينطور بايد با روش زندگي مناسب هماهنگ باشد. مي توان مواد غذائي را به دسته هاي زير تقسيم کرد
چربي ترکيبي از کربن، هيدروژن و اکسيژن است که محتوي اسيد آلي، يعني اسيد هاي چربي است که مربوط است با سه دسته الکل گليسرين. اين است که در تغذيه انسان انرژي را عرضه مي کند
بدن، چربي را به 95 تا 99 % جذب مي کند. چربي، مقايسه با مواد غذائي اساسي ديگر، داراي ارزش انرژي بالاتري است. به عنوان عرضه کننده انرژي ممکن است که بجاي هيدرات ذغال و پروتئين جايگزين شود
بدن هميشه محتاج به پروتئين بوسيله تغذيه است. وجود پروتئين، ماده ضروري براي ساختمان عضلات ، همچنين به عنوان ماده سوختني به کار مي آيد
مهمترين منبع هاي پروتئين در تغذيه انسان عبارت است از شير، کوارک، پنير، گوشت، ماهي، نان جو، نخود، لوبيا و عدس اضافه بر مواد غذائي که ارزش کالري دارند، اندامهاي انسان به مواد غذائي اساسي بدون ارزش کالري هم احتياج دارد که آنرا، مواد معدني يا نمک معدني ناميده مي شود
هفت نوع از آن – کالسيوم، فسفر، پتاسيم، سديم، کلر، گوگرد، منيزيم – به جز اکسيژن، کربن، هيدروژن و ازت، که همه پروتئين ها، چربي ها و هيدرات هاي ذغال را تشکيل مي دهند، بدن انسان 99 % از اين 11 عنصر تشکيل شده است
يک درصد باقي مانده به 30 تا 40 عنصر ديگر تقسيم مي گردد که عنصر کمياب ناميده مي شود. نمک هاي معدني و عناصر کمياب در ساختن استخوان و بافت هاي ديگر
هيدرات ذغال ترکيبي است از کربن، هيدروژن و اکسيژن. هيدروژن و اکسيژن به همان نسبت که آب در هيدرات ذغال هست، در آن وجود دارد
هيدرات ذغال در گياه بوسيله تأثير مشترک کلروفيل و روشنائي خورشيد ناشي مي شود و معمولاً بخش اصلي ماده گياه را تشکيل مي دهد. و بخشي در بدن انسان استعمال مي گردد و بخشي در روده به عنوان سنگيني غذائي اهميت دارد و تخليه روده را پيش مي برد
در ميان انواع مختلف هيدرات ذغال، انواع شکر و آهار مهمترين است زيرا آن، عرضه کننده انرژي واقعي است براي کار عضلاني بدن ما
مهمترين عرضه کنندگان هيدرات ذغال عبارت است از محصولات غله، سيب زميني، شکر، حبوبات و سبزي
پیشینه ورزشی یک تیم ولیگ یک کشور
معمولا تیم هایی به مراحل پایانی جام های جهانی راه پیدا میکنند که دارایی لیگی منسجم و پیشینه قوی در فوتبال باشند.
نگاهی به 4 تیم برتر جام جهانی امسال نیز گواه این مدعا است.
تیم های ایتالیا ، فرانسه ، المان و پرتقال دارای بهترین و با نظم ترین لیگ های دنیا هستند.
علاوه بر داشتن یک لیگ منطم و ساختار مناسب فدراسیون فوتبال
حضور لژیونر ها در لیگ های اروپایی میتواند نقطه قوت تیم های ملی محسوب گردد.
لیگ های معتبری هم چون لیگ اسپانیا ، انگلیس ، ایتالیا و المان پرورش گاه مناسبی برای ستارگان فوتبال جهان هستند.
تمامی بازیکن های حاضر در مرحله نهایی جام جهانی در یکی از لیگ های فوق توپ می زدند.
کشورهای دنیا در زمینه لیگ های خود رویکردهای مختلفی دارند.
اما صورت کلی برنامه های توسعه انها پرورش بازیکنان بومی در کشور خود و ترانسفر کردن انها به لیگ های معتبر است.
