تربيت بدني و علوم ورزشي فرآيندي است كه هدف آن بهبود رشد و شكوفايي استعدادهاي انسان و تامين سلامت و بهبود عملكرد مختلف انساني است. مديريت ورزشي در جهان امروز به طور فزاينده اي با آموزش اصول تجارت توام گرديده است كه در آن بر مديريت، بازاريابي و دانش بازرگاني تاكيد مي شود و مي كوشد تا زمينه كاربرد مفاهيم، نظريه ها و اطلاعات علم مديريت در سازمان هاي ورزشي را فراهم آورد. در دهه هاي اخير دانش مديريت ورزشي تكامل و توسعه چشمگيري داشته است و زمينه گسترده اي از كاربرد نظريه ها و مفاهيم علمي مديريت در حيطه تربيت بدني و ورزش فراهم شده است. در كشور ما نيز رشد و ارتقاي سطح علمي اين رشته در گرو ايجاد زمينه هاي مناسب آموزش و تحقيق پيشرفته و همچنين تعامل پويا با سازمان ها و دستگاه هاي اجرايي ورزش كشور براي كاربرد يافته هاي علمي مديريت ورزشي است. دوره دكتراي تخصصي مديريت ورزشي به منظور مطالعه و تحقيق مفاهيم، نظريه ها و دستاوردهاي علمي مديريت ورزشي و ارتقاي سطح اطلاعات و مهارت هاي مديريتي منابع انساني ورزش ايجاد شده است. تعريف و هدف هدف دوره دكتراي تخصصي مديريت ورزشي، تربيت و تامين اعضاي هيات علمي دانشگاه ها، متخصصين و محققين و رهبران و مديران حرفه اي سازمان هاي ورزشي كشور مي باشد. دانشجويان دوره دكتراي تخصصي مديريت ورزشي ضمن آشنايي با اصول و مباني مديريت ورزشي، كسب آگاهي و يافتن مهارت لازم را در زمينه مديريت استراتژيك ورزش كشور، و شناخت فرآيندهاي مديريت و صنعت ورزش در كشورهاي پيشرفته، بايد بتوانند مشكلات سازمان هاي ورزشي را تجزيه و تحليل كرده و با بومي كردن تجارب جهاني راه كارهاي مناسب را براي پيشرفت و ترقي ورزش كشور ارايه كند. ضرورت و اهميت اقبال عمومي مردم و دولت به ورزش و تربيت بدني، رشد و توسعه سازمان هاي ورزشي دولتي و خصوصي، بافت جوان جمعيتي، توقعات آحاد مردم نسبت به ارتقاي سطح و سهم ورزش ملي در ورزش بين المللي، ضرورت تحول در مديريت و ساختار ورزش كشور، لزوم ارتقاي جايگاه ورزش كشور در صنعت ورزش جهان و ... نياز به وجود محققين و متخصصين حرفه اي مديريت ورزشي را بيش از پيش ملموس كرده است. كارآيي و اثربخشي سازمان هاي ورزشي كشور، منوط به وجود افرادي فكور، متخصص است كه با پذيرش رهبري و هدايت سازمان هاي ورزشي و ارايه مشاوره و راه كارهاي كليدي به مديران سازمان هاي ورزشي تحول و ترقي ورزش كشور را تضمين نمايند.
طول دوره و شكل نظام طول دوره دكتراي تخصصي مديريت ورزشي 4 سال است. نظام آموزشي آن مطابق آيين نامه دوره دكتراي (Ph.D) مصوب وزارت علوم، تحقيقات و فناوري است. مرحله آموزشي 3 تا 4 نيم سال مي باشد. طول هر نيمسال تحصيلي 16 هفته است كه به ازاي هر واحد درسي نظري در ترم، 16 ساعت و براي هر واحد درسي عملي 32 ساعت اختصاص خواهد يافت. اجرا و يا نحوه اجراي ارزشيابي جامع از دانشجويان، منوط به نظر دانشگاه مربوطه است. واحدهاي درسي تعداد كل واحدهاي درسي دوره دكتراي تخصصي مديريت ورزشي 36 واحد به شرح زير است: • دروس تخصصي وانتخابي 18 واحد • رساله 18 واحددروس پيش نياز: دانشجوياني كه در دوره كارشناسي ارشد واحدهاي درسي مربوط به گرايش مديريت ورزشي را نگذرانده باشند، موظفند بنابر نظر گروه آموزشي و استاد راهنما و تصويب شوراي تحصيلات تكميلي دانشكده، دروس كمبود يا پيشنياز را اخذ و با موفقيت بگذرانند. نقش و توانايي فارغ التحصيلان اين دوره قادر به انجام فعاليت هاي زير خواهند بود: تدريس دروس مديريت ورزشي در دوره هاي كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتراي مديريت ورزشي هدايت تحقيقات دانشجويان دوره تحصيلات تكميلي مديريت ورزشي انجام تحقيقات بنيادي و كاربردي در حيطه ورزش كشور و جهان هدايت و رهبري سازمان هاي ورزشي كشور ارايه راهنمايي و مشاوره حرفه اي به مديران ورزشي كشور شرايط پذيرش دانشجو فارغ التحصيلان دوره كارشناسي ارشد مديريت ورزشي مي توانند با شركت و موفقيت در آزمون ورودي و مصاحبه، دوره دكتراي مديريت ورزشي ادامه تحصيل دهند.
