بهداشت در ورزش «رعايت نكات بهداشتي در استخر شنا» «يا شنا كن و يا غرق ميشوي» ورزش «شنا» يكي از زيباترين و مفرحترين ورزشها محسوب ميشود و يادگيري و آموزش آن براي انسان بسيار حائز اهميت است. يكي از ورزشهايي كه الزاماً ميبايست آنرا فرا گرفت ورزش «شنا» است كه در واقع جان آدمي به آن بستگي شديد دارد، و در زمانهاي بسيار قديم و در صدر اسلام پيامبر اسلام(ص) و امامان(عليهمالسلام) به آن به چشم ارزش يك مهم نگاه ميكردند، و سفارشها و احاديث فراواني در اين زمينه وجود دارد، لذا «شنا» اول براي نجات جان آدمي و دوم براي سلامتي و تندرستي بشر بشمار ميرود. به هر ترتيب رعايت اصول نكات بهداشتي در استخر شنا بشرح ذيل را مطالعه بفرماييد اميد است مورد توجه شما عزيزان قرار بگيرد. قبل از شنا كردن حتماً دوش بگيريد و بدن خود را تميز بشوييد. 2. وسايل بهداشتي شخصي به همراه داشته باشيد. (حوله، ليف، صابون، شامپو، ليوان، شانهي سر و دمپايي و غيره) 3. حتماً از وسايل شخصي بهداشتي خود استفاده كنيد و از استفاده كردن وسايل ديگران دوري كنيد. 4. در استخر شنا در آب ادرار نكنيد. 5. سعي كنيد به هنگام شنا كردن از آب استخر شنا نخوريد. 6. از استخرهايي كه آب كثيف و آلوده دارند و يا از كلر زياد در آب استفاده شده است استفاده نكنيد. 7. با رعايت نكردن اصول بهداشتي دچار بيماريهاي پوستي و ساير بيماريهاي مختلف ميشويد. 8. از انداخت آب دهان خود در استخر شنا خودداري كنيد. 9. از شوخي و بازيهاي خطرناك در استخر شنا اجتناب كنيد. 10. وسايل بهداشتي خود را به ديگران ندهيد. 11. با مايو مخصوص و استاندارد وارد آب شويد و از پوشيدن شورتهاي نخي بلند و يا غيراستاندارد استفاده كنيد. 12. هنگام شنا كردن و دوش گرفتن حتماً گوشي مخصوص را در گوش خود قرار دهيد تا منجر به گوش درد نشويد. چون مجراي گوش بطور مداوم در معرض آب قرار دارد بنابراين خطر عفونت گوش شما را تهديد ميكند. 13. از مايعات و نوشيدنيهاي بهداشتي بعد از شنا استفاده كنيد. 14. قبل از ورود به استخر شنا حتماً (موهاي بدن) خود را پاك و تميز كنيد. 15. با آب استخر شنا تماس طولاني نداشته باشيد چون باعث تورم قرينه چشم را بدنبال خواهيد داشت و چشم شما آسيب جدي ميبيند. 16. تماس طولاني با آب كلردار احساس وجود چيزي را در چشم به همراه دارد و چشم درد در شما ايجاد خواهد كرد. 17. از عينك شناي استاندارد استفاده كنيد. 18. اگر از استخر شنا در طول هفته زياد استفاده ميكنيد، وسايل بهداشتي خود را (مانند: مايو، شانهسر، حوله، ليوان و غيره) حتماً در آبجوش بجوشانيد و در معرض آفتاب قرار دهيد و يا اتو كنيد تا دچار بيماريهاي مضمن مانند قارچپوستي سر و غيره نشويد. 19. براي نوشيدن آب آشاميدني از ليوان شخصي خود استفاده كنيد. 20. از وسايل بهداشتي (مانند: گوشي، عينك، كلاه مخصوص شنا، و غيره) استفاده كنيد تا بيماريهاي مانند چشم درد، گوشدرد و غيره نگيريد. 21. قبل از ورود به استخر شنا اگر گرد يا پماد به بدن خودتان ماليدهايد حتماً آنرا با صابون بشوييد و از زدن پماد و هر چيز ديگر خودداري كنيد.
اصول ارزشی و اخلاقی در ورزش سید امیر حسینی رئیس آکادمی ملی المپیک وپارالیمپیگ چکیده: بازي و ورزش ازتمايلات و نیازهای اساسی انسان است برای بشر داشتن يك زندگي سرشار از توانايي ، طراوت و نيرومندي توام با زیبایی جسمی وروحی مطلوب وبرای دستیابی به آن پرداختن به فعاليتهاي ورزشي ضروري است. بسياري از صاحبنظران مسائل تربیتی معتقد هستند فعاليتهاي ورزشي ارزشها را آموزش مي دهد . واز طریق آن كار گروهي ، رفتار ورزشي ، همكاري، انضباط و اعتماد به نفس آموخته می شود وبدین ترتیب از نتايج مطلوب ورزش بهره گيری می شود . ورزش جوانان با كمك به القاي اين ارزشها وبه عنوان عامل مهمی در جلوگيري از بزه كاري مورد توجه قرار مي گیرد . نسیم ولایت در ورزش در واقع جاری شدن روح پاک ورزش ,بوی خوش دوستی صداقت ,راستی, درستی , نیرومندی,جوانمردی وگسترش منش های ورزشی و ارزش های پهلوانی درعرصه های مختلف وچگونگی اشاعه آن در جامعه است. در زمينه مسائل فرهنگي ما با فقر پژوهش روبرو هستيم. اميدوار هستيم كه صاحب نظران و پژوهشگران عرصه هاي مختلف ورزش ,مسائل فرهنگی ورزشی را بیشترمورد امعان نظرقرار دهند . دراین راستا ابتكار بسيج ورزش كشوررا كه يك نهاد عمومي فرهنگي و غير دولتي است , در برگزاري همايش نسيم ولايت در ورزش ارج مي نهيم در اين مقاله ضمن تعاريفي از اصطلاحات واژه هاي ورزش - نسيم - ولاء - ولايت – پهلواني مفهوم ورزش به اصول ارزشي و اخلاقي مربيگري اشاره مي شود. ای نسیم سحری بندگی ما برسان که فراموش مکن وقت دعای سحرم حافظ . ورزش و مسئوليت اخلاقي ورزش مدرسه ای ایده ال برای زندگی است مهارتهایی که از طریق بازی ,تربیت بدنی و ورزش فراگرفته می شوند برای رشد و توسعه عمومی و اخلاقی بسیار اساسی تلقی می شود. ورزش به جهت جاذبه زياد آن همواره مورد ستايش بوده است اين امر به اين معنا است كه جوانان با جنسیت ، نژاد و مليتهاي مختلف از طريق ورزش می اموزند که ارزشهاي يكديگررا بپذيرند و به ارزشهاي فرهنگي جامعه احترام بگذارند. در ايران كهن ورزش و مسئوليت اخلاقي همزاد و همراه بوده اند. پاسداري از زندگي خانوادگي و قومي و ملي در برابر تجاوزات بيگانگان بدن نيرومند و چابك و مقاوم را ايجاب مي كرده و اين امر بدون درك مسئوليت اخلاقي به خاطر دفاع از مقدسات و نواميس انساني نمي توانست ميسر باشد. به طورکلی تاریخ ورزش ايران تاریخ حماسه پهلوانان وجوانمردان بوده است وورزشکاران ایرانی هم در كسب فضايل اخلاقي و هم در کسب توانایی ورسیدن به ا هداف نظامي و اجتماعی می کوشیدند. دردوران تمدن اسلامی نیز باتوجه به اهمیت فعالیت های ورزشی درتامین سلامتی جسمی وروحی انسانها که درمکتب تربیتی اسلام , سلامتی بالاترین نعمت ها به شمار آمده است (الصحه الفضل النعم حضرت علی "ع") شاهد شکل گیری فعا لیت های ورزشی درغالب آیین فتوت درلنگرگاه ها, ورزشخانه یا زورخانه ها بوده ایم بررسی واژه هاي كليدي در فرهنگ لغات درخصوص واژه ورزش آمده است : ورزش Varz- eŠ ورزيدن )برهان ) (آنندراج) 1- عمل كردن، كار كردن 2- حصول 3- كاشت ، زراعت، « كسي را كجا تخم يا چارپاي بهنگام ورزش نبودي بجاي » ( شا، بخ 8: 2315 )4- عمل، كار 5- شغل ، حرفه ،پيشه ، « ( شا، بخ 1: 60 ) 6- اجراي مرتب تمرين هاي بدني به منظور تكميل قواي جسمي و روحي (معین) آمده است: بشد رای واندیشه و کشت و ورز که مردم ز ورزش همی گیرد ارز **** شما دیر مانید وخرم بوید به رامش سوی ورزش خود شوید فردوسی با بلاهای دوست ورزش کن خویشتن را بلند ارزش کن **** هر چه ورزش کنی همانی تو نیکویی کن اگر توانی تو اوحدی ورزش خانهV.- xana (-e) (امر) جايي كه در آن به تمرين هاي بدني پردازند ؛ زورخانه : « باز دو نرگس آن خوش نگه مستانه ميكند ورزش بيداد به ورزشخانه » ( گل كشتي. تاریخ ورزش باستانی . 389 ) ورزش كردن V.- Kardan ( مص.ل ) 1- ممارست كردن ، تمرين كردن ، ورزيدن : « با بلاهاي عشق ورزش كن خويشتن را بلند ارزش كن » ( اوحدي . سروري ) 2- اجرا كردن تمرينهاي بدني بمنظور تكميل قواي جسمي و روحي بطور مرتب ( _ شاهد ورزش خانه ورزيدگي Varzỉda (e) –gi ( ورزيده) ( حامص) ورزيده بودن ، تجربه داشتن : « در هنر خود ورزيدگي و مهارت نشان مي داد » ورزيدن Varz -ỉdan ( = برزيدن په.Varzitan - ورز ) ( مص ل.) ( ورزيد ، ورزد ، خواهد ورزيد ، بورز ، ورزنده ، وزرا ، ورزيده ، ورزش ) 1- كاركردن 2 - پياپي انجام دادن « بيا با ما مور ز این كينه داري كه حق صحبت ديرينه داري » ( حافظ . 312) 3- ممارست كردن 4- كوشيدن 5- حاصل كردن ، اندوختن 6- زراعت كردن ورزيده Varz- ỉda (-e) ( ورزيدن) 1 – كار كرده 2- پياپي انجام داده 3- شخص ممارست كرده ، تمرين كرده، تجربه دارنده « مدت هفت سال صنعتكاراني ورزيده متعدد روي درها و پنجره كار كرده اند»( مرآة البلدان . ج 4 ص 104) 4- كوشيده 5- حاصل كرده، مكتسب ، بدست آمده « فرستم بگنج تو از گنج خويش همان نيز ورزيده رنج خويش » ( شا. بخ 6، 1797) 6- زراعت كرده 7 – مكرر بكار برده ، مستعمل (پوست و غيره ) نسيم nặsim باد نرم _(منتهی الارب ) باد نرم و خنك - دم باد _(منتهی الارب ) - باد خوش (دستوالغات زمخشری چیزی که بوي خوش دارد (غیاث اللغات) (انندراج) ، بوي معطر بوي بهشت (فرهنگ معین )- باد مطبوعي كه در هواي گرم مي ورزد وقت آنست که ازخواب جهالت سر خویش برکنی تابه سرت بروزد از علم نسیم ناصر خسرو کنون که می دمد از بوستان نسیم بهشت من وشراب فرح بخش ویار حور سرشت ای نسیم سحری بندگی ما برسان که فراموش مکن وقت دعای سحرم حافظ ولاء Valặ ( ع. – ف. : ولا)( ا) 1- محبت ، صداقت ، مصادقت 2 – قرب ، نزديكي 3-خويشاوندي ولاء Valặ ( ع. – ف. : ولا)( مص م.) 1 – پياپي كردن ، دمادم كردن 2- پياپي آمدن 3- پيوستگي كردن ميان دو چيز 4- دوستي كردن با كسي 5 – توالي اجراي امري 6- پيوستگي 7- دوستي ، مصادقه : « امروز كه ايام در پيمان ولاي اوست . و قضا آنجا كه رضاي او ، هر تير تدبيري كه ما اندازيم بر نشانه كار نيايد » ( مرزبان نامه 1317 ، 83 ) ولايت Valặyặt ( = ع. ولايه)( مص ل) 1- حكومت كردن 2- دست يافتن ، تصرف كردن 3- مجموعه شهرهايي كه تحت نظر والي اداره مي شود ( ولايت - Ve) ولايت گيلان، ولايت مازندران 4- سرزمين ، خطه « ولايت نصرت شعار از كلاردشت نهضت نموده بعد از چند كوچ به ولايت لار رسيد » ( ظفرنامه يزدي . چا . اميركبير 2 : 417) 5 – شهر ، بلده 6_ كشور ، مملكت « گفت كز جمله ولايت روس بود شهري بنيكوي چو عروس » ( هفت پيكر . ارمغان 216) ولايت Valặyat ( = ع. ولايه)( مص ل) حكومت كردن 2- تسلط داشتن 3- حكومت ، امارت « ابونصر .. بر ملك واقف بود... و قانون ولايت از او استكشاف و استنطاق مي نمود» ( سلجوقنامه ظهيري . چا. خاور . 