این پروژه هم منبع درامدی بر ای باشگاه ها خواهد بود و هم اینده فوتبال کشور ها را تضمین میکند.
امروزه باشگاه هایی مانند اژآکس امستردام هلند و بارسلونای اسپانیا با تشکیل تیم های زیر 8 سال ، زیر 12 سال و زیر 16 سال در حال پرورش ستارگان اینده جهان فوتبال هستند.
این در حالی است که تیم هایی همانند رئال مادرید،رقیب دیرینه بارسلونا، دل بر ثروت بالا و قدرت خرید خود بسته است و پرورش استعداد ها را به فراموشی سپرده است.
تاریخ نشان داده است ، در دراز مدت تیم هایی موفق تر بوده اند که بر داشته ها و پرورش یافته های خود متکی بوده اند.
نتیجه
امروزه، با رشد روزافزون رسانه های جمعی و تبدیل شدن فوتبال به یک سرگرمی جهانی و همه گیر شدن ان ، اموزش و تحصیل در این صنعت امری سود اور به نظر می اید.
داشتن یک لیگ منسجم با بازیکنان سرشناس و باشگاه های موفق می تواند منجر به جذب اسپانسر های بزرگ دنیا گردد و منابع مالی سرشاری را به یک جامعه وارد کند.
فوتبال ، امروز ، فراتر از یک صنعت مرزهای کشور ها را درنوردیده است و می رود که به بی رقیب ترین ورزش جهان از لحاظ درامد زایی برسد.
عواملی که در مقاله برشمردیم ،گوشه ای چند از نکات موثر در موفقیت یک تیم بود.
مسلما سرمایه گذار منطقی و پرورش مربیان و روان شناسان ورزشی می تواند اینده فوتبال کشورمان را تضمین کند.
گرم کردن و برگشتن به حالت اولیه از فعالیتهای مهم ورزشی می باشد و قبل از ورزش لازم است که با حرکات ساده خود را گرم کرد تا از عواقبی نا مطلوبی که در اثر بی توجهی به این دو موضوع ایجاد می شود، جلوگیری کرد.
گرم کردن و برگشت به حالت اولیه
گرم کردن و برگشتن به حالت اولیه از فعالیتهای مهم ورزشی می باشد و قبل از ورزش لازم است که با حرکات ساده خود را گرم کرد تا از عواقبی نا مطلوبی که در اثر بی توجهی به این دو موضوع ایجاد می شود، جلوگیری کرد.
همان طور که قطار باید مسافتهای طولانی را ایستگاه به ایستگاه طی کند، بدن انسان نیز باید برای انجام تمرین روزانه مرحله به مرحله آماده شود که گرم کردن در واقع اولین ایستگاه می باشد به عبارتی ما باید برای انجام کارهای سنگین، بدن خود را گرم کنیم که برای این منظور باید تمرینات را به آرامی شروع کرد تا فشار خون، ضربان قلب و عضلات را برای تحمل فشار آماده کرد .
• چگونه آماده سازی کنیم ؟
باید دو موضوع کشش عضلات و حرکات مفصل را با یکدیگر همراه کنیم و برای آماده سازی ذستگاه قلب، گردش خون و تنفس از راه رفتن آرام شروع می کنیم، سپس یکی از مراحل تند راه رفتن، دویدن درجا، درجا دوچرخه سواری کردن، رکاب زدن و مواردی مشابه را انجام می دهیم، ضمن این که باید توجه تمام مراحل بایدبا راحتی، حرکات موزون و افزایش تدریجی سرعت باشد مثلا ً برای دویدن از حالت یورتمه شروع می کنیم و کم کم به سرعت خود می افزاییم.
نتیجه : شروع تمرین، سرعت گرفتن آن، مرحله گرم کردن، شدت تمرین، آرام کردن تمرین و یا تمام شدن آن باید یکنواخت باشد و در هنگام گرم کردن لازم است تمام قسمتهای (جز جزء) بدن را گرم کرد .