23 ) 4- تسلط 5- مجموعه شهرهايي كه تحت نظر والي اداره مي شود 6- سرزمين ، خطه 7- مقام ولي ، كه پس از مقام نبي ( نبوت ) قرار دارد پهلو Pahlaw (- ow) ( = پهله ، پب. ParФava ، قوم پارت)(ص ا) 1- پارت ( بخش 3 ) = پهلوي 2- در عهد ساساني ، عنوان و لقب روساي خاندانهاي «قارن » و « سورن » و « اسپاهبذ» كه از نژاد اشكانيان بودند ، قارن پهلو ، سورن پهلو ، اسپاهبذ پهلو 3- همان گونه كه اسم « ماد »- قوم بزرگ شمال و شمال غربي ايران – بعدها بصورت « ماه » ( پهلوي ماد) به عده اي از شهرها مانند :ماه نهاوند ، ماه بصره ، ماه كوفه ، و ماهي دشت و غيره اطلاق شده ، نيز نام « پهل » ، « پهلو » و « پهله » به عده اي از شهرها و نواحيي كه با قوم مذكور رابطه داشتند ، اطلاق گرديده از جمله : پهل شاهسدان ( پهل شاهستان) كه ارشك بزرگ ، موسسه سلسله اشكاني در آنجا سلطنت را بدست گرفت ( ظاهراً گرگان كنوني ) . بعدها « پهلو » به معني شهر گرفته شده : « از ايران هر آن كس كه گو زاده بود دليــر و خــردمنــد و آزاده بــود » « بفـــرمود تا جمــله بيــرون شـدند ز پهلو سوي دشت و هامون شدند » ( لشكر كشيدن سياوش؛ شا. بخ 3: 558) 4- دلير ، شجاع ، گرد ، پهلوان : « چو بازارگانان درين دژ ( رويين دژ) شوم ( اسفنديار) – نداند كس از دژ كه من پهلوم. » ( شا. بخ 6: 1609) پهلوان Pahlav - ặn ( = پهلو ، قوم پارت دلير بودند) ( ص نسبـ ، امر) منسوب به پهلو (هـ . م.) 1- سخت توانا و دلير ، شجاع : « همه كار او پهلوان راندي كسي را بر شاه ننشاندي » ( شا. بخ 8. 2289 ) 2- درشت اندام؛ عظيم الجثه 3 – درشت گوي 4- مرد اصلي كه در داستاني شرح اعمال او روايت شود ، قهرمان 5- كشتي گير / پهلوان پايتخت = رييس پهلوانان ، پهلوان پهلوانان / پهلوان جهان = بزرگترين پهلوان دنيا ، قهرمان عالم ، جهان پهلوان « مدار ملك و عماد دولت و اساس كار او سام نريمان بود كه او را پهلوان جهان خواندندي» پهلوان افكن p. - afkan ( = پهلوان افكننده ) (ص فا.) آنكه پهلوانان را مغلوب كند ؛ بسيار قوي ، مرد افكن 1 - پهلواني Pahlavặn- ỉ ( حامص) 1 – پهلوان بودن ، قهرماني ، شجاعت : « در واقع او را بهادري و قهرماني بود » (ظفرنامه يزدي 2: 412) 2- مقام و رتبه پهلوان : « من ترا پهلواني لشكر دهم »( سمك عيار 1: 33) 2 - پهلواني Pahlavặn- ỉ ( ص نسبـ) منسوب به پهلوان 1 - هر چيز متعلق به پهلوان 2- شهري ( = پهلو ) 3- زبان پهلوي (= بخش 3) « اگر پهلوي نداني زبان بتازي تو « اروند» را دجله خوان » ( فردوسي) 4- پارسي: فارسي ( فصيح) « بسي رنج بردن ، بسي نامه خواندم بگفتار تازي و از پهلواني » ( فردوسي) 5- ( گيا.) زردآلويي خاص شهر يزد پهلواني دادن P.- dặdan (مص ل.) 1- سمت پهلواني عطا كردن ، عنوان قهرماني دادن : « پهلواني دادن هرمزد بهرام چوبينه را » (شا. بخ 8: 2591 ) 2- بزرگي و اعتبار دادن. آریایی ها دوستان با وفا اقوامی هم نژاد که در روزگاران بس کهن با هم می زیستند بعد ها به دو بخش تقسیم شدند وگروهی از آنان به هندوستان رفتند وگروهی دیگر که خودرا" آریا " یا آیریا یعنی دوست با وفا می نامیدند , درسرزمین هایی که در اسیای غربی واقع بود وایران کنونی وافغانستان وترکستان وقفقازیه راشامل می شد سکنی گزیدند ,آنجارا "ایران" به معنی مکان آریایی ها خواندند(فرهنگ معین ) آریایی ها چند دسته بودند , مادها در غرب وشمال غربی ایران, پارس ها در جنوب ایران ودر ناحیه فارس ودر شمال شرقی ایران هم گروهی از آریایی ها به نام پارت ها ساکن شدند جواد کریمی نویسنده کتاب نگاهی به تاریخ تربیت بدنی جهان در صفحه 23 این کتاب نوشته است :سرزمینی که این گروه برای زندگی خویش گزیده بودند فلاتی مسطح بود با دره هایی حاصلخیز وآب وهوایی متغیر این طبیعت مردم ایران را مردمی با تحرک وکوشا وجنگجو بار آورد تا انجا که توانستند در سال های 558تا331 پیش ار میلاد یکی ار قدرتمند ترین امپراتوری های آن روزگار را به وجود آورند علیرضا حکمت در کتاب آموزش وپرورش در ایران باستان صفحه 79 هدف های آموزش وپرورش در ایران باستان را بر اساس تعالیم زرتشت پیامبر به شرح زیر تقسیم بندی نموده است : 1- هدف دینی واخلاقی که بر اساس تعالیم زرتشت قرار داشت وشامل سه شعار گفتار نیک , کردار نیک وپندار نیک بود 2- هدف نیرومندی وبهداشت که جوانمردی ,راستی ,پاکدلی وپاک تنی را تعلیم می داد (در آیین زرتشتی پاکیزگی تن ازوظایف دینی است وناپاکی تن وبیماری منسوب به اهریمن است ) 3-هدف جنگی به منظور نگاهداری مرز وبوم وحفظ آرامش واحیانا کشور گشایی که اساس آن بر تعلیمات نظامی بوده است 4-هدف اقتصادی که تعلیم حرفه ها وصنایع وکشاورزی ودامداری وبازرگانی را در بر می گرفت 5-هدف سیاسی که عبارت از تعلیم کشورداری از نظر تامین امنیت داخلی وروابط با دیگر کشورها بود در ایران باستان سازمان عمومی برای تعلیم وتربیت که بتوان نام مدرسه را به آن اطلاق کنیم وجود نداشت کار تعلیم وتربیت عمدتا بر عهده خانواده ها بوده ,اما برای فرزندان حاکمان واعیان واشراف درمیدان های اختصاصی وحکومتی برنامه های آموزشی منظم زیر نظر مربیان تعلیمات بدنی ونظامی وجود داشت کریمی در همان کتاب آورده است :در میان کشورهای مشرق زمین ایران تنها کشوری بوده است که در نظام تعلیم وتربیت خود بیشترین الویت را به به ورزش وتربیت بدنی داده است علیرضا حکمت در همان منبع آموزش وپرورش در ایران باستان در صفحه 284 می نویسد: ایرانیان برای ورزش وپرورش بدن نتایجی اخلاقی قائل بودند وعقیده داشتند که ورزش گذشته از تامین تندرستی ونیرومندی پروراننده صفات نیکی همچون شجاعت ,جوانمردی وفروتنی نیز می باشد حکیم ابوالقاسم فردوسی حماسه سرای بزرگ ایرانی که داستانها ی پهلوانی وحماسی ایران کهن را ازمنابع پهلوی به نظم در آورده است این عقیده ایرانیان باستان را چنین بیان کرده است: زنیرو بود مرد را راستی زسستی کژی زاید وکاستی زنده یاد مرحوم استاد غلام رضا انصاف پور در کتاب تاریخ وفرهنگ زور خانه نوشته است : در حقيقت فلسفه و جهان بيني ايرانيان در دوران باستان فلسفه مبارزه( نور وظلمت است) اهورا مزدا و اهريمن دو قطب اين فلسفه را تشكيل مي دهند , نور و ظلمت از كهن ترين انديشه هاي آريايي است و توجه به اين دو عامل همواره مشي اجتماعي ايرانيان بوده است. در كتاب مينو خرد پهلوي باب 43 براي تجهيز ياران اهورا مزدا در جنگ با اهريمن چنين ندا داده شده: «روان دانش را برخود بياراييد و جامه اعتماد به نفس و اطمينان بر تن كنيد و سپر راستي و درستي در دست بگيريد و با گرز سپاس و كمان تدارك, آماده به جنگ اهريمن بشتابيد». در دوره اوستا بنا بر آموزشهاي زرتشت، سلامت بدن و تربيت بدني از فرايض فرد فرد ايرانيان شمرده مي شده زيرا معتقد بوده اند كه سلامت روح افراد وابسته به سلامت بدن است. در يسنا 9 فقره 19 آمده كه يك انسان اوستايي ضمن پنج چيز كه از اهورا مزدا درخواست مي كرد اول بهشت و دوم قوت بدن بود. ايراني اوستايي تندرستي و برومندي و نيرومندي را از شرايط اوليه زندگي مي دانست و هميشه دعا مي كرد كه اهورا مزدا به وي فرزندي توانا و نيرومند و تندرست بدهد . در يشت 5 فقره 78 آمده كه هر دختر آرزو داشت با جواني برومند و چابك ازدواج كند تا از او فرزنداني نيرومند به وجود آورد. اين خواسته ها، نمودار ارج زورمندي و كارآمدي مرد دلير براي پاسداري و سربازي از ارزش هاي زندگي و دسترنجها و آبادي ها و استقلال شخصيت اجتماعي ايرانيان دوره اوستا مي تواند باشد. دينشاه ايراني سليستر در كتاب اخلاق ايرانيان باستان پس از گفتگو درباره اهميت كمالات معنوي و روحاني توأم با كمال جسماني در صفحه 21 اين كتاب پاسداري و دفاع از روستا ها و شهرها و كشورهاي آريايي را بزرگترين وظيفه اخلاقي و نظامي ايرانيان دوره اوستا ياد كرده است. . پروفسورآدولف راپ Adolf Rapp در كتاب خود موسوم به «مذهب و مراسم ايرانيان باستان» مي نويسد: «چيزي كه در دوره باستان بيش از هر چيز جالب توجه است و روح معنوي ايرانيان را در زندگاني اجتماعي آنان مجسم مي نمايد روش آموزش و پرورش آنهاست . اين شیوه تربیتی از كودكي در روح جوانان منشأ بروز احساسات پاک وكردار نيك گرديده و ايشان را در كار ها به سوی راستي و ترقي راهنمايي مي نمود و از ابتدا چنان نيروي رواني و بدني آنان را مهياي كار مي ساخت و جامعه صحيح و سالمي تربيت مي كرد كه افراد آن در آتيه به آساني مي توانستند منشأ خدمات شايان شده و وظايف خود را در قبال وطن و ملت خود انجام دهند. اين روش آموزش و پرورش معنوي و بدني كه از عصر مادها تا زمان شاهنشاهي هخامنشيان در «پازارگاد در دربار ايران برقرار بود، در تمام ممالك شرقي نظير آن ديده نشده بود و به طوري توجه يونانيان به آن جلب شده كه از زمان هرودوت به بعد آن روش تعليم و تربيت را از ايرانيان فرا گرفته و در يونان رواج دادند.» هرودوت (I, I36 Herodot) مي نويسد: «ايرانيان فرزندان خود را از پنجسالگي تا بيست سالگي به سه امر عادت مي دهند: اسب سواري، تير اندازي و راستگويي و ...». استرابون (Strabon . XV) سن مقتضي براي آموزش و پرورش را از پنج سالگي الي بيست و چهار سالگي نوشته كه در اين مدت جوانان به تكميل فنون تيراندازي و نيزه بازي و سواركاري مي پرداختند. افلاطون (Platon, Alcibiad Prim P , I2I D) مي نويسد: «پارسي ها با توجه كامل كودكان را با ورزش قوي بنيه مي سازند. آموزگاران جوانان و كودكان را با تعليمات زرتشت به راستي و درستي اندرز داده و در تهذيب اخلاق آنان مي كوشند و روح دلاوري و مردانگي و آزادگي و جنگاوري راد ر ايشان مي دمند.» پلوتارك (Plutarque , Alex . 23) مي نويسد: «در ايران رشادت و تناسب اندام از محاسن جوانان شمرده مي شود و ايرانيان مي كوشند به وسيله ورزش کردن وانجام حركات مختلف بدنی بر زيبايي اندام خود بيافزايند.» مورخين يونان باستان در موارد متعدد ديگر از ورزشهاي پهلواني و جنگي ايرانيان باستان سخن مي گويند: چنانكه گزنفون در كتاب كورشنامه از ورزشهاي گوناگوني كه به جوانان ايران آموخته مي شد، ياد مي كند. و باز استرابون از انواع ورزشها بدين شرح سخن مي گويد: «راه پيمايي، اسب سواري، تيراندازي پياده و سوار، زوبين اندازي پياده و سوار، شنا به سوي هدف، پرتاب فلاخن، پرش، شكار، بازي گوي پياده و سوار ... رياضت براي تحمل سرما و گرما كه ايرانيان به آنها مبادرت مي ورزيدند.» گزنفون مي نويسد: «ايرانيان اقسام دانستني هاي ورزشي را فرا مي گرفتند و چون تمام اين مراحل را مي گذراندند به خصال پهلواني متمايز مي گشتند و آنان را گردك يعني جوان گرد مي ناميدند ایرانیان پس از پذیرش آئین مقدس اسلام ودر اثر خدمات متقابل اسلام و ایران پایگذار تمدن جدیدی شدند که نقش مهمی را طی قرن هادر تمدن جهانی ایفا نمود دراین دوران شاهد شکل گیری فعالیت های ورزشی در قالب گروه های اهل فتوت هستیم براي آگاهي ازوسعت دامنه دستور العملها وراهنمايي هاي مكتب فتوت نام تعدادي ازفتوت نامه ها دراين جا گفته مي شود . گرچه سراسر كتب كلاسيك ايراني مانند شاهنامه فردوسي، تذكره الاولياء. منطق الطير، خمسه نظامي ، بوستان وگلستان ، ديوان حافظ ، مثنوي معنوي مولوي …. مشحون ازآموزش هاي درخشان انساني آيين فتوت است ، بااين وجود مي توان ازصدها كتاب ورساله نام برد كه تنها موضوع آن ها درخصوص فتوت تاليف شده مانند فتوت نامه سلطاني ، تحفه الاخوان في خصايص – الفتيان سمرقندي، رساله فتوتيه ، فتوت نامه چيت سازان ، فتوت نامه عطار، فتوت نامه ابوعبدالرحمن نيشابوري ، فتوت نمامه علي بن عبدالرسول ، فتوت نامه تحفه الاخوان خواجه عبدالله انصاري ، كتاب الفتوت حنبلي، قواعد الفتوت عبدالرزاق كاشاني ، رساله فتوت امام فخر رازي ، فتوت نامه منظوم ناصري سيواسي ، رساله في الفتوت شيخ علاء الدوله سمناني ، رساله فتوتيه ميرسيد علي همداني ، فتوت نامه ابن معمارو … كه تمامي مي توانند نمايشگر عواطف عالي انساني ومردم گرايي تاريخي ايرانيان باشد .(غلامرضا انصاف پور تاریخ وفرهنگ زورخانه ) مفهوم ورزش مردم به صورت تجربي و بينشي معناي واژه ورزش را گاه به صورت سرگرمي و گاه براي ورزشكاران حرفه اي به معناي وظيفه و شغل تعبیر می کنند . از ديدگاه صاحب نظران صنعت گردشگري و جهانگردي ,ورزش وسيله اي براي ايجاد شغل است و از نظر بازاريابي ورزشي نيز به عنوان يك كار اقتصادی محسوب مي شود . سينگر و اسپريد دو تن از صاحبنظران در كتاب مديريت ورزشي معاصر ، ورزش را فعاليتهاي جسماني، رقابتي بين انسانها كه بر اساس مقررات مدون انجام مي شود تعيين كرده اند. وندرز واگ ( 1988) تعريف متفاوت ديگري را عرضه كرده است : ورزش فعاليتی رقابتي است كه با استفاده از وسايل و امكانات خاص و با ابعادي ويژه از جهات زماني و فضايي براي دستيابي به ركوردهاي برتر و بالا تر صورت مي گيرد. پيتر فيلدينگ و ميلر ( 1994) ورزش را: هر نوع فعاليت تجربي يا حرفه اي به منظور آمادگي جسماني ، تفريح ، ورزش قهرماني و ياوسیله ای براي پركردن اوقات فراغت مطرح ميکنند . در اين ديدگاه ورزش از روي ضرورت رقابتي نيست و هميشه هم به وسايل و مقررات خاص نياز ندارد . ورزش به فعاليتهايي اطلاق مي شود كه تمرين ، دويدن و انجام حركات موزون را در بر مي گيرد. مقوله ارزش شناسی در ورزش حقیقت ,فضیلت , کیفیت چگونگی عملکرد افراد واینکه چه باید باشد ازجمله مباحث مقوله ارزش شناسی است به عنوان بخشی ازارزش شناسی اخلاقیات این امکان را می دهد تا بدانیم که رفتارمان وچگونگی تاثیر مابر کنش های دیکران اهمیت بسیاری دارد. سوالاتی در مورد اینکه جه چیز اخلاقی ومنصفانه است ؟ چه چیزی زیبا وخوشایند است ؟ وچه چیزی از نظر هنری نیکوست ؟ بخشی از ارزش شناسی است واز مقوله اخلاقیات به شمار می آید داوری درورزش های موزون وریتمیک ,ژیمناستیک, شیرجه اسکیت و... نیز ازجمله مباحث دانش زیبایی شناسی است اصطلاحات اخلاق ومعنویت با مسئولیت های انسانی ارتباط دارند همه افراد بر اساس قبولی ارزش ها داوری می کنند وبایستی توجه داشته باشیم که همه افراد نیز از اکاهی ورفتار های بالای اخلاقی ومعنوی بر خوردار نیستند معمولا ما از خرد سالی در معرض آموزش ها ی اخلاقی قرار داریم ولی فرا گیری توان تفکر منتقدانه در باره این اصول مدتها طول می کشد وسر انجام به موقعیتی می رسیم که سوال کنیم چرا ؟ لذا لازم است مدیران ورزشی باتوجه به ارتباط مستقیم اخلاقیات ومعنویت با حوزه تصمیم گیری انها از مواردی که ارزشمند وشایسته می باشد آگاهی یابند وبرای توزیع منصفانه این خوبی ها تلاش کنند به عبارت دیگر درپاره ای از موقعیت ها,شناسایی وحساس بودن به خوبی ها واصول اخلاقی وتلاش برای سهیم شدن همه تیمها دراین خوبی ها ودستیابی به راه حلی اصولی وشیوه هایی برای نیل به اهداف اخلاقی به شمار می آید . برای مثال مشخص کردن وگنجاندن اصول وانتظارات اخلاقی در دستور کاراداری مسئول ورزش باشگاههای ورزشی وسایر محیط ها ی ورزشی هم سازمان وهم شرکت کنندگان در این برنامه هارااز منافع ان بهره مند می شوند (Joy T.DesSensi دانشگاه تنسی.کناکس ویل) ×Contemporary Sport Management مسئولیت مربيان در انجام وظايف و ايفاي نقش هاي مختلف همانگونه که ملاحظه می شود مربيان مسئولیت انجام وظايف مختلف و ايفاي نقش هاي معلمی,مربیگری و مدیریت رابر عهده دارند اما مهمترین مسئولیت های مربیان پايبندي بر بازيهاي جوانمردانه ( بازی های منصفانه )است که همان فلسفه مربيگري است و اين فلسفه براین مبنا است كه ورزش نوعي دنبال كردن اصول اخلاقي است و همه افراد بايد در آن شركت كنند،پيام بازيهاي منصفانه،تقويت روح كمال گرايي،صداقت و راستي است. برای پیشبرد بازی های منصفانه بایستی مفاهیم کلی وخاصی را مورد توجه قرارداد مفاهيم كلي : محترم شمردن قوانين بازي احترام به داوران و قبول راي آنان احترام به حريف ايجاد فرصتهاي يكسان براي تمام بازيكنان حفظ وقار و متانت در تمام شرايط پرورش روحيه رقابتي مفيد وتصوير ذهني مثبت از خويشتن در هر ورزشكار تاكيد داشتن بر اهميت رسيدن به سطح عالي به عنوان يك هدف. داشتن رفتار ي هم سو با رفتار مورد انتظار از طرف بازيكنان و تماشاچيان. تشويق بازيكنان به احترام گزاردن به نقش قانون تشويق با جديت بازيكنان در احترام گذاردن به داوران و حريفان ودوست داشتن حریف. بدون حريف رقابتي وجود نخواهد داشت پس حريف را دوست بداريد . براي آنها توضيح دهيد: نهايت سعي و تلاش در بازيها مهمتر از برد و باخت است كيفيت انجام ورزش مهمتر از تعيين برنده يا بازنده است به خاطر داشته باشيد كه تمام بازيكنان به نوبه خود مهم هستند وبايد با احترام با آنها رفتار شود. معرفي ورزش به عنوان يكي از ابعاد زندگي. مفاهیم خاص « شما قبل از اينكه يادبگيريد چطور پيروز شويد بايد بياموزيد چگونه شكست بخوريد» فرانك شورتر برنده مدال طلاي المپيك 1972 در رشته دو ماراتون می گوید درواقع پذيرفتن شكست با متانت يكي از مراحل اوليه آموزش بازيكنان است اكثر بازيكنان در رقابتهاي ورزشي اغلب اوقات شكست مي خورند ، بسياري از بزرگترين ورزشكاران و تيم ها در بيش از پنجاه در صد مواقع با شكست مواجه مي شوند. تشويق بازيكنان براي به كار بردن منتهاي سعي و تلاش ,احترام به حريفان و خود حفظ وقار به هنگام پيروزي, حفظ متانت هنگام شكست از اهميت خاصي برخوردار است تقویت روحیه مثبت اندیشی ازمسئائل بسیار مهم است بايد به بازيكنان خودآموخت : وقتي با خود صحبت مي كنند مثبت بينديشند . به آينده خود بنگرند ونه به گذشته. به خود بينديشند نه به ديگران .