• برگشت به حالت اولیه
بعد از یک تمرین بدنی شدید، دستگاه قلب، تنفس، گردش خون در حالت کارکرد با سرعت بالا هستند که توقف ناگهانی در این حالت مانند وارد شدن شوک به بدن است، به عبارتی مانند ریختن آب سرد در ظرفی با روغن داغ است؛ در صورتی که برگشت به حالت اولیه به درستی انجام شود از کوفتکی عضلات جلوگیری می شود چون با این کار اسید لاکتیک و مواد زاید بدن در عضلات از بین می رود و همچنین از سرگیجه جلوگیری می شود .
بدن باید مانند قطار (که قبلا ً در مثال اشاره شد) به همان حالتی و آرامی که از ایستگاه خارج می شود به همان آرامی وارد ایستگاه شود.
گاهی شاید برای ما شرایط جوی محیط تمرین مهم نباشد ولی گاهی این بی توجهی ممکن است باعث شود که ما مدتها از تمرین دور بمانیم بنابراین برای این که در کنار سلامتی ، به تمرینات مداوم خود ادامه دهیم ، لازم است مواردی را در نظر بگیریم.
• تمرین در گرما :
هوای محیط تمرین
گاهی شاید برای ما شرایط جوی محیط تمرین مهم نباشد ولی گاهی این بی توجهی ممکن است باعث شود که ما مدتها از تمرین دور بمانیم بنابراین برای این که در کنار سلامتی ، به تمرینات مداوم خود ادامه دهیم ، لازم است مواردی را در نظر بگیریم.
• تمرین در گرما :
تمرین در محیطهای گرم بسیار خطرناک است و در صورتی مایل هستید در چنین شرایطی تمرین کنید ، به نکات زیر توجه نمایید:
- باید سعی کنیم از حداقل لباس استفاده کنیم (مانند رکابی)
- باید از طریق مصرف مقدار کمی نمک، نمک از دست رفته را که به وسیله تعریق از بدن خارج شده جبران کرد .
- برای این که بدن با گرما سازش پیدا کند، باید در روزهای اول تمرین از تمرینات شدید خودداری کرد که بهترین راه برای بالا بردن استقامت بدن در مقابل گرما، تمرینات منظم است.
- در این مواقع برای حفظ آمادگی می توان شنا کرد و و از تمرینات دیگر کم کرد.
- در صورتی که سلامتی مان در خطر است از دست دادن دو، سه جلسه تمرین بهتر است تا به خودمان آسیب برسانیم.
• تمرین در سرما :
- برای تمرین در هوای سرد لازم است که بدن را به خوبی از قبل گرم کنیم ولی در صورتی که هوا بیش از حد سرد است ، بهتر است که تمرین نکنیم ، چون در این حالت ، سینه به طور ناگهانی سرد می شود و باعث می شود قلب حالت انقباض پیدا می کند این انقباضات باعث می شود اکسیژن کمتری در دریافت شود که در نهایت ممکن است باعث حمله قلبی شود .
- از پوشیدن بیش از حد لباس باید خودداری کرد ، چون باعث افزایش زیاد حرارت بدن می شود و همچنین از درآوردن لباسهای خود به یکباره باید خودداری کرد و نقاط حساس را از سرما دور نگه داشت .
- پارو کرن برف می تواند با پوشیدن لباس مناسب برای بدن مفید باشد البته بهتر است که مقدار برفی که بر می داریم، سبک باشد تا تعداد پاروها را بیشتر کنیم .
• آلودگی هوا :
- ورزشکارانی که در کنار خیابانها به خصوص خیابانهایی که شلوغ است می دوند بهتر است از این مکانها دوری کنند و در جاهای سر سبز و پر درخت تمرین کنند ، به دلیل هوای آلوده خیابانها (به خصوص وجود منواکسید کربن) این اماکن مناسب تمرین نمی باشند .
خوش آمدید
با سلام اینجا مکانی، جهت معرفی و تحقق بخشیدن به اهداف رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی می باشد ،از انتخاب شما سپاسگزاریم.
کارشناس تربیت بدنی و علوم ورزشی وحید ریاحی
آسیب شناس ورزشی و حرکات اصلاحی وحیده ریاحی