صحبتهايشان سازنده و مثبت باشد نه مخرب و منفي تصویر ذهنی از خویشتن سنگ بنای رفتار اوست تصوری که مردم ازخود دارند ازواکنش های دیگران مثل والدین , همسالان و مربیان شکل می گیرد . بعد ها با تجربیات زندگی, شکل کلی این تصویر مشخص می شود عقاید مردم راجع به خودشان بر رفتارانان تاثیر به سزایی دارد تصورذهنی فرد ازخویش سنگ بنای رفتارهای اوست اصول ارزشي , اخلاقي و سوگند نامه مربیگری درپایان این مقاله فرصت را مغتنم شمرده, نمونه اصول ارزشی واخلاقی مربیگری را که توسط انجمن مربیان کانادا تهیه شده به علاقمندان ارائه می نماید (http;//www.coach.c ( سوگند یاد می کنم در انجام وظايف خود در ارتباط با ورزشكاران ، ورزش و ديگر اعضاي حرفه مربي گري و عموم مردم با درستي و صداقت عمل كنم . تلاش می كنم تا هر آن چه لازم است را تدارك ديده و آماده كنم تا به موجب آن تمام وظايف خود در قبال رشته ورزشي مربوط را با شايستگي انجام دهم به ورزشكار به عنوان يك انسان كامل نگاه كنم و همه تلاش خود را براي تكامل بيشتر وي به كار گيرم . قوانين و مقررات مدون وروح آنرا که ورزش در آن چارچوب تعريف شده و بر آن حاكم است ، بپذيرم نقش دست اندركاران در تدارك و تعيين داوري را بپذيرم تا اطمينان يابم كه مسابقات در شرايط منصفانه اي برگزار شود . نسبت به دست اندركاران امور و ساير مربيان : مراتب ادب ، عهد و پيمان و احترام خود را بيان و در عمل رعايت كنم . بالاترين استاندارهاي اخلاق و رفتار شخصي را داشته باشم و از اصول بازي منصفانه( جوانمردانه)حمايت كنم . مرجع و پناه مطمئني باشم تا بتوانم ورزشكاران را در راه دستيابي به توانايي هاي ورزشي و اتكا به نفس ياري كنم . تفاوت هاي شخصي (فردي ) ورزشكاران را مورد توجه قرار دهم و همواره به فكر مصالح دراز مدت ورزشكاران باشم . هدف گذاري خود را با توجه به هدف هاي واقعي و با نيت رشد و تكامل ورزشكار انجام دهم . در موارد زير سرمشق و نمونه باشم : تعاون و تشريك مساعي با ديگر ان ، خود انظباطي احترام به مسئولان و مخالفان رفتار مناسب به هنگام سخن گفتن ، لباس پوشيدن و سلوك . با ورزشكاران روراست ويك جور باشم : آنها مايلند بدانند در نزد مربي خود چه جايگاه و ارزشي دارند . آمادگي داشته باشم تا با رسانه ها ، دست اندركاران ليگ ووالدين تعامل برقرار سازم آنها نقش بسيار مهمي در ورزش ايفا مي كنند مطمئن شويد كه هيچ گونه ايذا و اذيتي در محيط ورزش وجود نداشته باشد . موفق باشید
نویسنده : sportbody
تاریخ : دوشنبه 17 فروردین 1394
مصرف دارو در ورزش 9 مصرف برخي دارو ها تحت عنوان دوپينگ (Doping) در ورزش رايج شده است . اين مواد به جهت افزايش كارآيي، تغيير در اندازه هاي بدنی يا درمان بيماري و جراحات مورد مصرف قرار مي گيرند. سازمانهاي ورزشي از جمله كميته بين المللي المپيك برای كنترل و محدود كردن مصرف اين مواد در ورزش قوانيني را به اجرا گذاشته اند. در حال حاضر در بسياری از کشورها براي افراد بالاي 14 سال كه در رقابتهاي ملي و بين المللي شركت مي كنند كنترل دارويي اجباري شده است. از جمله مواد قابل سوء مصرف در ورزش داروهای محرك (كوكائين، سالبوتامول) ، مخدر، مدر، هورمون هاي گليكوپروتئيني و از همه مهمتر استروئيدهاي آنابوليك (بدنساز) مي با شد. با توجه به گستردگي مصرف استروئيدهاي آنابوليك در رشته هاي مختلف ورزشي دانستن نكات زير ضروري است. استروئيد هاي آنابوليک چه موادی هستند؟ رده اي از دارو ها هستند مشتمل بر هورمون مردانه تستوسترون و گروهي از تستوسترون هاي صناعي كه در مقادير مختلف براي بدنسازي و افزايش حجم عضلات بكار مي روند . اين داروها در زمينه هاي مختلف پزشكي همچون درمان بيماري هاي عضلاني خاص، بعضي كم خوني ها، بيماري ايدز، سرطان پيشرفته پستان و پوكي استخوان مصرف مي شوند. نام هاي رايج : Dianabole / Virilon / Android / Sutonon / Durabolin / Nandrolone چگونگي مصرف : خوراكي و تزريق داخل عضلاني آثار ناشی از مصرف: آثار جسماني: كلفت شدن صدا، رويش موي مردانه بر سطح بدن، تاس شدن سر، جوش هاي چركي، بسته شدن زودرس صفحات رشدي استخواني و در نتيجه كوتاهي قد و كاهش توليد اسپرم. به دليل تغيير در ميزان چربي هاي مفيد و افزايش خطر عوارض قلبي ناشي از آن نيز خطرناك هستند. انفاركتوس قلبي، بزرگ شدن قلب، اثرات كبدي و يرقان، تومورهاي خوش خيم و بدخيم كبد، سرطان پروستات، كوچك شدن حجم بيضه ها، بزرگ شدن پستان، قاعدگي نامنظم و اختلال در خواب. آثار رواني : تحريك پذيري، خشونت، شيدايي، افسردگي، هذيان هاي بدبيني و بزرگ منشي عوارض درزنان اكثرا" غيرقابل بازگشت است. چگونه كمك كنيم ؟ مهمترين عامل بهبودي، كاهش يا قطع مصرف است. از آنجا كه علائم انرژي زا و شادي بخش اين دارو ها پس از چند هفته يا چند ماه و در همراهي با ورزش شديد بارز مي شود، خطری از بابت آثار فوری موادي همچون ترياك و هروئين را ندارند. به دليل بروز افسردگي و خطر خود كشي مراقبت دائم لازم است. در صورت بروز علائم افسردگي شديد ارجاع به روانپزشك توصيه مي شود
این واژههای جستجو شده هایلایت شدهاند: ورزش تأثیرات ورزش بر دستگاه گردش خون : عضله ی قلب به علت نیاز شدید به اکسیژن و مواد غذایی سهم بیشتری از خون دریافت می کند . مقدار خونی که توسط قلب پمپاژ می شود توسط مقدار خونی که از سیاهرگ ها وارد دهلیز راست می شود تعیین می شود به این اصل قانون قلب می گویند . قدرت پمپاژ قلب با تحریک اعصاب سمپاتیک و افزایش برون ده قلبی در هنگام ورزش افزایش می یابد . به عبارتی در هنگام ورزش 2 حالت زير ممكن است ايجاد شود : ( بر اساس قانون قلب ) خودتطبيقي قلب با خون زيادتر و افزايش قدرت پمپاژ تحريك اعصاب سمپاتيك به جاي اعصاب پاراسمپاتيك ويژگي هاي قلب : اتصال فيبرهاي عضلاني و انقباض همزمان آنها بالاتر بودن پتانسيل عمل ماهيچه ي قلبي به علت وجود فيبرهاي پوركنژ كنترل پاراسمپاتيك سيكل قلبي يا يك مرحله ي كامل انقباض و انبساط قلب در سه مرحله روي مي دهد : دياستازيس : استراحت كامل قلب سيستول : انقباض دهليز و بطن دياستول : انبساط دهليز و بطن تأثير ورزش بر فشار سيستولي بيش از فشار دياستولي است . جريان خون : فشار خون عاملي است كه باعث جريان خون در گردش عمومي خون در بدن مي شود . فشار خون جريان خون مقاومت جريان خون در يك بافت عمدتاً به وسيله ي مكانيسم خودتنظيمي موضعي كنترل مي شود و نبايد نقش سيستم عصبي سمپاتيك را ناديده گرفت كه با گشاد كردن رگ ها در هنگام ورزش جريان خون را در عضلات فعال افزايش مي دهد . فشار خون : همان نيرويي است كه خون بر ديواره هاي رگ خوني وارد مي كند . در هنگام ورزش به علت افزايش بازده قلب فشار خون بيشتر مي شود كه اين افزايش تحت تأثير عوامل عصبي و شيميايي است كه اين حالت در ورزش هاي ديناميك در مقايسه با ورزش هاي ايزومتريك بيشتر است . به طور كلي سه عامل بسيار مهم همكاري دستگاه گردش خون در هنگام ورزش را در بر مي گيرند : 1) تحريك سيستم عصبي سمپاتيك 2) افزايش فشار شرياني : انقباض رگ ها باعث افزايش فشار شرياني مي شود . در ورزشكاران ورزيده جريان خون عضلات مي تواند حداقل تا 20 برابر افزايش يابد . با وجود اينكه عامل اصلي آن گشادي رگ هاست ولي افزايش فشار شرياني نيز تأثير زيادي در اين افزايش دارد . 3) افزايش برون ده قلبي برون ده قلب برابر است با حاصل ضرب حجم ضربه اي در سرعت ضربان قلب سرعت ضربان قلب در هنگام ورزش با توجه به شدت فعاليت افزايش مي يابد . ضربان هاي قلب در افراد معمول و ورزشكار با افزايش مصرف اكسيژن افزايش مي يابد كه افزايش ضربان قلب در ورزشكاران كمتر از افراد عادي است . حجم ضربه اي نيز در هنگام ورزش به علت تخليه ي بيشتر قلب در هر ضربان افزايش مي يابد .
*بدن انسان از 60 تا 65 درصد آب تشكيل شده است . *ماده سازنده هاهيچه ها ، غضروف هاي بين دنده اي مي باشد . *ماده حل كننده و انتقال دهنده براي مواد غذايي است . *تنظيم كننده ميزان حرارت بدن مي باشد . * تشكيل دهنده مايعات بدن مي باشد (خون ، آنزيم و هورمونها) *براي اجراي مطلوب عملكرد اعضاي بدن ، مهم به شمار مي آيد . بنابراين مشخص است كه مصرف كافي آب تا چه اندازه براي حفظ سلامتي و شادابي اهميت دارد. از دست دادن آب به ميزان يك درصد ، در رابطه با وزن بدن ، موجب كاهش توانايي هاي جسماني مي گردد و كم شدن آب به ميزان 20% مي تواند مرگبار باشد . در مغز سلولهاي ويژه اي به نام "گيرنده هاي اسمزي " وجود دارند كه زمان تشنگي را به فرد اطلاع مي دهند . اين سلولها وقتي فعال مي شوند كه غلظت نمك در خون براثر تعريق تا حد زيادي بالا برود . (نمكي كه همراه با عرق از دست مي رود به مراتب كمتر از آب از دست رفته است ) از اين رو ورزشكاران فعال مي بايستي روزانه حداقل 3 ليتر مايعات بنوشند تا از غلظت خون و نارسايي در انجام وظايف كليه ها ، جلوگيري نمايند . جذب مايعات بايد روزانه دستكم 3 ليتر باشد . اما بهتر است كه اين ميزان بيشتر باشد تا ارگانيسم يدن در تبادل مواد غذايي به گونه اي مطلوب مورد حمايت قرار بگيرند . اگر ميزان مصرف آب زياد باشد ، عضلات سفت مي شوند زيرا 65 درصد وزن ماهيچه ها آب مي باشد . همواره چه در محل كار ، چه در ماشين و خانه مقداري آب در دسترس داشته باشيد تا گاهگاهي چند جرعه از آن را مورد استفاده قرار دهيد . به هنگام تمرينات ورزشي و فعاليت نيز چون مقدار زيادي ازآب بدن دفع مي شود . نياز به مصرف آب بيشتر مي شود كه البته مقداري ويتامين و مواد كاني هم از دست مي روند . لذا با مصرف كلسيم كه در شير و فرآورده هاي لبني ، كلم سبز ، ميوه هاي هسته دار و گردو موجود است مي توان عملكرد اعصاب ، عضلات ، قلب و جبران كم خوني را نمود و همچنين براي تقويت استخوان ها و دندان ها ضروري است . و با مصرف منيزيم كه در شير، ذرت ، سبزيجات داراي برگ سبز و غيره وجود دارد مي توان جبران كمبود و يتامين ها را نمود و در بهبود عملكرد تبادل مواد و سنگ بناي استخوان ها و فعاليت بهينه عضلات به آنها كمك كرد . با مصرف آهن كه در سبزيجات ، گوشت و جگر و ذرت و... وجود دارد مي توان بخشي از گلبول هاي قرمز را مجددا" ساخت با مصرف يد (كه در ماهي دريايي ، نمك طعام يد دار و... ) وجود دارد مي توان سنگ بناي غده تيروئيد و عملكرد آن را بهبود بخشيد . و با مصرف پنير ، نان ، انواع ميوه ها ، سيب زميني ، غلات و حبوبات و... مي توان موجب بازگشت آب در الياف عضلات شد و همچنين در عملكرد سيستم اعصاب و عضلات ، كاربرد بسيار خوبي دارند . با ساخت عضلات ، سفت كردن آنها و برطرف كردن چربي هاي زايد همراه با تمرينات كششي ، منظم و مستمر و تغذيه مناسب و مصرف آب به ميزان لازم مي توان به تناسب اندام ، سلامتي ، بهبود دستگاه گردش خون و تنفس ، قدرت بدني بالا ، چابكي سريع ، آمادگي جسماني مثبت و انعطاف پذيري و هماهنگي سيستم عصبي مطلوبي و دقت عمل و بهبود سيستم مغزي دستيابي پيدا كرد وتاثيرات مثبت آن را با كمي دقت و تمرين و نوشيدن مايعات قطعا" مشاهده خواهيد كرد . فراموش نكنيد نوشيدن مايعات ، ورزش و تغذيه مناسب براي همه افراد جامعه ، نتايج خوبي را به همراه خواهد داشت و همواره شاداب و تندرست هستيد و در مقابل بيماريها قوي و مقاوم خواهيد شد .
اثرات زيان آور كاهش آب اگر 1% آب بدن از دست برود ، آستانه تشنگي به وجود مي آيد كه در گرما موجب كاهش ظرفيت كار بدن مي گردد . اگر 2% آب بدن از دست برود ، تشنگي شديد است و موجب ناراحتي هاي مهم ، احساس افسردگي ، خستگي و كاهش اشتها مي شود . اگر 3% آب بدن از دست برود ، خشكي دهان به همراه افزايش غلظت خون ، كاهش ادرار و كاهش تواناييها را بدنبال دارد . اگر 4% آب بدن از دست برود ، 20 تا 30 درصد ظرفيت كارايي و فعاليت بدن كاهش مي يابد . اگر 5% آب بدن از دست برود ، اشكال در تمركز ، سردرد ، بي حوصلگي و بي خوابي عارض مي گردد. اگر 6% آب بدن از دست برود ، آسيب شديد در تنظيم دماي بدن ، افزايش تعداد تنفس و احساس سوزش در مجاري تنفسي ايجاد مي گردد . اگر 7% از آب بدن از دست برود ، در صورتيكه با گرما همراه باشد باعث فرو پاشيدگي تركيبات بدن مي گردد و آسيبهاي زيادي بدنبال دارد . اگر 10% از آب بدن از دست برود ، بسيار خطرناك است و اگر 30 % آب بدن از دست برود ، شخص از بين مي رود .
هر وقت به باشگاه ميرويد،افرادي را ميبينيد كه بر روي يك بخش مجزايي از بدن كار ميكنند و بدين منظور از صدها روش بهره ميبرند. آنها در واقع به نوعي ساكن باشگاه ورزشي هستند و گويي هرگز قصد ترك آن جا را ندارند. اين در حالي است كه اگر اين افراد به صورت جدي به محاسبه وقتي كه تلف ميكنند، ميپرداختند هرگز به اين شيوه ادامه نميدادند. با اين روش، سه دليل عمده وجود دارد كه مانع از انجام سريع و موثر تمرينها ميشود: اول اين كه سطح هورمون رشد و تستوسترون در 40 دقيقه اول يك جلسه تمرين اوج ميگيرد و بعد از يك ساعت دچار افت ميشود. در اين نقطه زماني ديگر اين ترشح كورتيزول است كه شدت ميگيرد و اين بدان معناست كه هورمونهاي عضلهساز در اين مرحله زماني دچار تخريب ميشوند. بنابراين با دقت به شرح موارد فوق توجه داشته باشيد: جلسات تمريني كه 90 دقيقه الي 2 ساعت به طول ميانجامند نه تنها فايدهاي ندارند بلكه فرد را به آسيبهاي جدي مبتلا ميسازند. دومين دليل به اين مسئله باز ميگردد كه با چنين فعاليت گستردهاي در محيط باشگاه به تدريج شوق و علاقه و انگيزه در فرد از بين ميرود. حتي اگر به راستي عاشق تمرين كردن باشيد ديگر پس از تمرين احساس شادابي نميكنيد، به خصوص اين كه مقطع خوبي از وقت آزاد و ارزشمند خود را هر روز در يك مكان خاص بگذرانيد. سومين و آخرين مورد در رابطه با به تعويقافتادن امور روزمره و برنامههاي ديگرتان ميباشد. با اين وضعيت از انجام اموري كه در زندگي به آنها نياز داريد به شدت دور ميمانيد. شيوههايي كه منجر ميشوند مدت محدودي را در باشگاه سپري كنيد و با اين حال با دست پر از آن جا خارج شويد.
1-حرفزدن را در باشگاه فراموش كنيد در باشگاه به تعريف از فيلمهايي كه ديدهايد نپردازيد يا كه از نظر دادن در مورد آقاي المپيا و كارشناسيكردن بر روي مسائل مختلف خودداري كنيد. شما به خاطر امر ديگري به باشگاه آمدهايد، پس دهانتان را كاملاً ببنديد و به تمرين مشغول شويد. در عوض سعي كنيد در كنار تمرين كردن به موسيقي ملايمي گوش دهيد. در اين صورت با كمك هدفونهايي كه در گوشتان گذاشتهايد، ديگر كسي نيز براي گپزدن به سوي شما نميآيد، مگر اين كه مورد مهمي پيش بيايد. حتي اگر يار تمريني داريد كه نميتواند از پرچانگي دست بردارد به راحتي از وي جدا شويد و عطايش را به لقايش ببخشيد. تنها در اين صورت است كه زمان سپريشده در باشگاه را تبديل به اوقات موثري براي خود ميكنيد.
2-از قبل برنامهريزي كنيد هرگز به باشگاه نرويد و سپس بخواهيد در آنجا تصميم بگيريد كه به اجراي چه تمرينهايي بپردازيد! بدين صورت باز هم وقتتان را تلف ميكنيد. پس، قبل از اين كه به باشگاه برويد خود را به داشتن يك برنامه تمريني خوب مجهز كنيد و سپس شروع به كار كنيد. مابين تمرينها هم به وقتگذراني نپردازيد، در اين صورت پمپ بدنتان به راحتي از بين ميرود. از شب قبل يا در راه باشگاه در مورد تمرينهايي كه ميخواهيد انجام دهيد برنامهريزي كنيد و سپس مطابق با يك برنامه منظم از پيش تعيين شده به كار بپردازيد.
3-وقفههاي استراحتيتان را محدود كنيد سعي كنيد در مدت زمان مفيدي كه در باشگاه هستيد به هيچ عنوان ميان تمرينهايتان وقفه نيندازيد. براي مثال اگر به هيدراتهشدن نياز داريد لازم نيست كه براي مثال 12 بار به سمت آب سردكنبرويد! به جاي ايجاد اين وقفهها در عوض سعي كنيد براي خود يك بطري مخصوص تهيه كنيد!
4-وقفههاي بين ستها را نيز كاهش دهيد پاوركارها 3 الي 5 دقيقه بين ستهاي خود به استراحت ميپردازند. متاسفانه بدنسازان نيز به اشتباه خود را با همين روش سازگار ميكنند و نظرشان هم اين است كه به اين طريق ميتوانند سنگينتر كار كنند. ظاهراً آنها فراموش ميكنند كه تفاوتهاي عمدهاي بين تمرينهاي قدرتي و پرورشاندام وجود دارد. اگر كسب قدرت، هدف شماره 1 شما باشد و اگر خواهان هستيد داراي عضلات حجيم و كاتشده باشيد بايد به انجام تكرارهاي بيشتر با وزنههاي سبكتر و وقفههاي كوتاهتر بپردازيد. يك وقفه مطلوب بيشتر از 90 ثانيه به طول نميانجامد، همين وقفه به شما كمك ميكند تا به وضعيت نرمال خود برگرديد.
5-سوپرستها و دراپستها را فراموش نكنيد اگر واقعاً در كوتاهترين زمان، خواهان روبهراهكردن عضلات خود هستيد، از سوپرستها و دراپستها استفاده كنيد. سوپرست يك حركت مجزا براي يك بخش از بدن در كنار يك حركت مركب ميباشد. براي مثال حركت پرس پا را در نظر بگيريد. سوپرستها معمولاً در مورد كار بر روي عضلات گروهي نظير عضلات جلوبازو، پشت بازو، قفسه سينه يا پشت به كار ميروند و دراپستها يك روش خاص به منظور بسط يك ست تمريني و بردن فيبرهاي عضلاني در يك وضعيت تمريني شدتي ميباشند. بهتر از همه، كاربرد هر دو تكنيك با هم است كه تاثير مستقيمي بر اجراي ستهاي استاندارد دارد.
6-از افراط در تمرين دوري كنيد جريان برنامه تمريني روزانهتان را بررسي كنيد و به اين مسئله توجه كنيد كه آيا در واقع با انجام تمرينهايي كه در برنامه روزانهتان آوردهايد بر روي يك ماهيچه واحد كار نميكنيد؟ بهتر است كمي بيشتر بر روي آناتومي بدن كار كنيد. همچنين توجه داشته باشيد كه چگونه بايد بر روي آنها كار كنيد تا ساختار تمرينيتان داراي عملكرد موثرتر باشد. ما معتقد نيستيم كه با يك تمرين خاص بتوان بر روي يك گروه عضلاني كامل كار كرد، پس بايد با بهكارگيري تمرينهاي مختلف به هر عضله از يك گوشه ضربه وارد كنيد.
7-مناسب تمرين كنيد كسب نتيجه مطلوب به اين صورت نيست كه به باشگاه برويد و هر روز از ساعت 6 صبح تا 9 شب تمرين كنيد و روزهاي تعطيل هم كلاً در آنجا اقامت كنيد. زمان مناسب براي هر جلسه تمريني 45 دقيقه الي 1 ساعت ميباشد.
8-از دستگاهها بيشتر بهره ببريد مورد ديگري كه به منظور جلوگيري از اتلاف وقت در باشگاه توصيه ميشود، استفاده بيشتر از دستگاهها در مقايسه با وزنههاي معمولي است. البته ماشينها در كسب عضلات بيشتر كمك نميكنند، اما از اتلاف وقت جلوگيري ميكنند. تعويض پين دستگاه به منظور سبك و سنگينكردن وزنهها در مقايسه با وزنههاي آزاد وقت كمتري ميبرد. زياد هم ضد ماشين نباشيد. بالاخره به آنها هم بايد فكر كرد و فرصت داد، ضمن آنكه آنها از ايمني بيشتري هم برخوردار هستند.
9-با شكم تقريباً خالي تمرين كنيد به نظر عجيب است اما سعي ما دادن ايدههايي است كه سبب شود تا شما هر چه زودتر از باشگاه خارج شويد. اگر شكمتان پر باشد، هيچ دليلي وجود ندارد كه بخواهيد هر چه سريعتر جلسه تمريني خود را به پايان ببريد اما اگر گرسنه باشيد، انگيزهاي عالي براي عجلهكردن و رسيدن به محلول تمريني بعد از تمرين وجود دارد! آخرين وعده غذايي خود را دو ساعت قبل از شروع تمرين صرف كنيد، اين مسئله به جهت تمرين كردن به شما انرژي كافي ميدهد، اما باعث ميشود كه جلسه تمريني خود را ظرف يك ساعت يا كمتر به پايان ببريد.
10-تمركز را تمرين كنيد حضور در باشگاه ناخودآگاه باعث ايجاد آشفتگي ذهني ميشود. پس لازم نيست تا ديگر به لحاظ قدي يا وزني به مقايسه خود با ديگران بپردازيد. همين مسائل پيشپا افتاده ذهن شما را درگير ميكند و از مسئله اصلي كه همانا پرورش عضلات ميباشد باز ميمانيد. پس سعي كنيد به جاي اين مسائل بيهوده به تمركز خود بيفزاييد و به تمرين بپردازيد.
نتيجه در اين مقاله به ارائه 10 روز ويژه به منظور اجراي سريعتر و موثرتر تمرينها پرداختيم تا زمان بيشتري را به منظور لذتبردن از دنياي خارج از باشگاه داشته باشيد. اما توجه كنيد به اشتباه و به منظور صرفهجويي در وقت مسئله گرمكردن را از برنامه تمريني حذف نكنيد. اين مسئله تنها با 5 الي 10 دقيقه كارديو رفع ميشود. شروع كار با وزنههاي سبكتر به شما اين اجازه را ميدهد كه به اجراي بهتر تمرينها در مراحل بعدي بپردازيد.
سودمندترين روش کاهش وزن از سال 1950 تاکنون آمار چاقي در جهان به طور مرتب سيري صعودي داشته است طوري که اکنون در جهان 300 ميليون نفر دچار چاقي هستند و البته 30 درصد از کل اين جمعيت دليل ژنتيکي دارند. اين آمار نشان مي دهد در سال 2002 ، 5/2 ميليون نفر در کشورهاي مختلف بر اثر چاقي جان خود را از دست داده اند که از اين تعداد 320 هزار نفر اروپايي و 300 هزار نفر امريکايي بوده اند. علاوه بر اين ميزان، 7/1 ميليارد نفر در جهان اضافه وزن دارند. يعني در حال حاضر 15 درصد مردم دنيا از چاقي و اضافه وزن رنج
مي برند. به طوري که در ايالات متحده امريکا 97 ميليون نفر اضافه وزن دارند که 22 درصد آنها به طور کلاسيک (ارثي) چاق هستند.
از کل جمعيت چاق و داراي اضافه وزن در جهان، 6/17 ميليون کودک زير 5 سال در جهان اضافه وزن دارند که از سال 1960 تاکنون فقط تعداد کودکان داراي اضافه وزن ايالات متحده امريکا دو برابر و تعداد نوجوانان آن سه برابر شده است. شيوع چاقي در اين کشور در رده سني 12 تا 17 سال از سال 1966 تا 1970 از 5 درصد به 13 درصد پسران و از 5 درصد به 9 درصد در دختران رسيده است. دولت امريکا با توجه به اثرات جانبي چاقي و درمان اين امر در جامعه خود 75 ميليارد دلار هزينه کرده است.
بعد از امريکا، کشورهاي هلند و انگليس و آلمان نيز که آمار چاقي در آنها رشد روز افزوني داشته، براي رفع اين مسئله هزينه هاي سنگيني را متحمل شده اند.
مشکل چاقي علاوه بر کشورهاي توسعه نيافته، گريبانگير کشورهاي در حال توسعه و حتي فقير نيز شده است. مثلاً در تايلند که کشوري در حال توسعه است، شيوع چاقي در کودکان 5 تا 12 ساله تنها ظرف 2 سال از 2/12 درصد به 6/15 درصد افزايش يافته است. در بسياري از کشورهاي توسعه يافته 6/2 درصد از کل هزينه هاي مراقبت هاي بهداشتي به چاقي اختصاص مي يابد که برخي برآوردها اين رقم را تا 7 درصد عنوان مي کنند.
در ايران، طبق اعلام دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي شيوع چاقي و اضافه وزن در جمعيت 69-40 ساله ايران طبق بررسي سلامت و بيماري در سال 1378 در مردان شهري حدود 8/50 درصد و در مردان روستايي 7/28 درصد و در زنان شهري 8/66 درصد و در زنان روستايي 9/46 درصد است.
بررسي هاي انجام شده در دو شهر قزوين و يزد نيز نشان مي دهد 58 درصد مردان و 76 درصد زنان بالاي 25 سال در قزوين چاق هستند و اضافه وزن دارند و در يزد 6/46 درصد از کل جمعيت اضافه وزن دارند و 1/20 درصد چاق هستند که از اين تعداد کل 1/16 درصد را جامعه مردان و 6/23 درصد را جامعه زنان تشکيل مي دهند.
? علل چاقي
چاقي به مقدار بيش از حد متوسط ذخيره چربي در بدن اطلاق مي شود که خود به نوع و کل تعداد سلولها چربي وابسته است و اضافه وزن به عنوان وزني از بدن که با توجه به قد و اندازه بدني يک شخص، بيشتر از وزن طبيعي و استاندارد باشد، اطلاق مي شود. امروزه چاقي و اضافه وزن به عنوان يکي از بزرگترين معضلات سلامتي گريبانگير تعداد زيادي از مردم است. دلايل اضافه وزن در فرهنگ زندگي قرن 21، ناشي از فقر حرکتي بر اثر مدرنيزه شدن و شهرنشيني (پشت ميز نشيني، پله هاي برقي، آسانسور، ابزارهاي کنترل از راه دور استفاده از کامپيوتر، تماشاي مدت طولاني تلويزيون و ...) مصرف غذاهاي چرب و غير مفيد مانند ساندويچ، دريافت زياده از حد انرژي، بد غذايي، فشارهاي دروني، استرسها، نگراني ها، کم کاري غدد تيروئيد، جنسي نر، هيپوفيز، هيپوتالاموس، اختلال در عملکرد سيستم کنترل اشتها (کمبود پروتئين و ليپتين موجب پر اشتهايي کاذب در کودکان مي شود) تغييرات هورموني بعد از سن بلوغ و يائسگي است.
بدين ترتيب رشد اقتصادي، مدرنيزه، شهرنشيني، جهاني شدن بازار مواد غذايي و تبليغات، چاقي و اضافه وزن را روز به روز افزايش داده اند.
کم تحرکي، دسترسي آسان به غذا، آن هم غذاهاي سرشار از چربي از عوامل مؤثر چاقي هستند. به طوري که افزايش چاقي و اضافه وزن در کشورهاي فقير نيز نگران کننده است. زيرا علاوه بر نبود بهداشت در اين کشورها، افراد بيش از حد پاي تلويزيون مي نشينند و غذاهاي پروتئين (نان برنج) جاي خود را به چربي ها و چربي هاي اشباع شده و قندها داده اند. به طور مثال فقط تماشاي تلويزيون هر دو ساعت احتمال به چاقي را 23 درصد و ابتلا به ديابت نوع 2 را در زنان 14 درصد افزايش مي دهد.
از آنجا که اکثر غذاهاي آماده سرشار از کالري است به گونه اي که خوردن تنها مقدار کمي از آنها کالري بدن را به شدت بالا مي برد. پژوهشگران دريافته اند غذاهاي پرکالري مي تواند مردم را به خوردن مقدار بيشتري از آن ترغيب کند. يک وعده غذاي آماده در مقايسه با ساير غذاهاي حاوي مقدار زيادي انرژي است. ميزان کالري اين نوع غذا يک برابر و نيم بيش از يک وعده غذاي سنتي است. اين اتکا به غذاهاي آماده در رژيم غذايي همراه با بي تحرکي، خطر افزايش چاقي را بالا مي برد. چرا که بدن ما براي غذاهاي پرکالري (غذاهاي آماده) طراحي نشده است بلکه بر اساس غذاهاي پر انرژي تکامل يافته است به همين علت آمار چاقي در نواحي روستايي پايين تر است.
محققان عقيده دارند افراد بايد تنها نيمي از غذاي آماده يک وعده را بخورند تا از مصرف انرژي و چربي زائد پرهيز شود.
افرادي که از رژيم هاي غذايي بي ارزش اما پر کالري استفاده مي کنند، 40 درصد بيش از افرادي که از رژيم هاي غذايي حاوي سبزيجات، ميوه ها، شير و مواد غذايي کم چرب و حاوي فيبر فراواني استفاده مي کنند، در معرض اضافه وزن قرار دارند.
? عوارض چاقي و اضافه وزن
چاقي و اضافه وزن از جمله بيماري هاي غير واگير است که بيماري هاي متعدد ديگري را نيز به دنبال دارد. چاقي و اضافه وزن موجب بيماري هاي فشارخون بالا، ديابت نوع دو، افسردگي، بيماري هاي قلبي – عروقي، سرطان هاي کولون، کليه، مري، معده، رحم، پستان، سخت شدن جدارهاي رگها، بيماري هاي کبدي، صفراوي، سنگ کيسه صفرا، آرتروز، اختلالات تنفسي، نقرس، واريس، نازايي، پر مويي زنان، فتق، آسيب عضلات اسکلتي، مشکلات پوستي، کوتاه شدن عمر و فقر اجتماعي و محروميت از آن مي شود.
از بيماري هاي شايع در ايران که دليل آن چاقي است، ديابت نوع دو و پر فشار خون است. به طوري که تقريباً 85 درصد از افراد ديابتي از نوع دو هستند و 90 درصد آنها اضافه وزن دارند.
به طور نمونه فقط در قزوين 33 درصد مردم از افزايش کلسترول و فشار خون رنج مي برند و در 80 درصد نيز از بيماري خود بي اطلاعند در اصفهان نيز افراد چاق 30 درصد چربي خون، 20 درصد فشار خون و 7 درصد ديابت دارند.
? روشهاي مرسوم کاهش وزن در افراد چاق
اکثر افرادي که چاق هستند و اضافه وزن دارند، با نارضايتي از وضعيت خود، براي کاهش وزن به روشهاي متفاوتي که گاه عوارض جانبي خطرناکي دارند، روي مي آورند، روشهايي که متخصصان هيچ کدام از آنها را توصيه نمي کنند. دکتر ارسلان دميرچي، رئيس دانشگاه تربيت بدني استان گيلان در اين باره مي گويد: «افراد به روشهايي چون تک غذايي، استفاده از داروهاي ملي، مدر (ادرارآور)، آب درماني، رژيمهاي غذايي سخت و استفاده از ابزار روي مي آورند که هيچ کدام سودمند نيستند.»
تک غذايي، يعني حذف يکي از وعده هاي غذايي مانند ناهار يا شام، رايج ترين نوع روش رفع چاقي در افراد است. پژوهشگران با بررسي هاي انجام شده دريافته اند حذف يک وعده غذايي در طول روز موجب کمبود ويتامينها و مواد معدني ضروري در بدن مي شود و سلامت را به خطر مي اندازد. در اين رژيم، هنوز ثابت نشده مصرف يک ماده غذايي مي تواند در سوزندان چربي کمک کند و سوزاندن چربي ها فقط زماني اتفاق م يافتد که يا انرژي دريافتي کاهش يابد يا فعاليت بدني براي سوختن چربي و مصرف انرژي افزايش يابد. از آنجايي که اين امر هيچ تأثيري در سوزاندن چربيها ندارد، تبليغات يک ماده غذايي سوزانده چربي را نوعي تقلب و کلاهبرداري مي داند.
برنامه هاي تک غذايي بسيار کم انرژي و کم کالري هستند و بخصوص در دراز مدت اثرات مخربي بر سيستم عصبي مي گذارد، چون مواد نشاسته اي کمي به بدن مي رسد.
استفاده از داروهاي کاهش وزن در کوتاه مدت موجب سوءهاضمه، کاهش قدرت شنوايي، بينايي و تفکر و در بلند مدت در سنين کهولت موجب تأثير سوء در قدرت فکري، جنسي و غدد داخلي مي شود و در جوانان نيز اختلال در رشد، توارث و معلوليتهاي جسمي را در پي خواهد داشت.
در داروهاي ادرارآور(مدر) بدن به سرعت آب خود را از دست مي دهد که اين لاغر شدن نيست. داروهاي ملين (اسهال آور) مواد غذايي بدن را دفع مي کند و با کاهش وزن بدن در دراز مدت فرد دچار سوء تغذيه، کمبود بعضي از مواد غذايي مي شود و عوارضي چون شکم درد، کاهش اشتهاي شخص، سوء تغذيه، ريزش مو، ضعف و افسردگي در پي دارد.
داروهاي هورموني مانند پرکاري غده تيروئيد موجب افزايش کاتابوليسم بدن مي شود و روند طبيعي بدن را مختل مي کند.
داروهايي که مانع جذب چربي در بدن مي شود نيز کالري کمتري به بدن مي رسانند و چون مواد غذايي مصرفي ايراني ها حاوي نشاسته است، از جذب چربي جلوگيري مي کند. اين دارو ويتامين هاي محلول در چربي مانند K, D, E, A را نيز حذف مي کند و فرد دچار کمبود ويتامينهاي محلول در چربي مي شود.
آب درماني به دليل محروميت شديد غذايي اختلالاتي در گوارش به وجود مي آورد. در اين بين، استفاده از وسايل کاهش وزن بيشتر در بين خانمها مرسوم است.
دکتر دميرچي مي گويد: «استفاده از ابزارهايي چون دستگاههاي لرزاننده، ماساژ دهنده، کمربندهاي کش دار، ترموتراپي، ماساژ درماني، طب سوزني، کرم ها، پمادها، ژلها، سونا و گوشواره هاي لاغري فقط سايز افراد را کاهش مي دهد و هيچ تأثيري در سوختن چربيها ندارد.
وي مي افزايد: کمربندهايي که تبليغ مي شود، فقط به دليل فشرده کردن بافتها، فرد را لاغر نشان مي دهد که اين موقتي است و بعد از مدتي بدن به حالت طبيعي بر مي گردد. دستگاههاي لرزاننده موجب دفع چربي نمي شوند و فقط در آرام بخشي و تشکيل اعصاب مؤثر بوده و تأييد شده اند.
انتخاب پوشش پلاستيکي ضخيم نيز موجب تعريق مي شود و فقط باعث از دست رفتن آب بدن مي شود و بعد از نوشيدن مايعات وزن از دست رفته جايگزين مي شود.»
عده اي ديگر از افراد چاق به رژيمهاي سخت غذايي مانند روزه هاي طولاني مدت روي مي آورند. رژيمهاي سخت که موجب مي شوند بدن با محروميتهاي مقادير زيادي از منابع غذايي که مغز وابسته به آنها است، روبرو شود، بيشترين تأثير سوء را بر بدن مي گذارند. بنابراين رژيم نامناسب و ناآگاهانه مي تواند شوک هاي جدي بر بدن بخصوص مغز وارد کند.
? روش کاهش وزن، تغذيه صحيح و ورزش است
براي کاهش وزن بخصوص در افرادي که چاقي آنها ژنتيکي نيست و بيشتر اضافه وزني است، تغيير وضعيت غذا خوردن، رژيم صحيح غذايي و ورزش توصيه مي شود.
رئيس دانشگاه تربيت بدني گيلان م يگويد: براي تغيير وضعيت غذا خوردن و رژيم صحيح غذايي فرد بايد به کارشناس تغذيه مراجعه کند و با برقراري تعادل غذايي 58 درصد کالري از کربوهيدراتها (برنج – گندم) 30 درصد چربي و 12 درصد پروتئين به بدن برساند.
دکتر ميرچي استاد و کارشناس تربيت بدني اعتقاد دارد: ورزش در کنار تغيير روش غذا خوردن و روش تغذيه صحيح مؤثرترين راه حل در رفع چاقي است و هرکدام از اين روشها به تنهايي کارايي ندارد.
ورزش گزينه اي است که مانع چاقي و اضافه وزن مي شود و اضافه وزن را به راحتي کاهش مي دهد.
براي کاهش وزن در کنار روش صحيح تغذيه، بايد تمرينات ورزشي را به طور منظم و پيگير و بسيار انجام داد. ورزش زماني مي تواند از وزن بکاهد که در مدت زمان طولاني، بسيار جدي وسخت و بارها 3 يا 5 بار در هفته و حداقل مدت زمان آن 20 يا 30 دقيقه بايد باشد.
هر ورزشي براي کاهش وزن مناسب نيست. ورزشهايي که توصيه مي شود، ورزشهاي هوازي است. دکتر دميرچي مي گويد: «ورزشهاي هوازي، وزشهايي است که در خشکي انجام مي شود و شامل طناب زدن، دويدن، تنيس، دوچرخه سواري، اسکيت مي شود که حضور اکسيژن موجب تجزيه قندها (کربوهيدراتها) و چربيها (اسيدهاي چرب) مي شود.»
بدن با انجام عمليات ورزشي در محيط خشک به وسيله هوا احاطه مي شود و مدت انجام آن با شدت آن رابطه معکوس دارد. هر چه تمرين شديدتر باشد، مدت اجراي آن کمتر خواهد بود و هر چه تمرين ملايمتر باشد، مدت آن نيز بايد بيشتر باشد. کارشناسان تربيت بدني توصيه مي کنند تمرينات ورزشي هوازي بايد يک روز در ميان باشد.
هوا به عنوان يک انتقال دهنده، باعث مي شود دماي بدن تا ساعتها پس از ورزش کردن 18 ساعت بالا بماند و اين بالا بودن دماي بدن باعث افزايش ميزان متابوليسم و در نتيجه مصرف بيشتر انرژي و کاهش وزن مي شود و سطح کلسترول خون را پايين مي آورد و بعد از 18 ساعت درجه حرارت بدن به حالت عادي بر مي گردد و انرژي بدن را مي سوزاند و وزن بدن را کاهش مي دهد.
چربيها در بدن نقش برجسته اي دارند و سوخت اصلي هستند و از قندها پيشي مي گيرند. در حال استراحت چربيها سوخت بدن هستند، ولي چون حرکت و فعاليتهاي بدني کم است، چربي کمتري مصرف مي شود.
افرادي که فقط به ورزش روي مي آورند، براي کاهش يک کيلو از وزن خود بايد 20 ساعت پياده روي کنند، بنابراين ايده آل روش تغذيه صحيح همراه ورزش مدام است.
کارشناسان تغذيه و تربيت بدني معتقدند براي درمان چاقي و کاهش وزن بايد صبر و حوصله به خرج داد و اسير تبليغات نشد تا توانست بدون عجله به کاهش وزن دلخواه دست يافت.
دوپينگ كلمه دوپينگ از واژه بين المللي Dope گرفته شده است كه هم به عنوان فعل و هم به عنوان اسم به كار مي رود . فرهنگ آكسفورد اين كلمه را به واژه هلندي Doop نسبت مي دهد كه به معني « آيين غسل تهيدستي » مي باشد . شباهت اين دو واژه به علت آنست كه كساني دوپينگ مي كنند كه با اين كار مي خواهند كاستي ها و عيوب خود را بپوشانند . بعضي معتقدند كه مصرف مواد ويژه براي كسب برتري در يك مسابقه ورزشي به 2000 سال قبل از ميلاد مسيح برمي گردد، يعني زماني كه ورزشكارهاي يوناني دسته اي از قارچ ها را به عنوان منبعي غني از پروتئين مصرف مي كرده اند. عده اي ديگر بر آنند كه اين واژه از آفريقاي جنوب شرقي منشأ گرفته است، جائي كه فرقه اي در آنجا نوعي نوشيدني محلي را كه به اصطلاح دوپ ناميده مي شد ، در رقص هاي مذهبي خود به عنوان محرك استفاده مي كردند . بعدها اين كلمه تحت عنوان dope به نوشابه اي الكلي Brandy اطلاق شد كه از پوست نوعي انگور در افريقاي جنوبي تهيه مي شود . در نوشته هاي دانشمندان يوناني نظير جالينوس و فيلوستراتوس نظريه هايي در خصوص رعايت اصول اخلاقي توسط رقابت كننده هاي بازي هاي المپيك باستاني به چشم مي خورد . در همان زمان گلادياتورهاي رومي را مجبور به خوردن داروهاي خاصي ميكرده اند ، تا اينكه نبرد بين آنان سنگين تر و خونين تر ادامه يابد و تماشاگرها را بيشتر ارضاء نمايد. در قرن 19 ، ورزشكارهاي فرانسوي مخلوطي از برگهاي كوكا و شراب را به نام وين ماريام مي خوردند كه معتقد بودند احساس خستگي و گرسنگي حاصل از تمرين هاي درازمدت را كاهش مي دهد . لغت دو پينگ كمتر از 100 سال است كه در بين ورزشكاران مرسوم شده است. اما در سال 1865 ميلادي گزارش هائي از شناگرهاي كانال ها در آمستردام هلند مبني بر استفاده مواد نيروزا وجود دارد. همچنين گزارش هايي مربوط به مصرف مواد كمكي توسط شركت كنندگان مسابقه 6 روزه دوچرخه سواري هلند در سال 1869 ميلادي وجود دارد . نخستين مورد مرگ ناشي از دوپينگ ، در سال 1886 در يك مسابقه محلي دوچرخه سواري مشاهده شد كه دليل آن مصرف مواد كمكي بيش از حد ماده شيميايي تري متيل گزارش گرديد. هم زمان با آن رويدادها ، مواردي از پارادوپينگ ديده شده است ، كه عبارتست از : خوراندن يك دارو به حريف توسط يك ورزشكار جهت كاستن كارآيي ورزش وي . دوپينگ براي اولين بار در سال 1910 به طور رسمي جنبه آزمايشي و قانوني پيدا كرد . در آن زمان ، طي آزمايش هائي ، وجود دسته اي از مواد شيميايي با ساختمان آلكالوئيدي در بزاق يك اسب مسابقه اي ثابت شد.
سونا يکي از فعاليت هايي است که تقريباً همه ورزشکاران با آن آشنا هستند و در سطح قهرماني و حرفه اي و آماتوري به آن توجه خاصي دارند. اولين بار، فنلاندي ها سونا (خشك) را به كار گرفتند. گفته مي شود از هر سه خانه در فنلاند، يكي داراي سونا است. فنلاندي ها معتقدند سونا بدن را از استرس ها و سموم آزاد مي كند . سونا باعث آرامش اعصاب ، كاهش استرس ، ايجاد وجد و شادماني مي شود . در عين حال با ايجاد دوره هاي سرد و گرم شديد در بدن ( رفتن به سونا و پريدن در حوضچه آب سرد ) مي تواند قدرت تمركز و هوشياري شخص را بالا ببرد . بطوريكه بعضي افراد ترجيح مي دهند صبح ها و در شروع كار به سونا بروند . اما سونا رفتن بهتر است در پايان روز و قبل از رفتن به رختخواب صورت گيرد تا باعث ايجاد خواب عميق تر شود . " وقتي كه شما سونا ميرويد مي توانيد مانند يك نوزاد به خواب آرام فرو رويد "
هدفاز سونا رفتن
يكي از هدفهاي اصلي از سونا رفتن ، پاك كردن بدن از طريق تعريق است . منافذ بدن باز مي شوند و سموم موجود در بدن از طريق عرق كردن به بيرون دفع مي شوند . اكثر كساني كه استفاده از سونا را تجربه كرده اند اذعان مي كنند كه اين كار باعث شادابي و تسكين درد هاي آنان شده است . سونا مي تواند باعث تسكين اثرات سرما خوردگي شود . سبب نيرو بخشيدن به عضلات بعد از تمرينات ورزشي مي شود و رنگ چهره را روشن مي كند . بسياري از مردم به قدرت شفا بخشي سونا در برطرف كردن افسردگي پس از بيرون آمدن از سونا اعتراف دارند . هنگامي كه بدن احساس آرامش مي كند و سرشار از انرژي مي شود ، متعاقب آن ذهن و احساس هم حالت بهتري پيدا مي كنند . سونا چه اثري روي بدن ما مي گذارد ؟
هنگامي كه شما سونا مي گيريد گرماي ناشي از آن باعث مي شود جريان خون به سمت پوست افزايش يابد و غدد عرق تحريك شوند . عرق كردن باعث دفع يك سري از مواد زايد در بدن مي شود وبدن را از دست اين مواد نامطلوب خلاص مي كند.
قرار گرفتن در حمام بخار يا سونا باعث بالا رفتن درجه حرارت بدن مي شود . در اثر اين افزايش حرارت ، عروق خوني گشاد مي شوند و جريان گردش خون در پوست بالا مي رود همين امر باعث افت فشار خون در مويرگها و سياهرگها مي شود و درمجموع فشار خون پائين مي آيد سپس با بالا رفتن ضربان قلب ، فشار خون به حالت طبيعي بر مي گردد .
آيا سونا باعث كاهش وزن مي شود ؟
اگرچه هنگام سونا گرفتن بدن احساس سبكي مي كند ولي بخش زيادي از آن به دليل از دست رفتن آب و مايعات بدن است واگرچه همين امر ممكن است بطور موقت وزن بدن را كاهش دهد ولي بلافاصله بعد از جبران آب به حالت اول برمي گردد . ( بايد دقت شود كه : قبل ، هنگام ، و بعد از سونا حتما مقادير كافي آب نوشيده شود تا بدن با كمبود آب مواجه نشود .همچنين لازم است مواد معدني مصرف شوند تا موازنه الكتروليت هاي بدن به هم نخورد در واقع اين موضوعي است كه اگر به آن توجه نشود ممكن است خطر آفرين باشد ) .
اما سونا اثراتسودمند بسياري دارد از جمله اينكه :
- * تعريق باعث دفع سموم بدن مي شود .
- * با فعال شدن غده هاي عرق ؛ پوست نيز نرم مي شود و حالت بهتري پيدا مي كند
- * سونا اثرات ضد سرطان دارد چون سيستم ايمني بدن را تحريك و تقويت مي كند . * سونا رفتن باعث باز شدن منافذ پوست مي شود . واين در حفظ سلامتي پوست فوق العاده مؤثر است.
- * سونا و استفاده از جكوزي آب سرد مي تواند در بالا بردن توان عمومي بدن و مقابله با بيماري بخصوص سرما خوردگي شود .
- *استفاده از سونا علاوه بر فوائدي كه براي تندرستي و سلامت دارد باعث ايجاد احساس خوشايندي در انسان مي شود و در زيبايي چهره و لطافت پوست هم تاثير بسزايي دارد .
به موارد زير هم مي توان اشاره كرد :
- * باعث رفع خستگي عضلات و بهبود سريع گلو درد مي شود. * - كمر درد و آتريت را تسكين مي دهد
- * - باعث مقابله با سرما خوردگي وبرطرف شدن مشكل سينوسها مي شود . * - وضعيت و ظاهر پوست بدن را بهبود مي بخشد .
- * - به دليل فعال شدن سيستم شبه مرفيني مغز، تسکين جسمي و روحي غير قابل تصوري براي فرد ايجاد مي شود.
ایروبیک یعنی فعالیتی که عضلات بزرگ را به کار بگیرد. حداقل 12 دقیقه با حرکات ریتمیک و موزون، در شرایطی که سرعت و شدت تمرین قابل تحمل است و نیاز بدن به اکسیژن برای مدتی افزایش می یابد، این فعالیت انجام می گیرد. ایروبیک جزء فعالیت های هوازی شدت کم و مدت طولانی است. تمرینات ایروبیک از حرکات ریتمیک و متناوب ماهیچه ای بهره برده و ضربان قلب و تنفس را در مدت زمانی خاص بالا می برد.
ورزش ایروبیک علاوه بر اینکه آرام بخشی بدون مسکن است و ایجاد روحیه و نشاط میکند، فواید بسیار ارزشمند دیگری نیز به شما هدیه میکند که در زیر به اختصار به آنها اشاره میشود:
1 - اکسیژنگیری بیشتر
2 - قوی شدن قلب
3 - تولد رگهای بیشتر در بدن
4 - از بین بردن دردهای عضلانی
اینکه چه مدت زمانی را برای انجام تمرینات اختصاص میدهید بستگی به وقت، انرژی، هدف و شرایط فیزیکی شما دارد. 10 تا 60دقیقه مناسب به نظر میرسد. تعداد دفعات نرمال و معمول انجام این تمرینات نیز دوبار در طول هفته است، اما به عقیده کارشناسان و فیزیولوژیستها، انجام 3 تا 5 نوبت در طول هفته بهتر و موثرتر است.
البته به افراد بالای 40سال توصیه میشود این ورزش را با مشورت پزشک، آزمایش تراکم استخوان و یک نوار قلبی آغاز کنند تا دچار مشکل نشوند. از طرفی افراد مسن بهتر است مراقب بافتهای نرم خود باشند و با بالارفتن سن، وزنههای سبکتر را در انجام این تمرینات مورداستفاده قرار دهند.
دشواری تمرینات تا چه حد باشد؟
میزان دشواری و سختی تمرینات ایروبیکی که شما انجام می دهید، از سه طریق اندازه گیری می شود:
1-اندازه گیری ضربان قلب، تا بدانید با افزایش تحرکات بدنی در هر دقیقه به چه اندازه ضربان قلب بالا می رود.
2-شیوه بعدی تست صحبت کردن نام دارد. شما باید قادر باشید وقتی که تمرین می کنید به راحتی هم صحبت کنید (این شیوه برای فهمیدن این که تمرینات تان چقدر سنگین است بسیار مفید می باشد).
3-با توجه به میزان توانایی تان به سادگی می توانید بفهمید که تمرینات با وجود دشواری چه تاثیری بر شما می گذارند، اگرچه به نظر می رسد که تمرینات متوسط و متعادل برای یک فرد عادی می تواند کاملا لذت بخش باشد.
ورزش ایروبیک اشتها را کاهش می دهد
تازه ترین تحقیقات نشان می دهند که ورزشهای ایروبیک موجب افزایش نوعی پروتئین می شوند که ممکن است اشتها را سرکوب کند. سه ماه انجام ورزش ایروبیک ممکن است چربی بدن را کاهش دهد. پژوهشگران تصور میکنند که تغییراتی که در سیستم اعصاب مرکزی اتفاق میافتد ممکن است عامل این کاهش اضافه وزن باشد.
محققان دریافتند که کاهش دریافت غذا و کاهش در شاخص توده بدنی با افزایش میزان نوعی پروتئین که به نام نوروتروپین خوانده میشود ارتباط دارد. نقش اصلی این پروتئین تحریک هورمون رشد است. این پروتئین با چاقی و سوخت و ساز نیز ارتباط دارد.
دانشمندان با اندازه گیری میزان این پروتئین قبل و بعد از انجام سه ماه ورزش ایروبیک در 15 فرد چاق دریافتند، بعد از سه ماه ورزش، این پروتئین در خون آن ها افزایش یافت که این حالت منجر به کاهش شاخص توده بدنی، دور مچ و فشار خون آن ها شد. میزان دریافت کالری نیز در این افراد کمتر شد.
توصیهها و تجربهها
در طول مدت تمرین در یک روز هر چند دقیقه حرکات خود را عوض کنید و از انجام فعالیتهای تکراری
خودداری کنید.
لباسی برای ورزش ایروبیک انتخاب کنید که راحت و قابلیت کشش داشته باشد.
کفش ورزشی مناسب بپوشید تا از آسیب رسیدن به بخشهای مختلف کف پا جلوگیری شود.
حرکات ایروبیک را با موزیک انجام بدهید، چرا که به تجربه ثابت شده افرادی که در حین ایروبیک به
موزیک گوش میدهند، دیرتر خسته میشوند.
بهتر است برای خود یک همراه پیدا کنید. مطالعات نشان داده است که یکی از دلایل اصلی کشیده
شدن افراد به حرکات ایروبیک همراه بودن آنها با دوستان و افراد خانواده است. اگر در انجام ایروبیک از حمایت یک دوست برخوردار باشید موفقتر هستید .
خوش آمدید
با سلام اینجا مکانی، جهت معرفی و تحقق بخشیدن به اهداف رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی می باشد ،از انتخاب شما سپاسگزاریم.
کارشناس تربیت بدنی و علوم ورزشی وحید ریاحی
آسیب شناس ورزشی و حرکات اصلاحی وحیده ریاحی