محتواي آزمون ورودي: • تئوري هاي سازمان و مديريت (2) • اصول و مباني مديريت در سازمان هااي ورزشي (2) • مديريت اماكن و تجهيزات رويدادهاي ورزشي (2) • مديريت بازاريابي ورزشي(2) • زبان تخصصي در مديريت ورزشي(2) • آمار و اندازه گيري و ارزشيابي مديريت ورزشي (1) • مصاحبه حضوري(2) قبول شدگان آزمون كتبي تا سقف سه برابر تعداد مورد پذيرش، براي مصاحبه حضوري دعوت خواهند شد. دروس تخصصي 1. روش شناسي تحقيق در مديريت ورزشي (2 واحد) 2. نقد و تحليل فلسفي نظريه هاي سازمان و مديريت (2واحد) 3. تجزيه و تحليل مدل هاي كمي در تصميم گيري هاي مديريت(2 واحد) 4. برنامه ريزي راهبردي در ورزش (2 واحد) 5. بازاريابي در صنعت ورزش (2 واحد) 6. مديريت راهبردي در منابع انساني(2واحد) با پيشنياز درس برنامه ريزي راهبردي در ورزش 7. مديريت فروش و رفتار مصرف كننده(2واحد) 8. نظام هاي اطلاعات مديريت در ورزش(2واحد) 9. مديريت پروژه (2واحد) 10. مطالعه هدايت شده(2واحد) 11. مباني تاريخي و فلسفي ورزش(2واحد) 12. مديريت سرمايه گذاري در ورزش(2واحد) 13. مديريت كيفيت در ورزش(2واحد) با پيشنياز درس مديريت فروش و رفتار مصرف كننده در ورزش 14. مديريت رفتار سازماني پيشرفته(2واحد) 15. نظارت و كنترل در تربيت بدني و ورزش(2واحد) 16. روان شناسي مديريت در ورزش(2واحد) با پيشنياز درس مديريت رفتار سازماني پيشرفته 17. سمينار در موضوع رساله(2واحد) 18. برنامه ريزي آموزشي و درسي تربيت بدني و ورزش (2واحد) 19. بهره وري در سازمان هاي ورزشي(2واحد) 20. تجزيه و تحليل سيستم و كاربرد آن در ورزش(2واحد) 21. ورزش و جهانگردي و جهاني شدن(2واحد) *درس آشنايي با نرم افزارهاي كامپيوتري و كاربرد آن در مديريت ورزشي را كليه دانشجويان ملزم به گذراندن موفقيت آميز آن هستند، ليكن اين دروس جزو سقف واحدهاي دانشجويان محسوب نمي شود. رساله دانشجو موظف است تا پايان نيمسال اول تحصيلي موضوع رساله خود را با هماهنگي استاد راهنما تعيين و در شوراي مربوط در دانشكده به تصويب برساند.
دروس تخصصي اختياري عبارتند از : 1.مديريت مالي پيشرفته(با پيشنياز مديريت مالي و بودجه بندي) 2.مباني علم اقتصاد و اقتصاد در ورزش 3.مديريت بازاريابي پيشرفته در ورزش( با پيشنياز مديريت بازاريابي در ورزش) 4.مديريت فناوري اطلاعات در ورزش( با پيشنياز كاربرد رايانه در علوم ورزشي) 5.مديريت سرمايه گذاري در ورزش 6.مديريت استراتژيك ورزشي در بازار جهاني(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 7. فرصت هاي كسب و كار در ورزش(با پيش نياز كارآفريني در ورزش) 8.مديريت استراتژيك در صنايع ورزشي( با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 9.حقوق ورزشي 10.نظارت و ارزشيابي در ورزش 11.مديريت استراتژيك پيشرفته در منابع انساني(مديريت منابع انساني در ورزش) 12.مديريت رفتار سازماني پيشرفته(مديريت رفتار سازماني در ورزش) 13.روان شناسي در مديريت ورزشي 14. اخلاق در مديريت ورزشي 15. ارتباطات در ورزش 16. دولت و ورزش 17.مديريت دانش در ورزش(باپيشنياز مديريت فناوري در ورزش) 18.مديريت ورزش و تفريحات سالم(با پيشنياز مديريت اوقات فراغت) 19.گردشگري ورزشي(با پيشنياز مديريت اوقات فراغت) 20.مديريت تسهيلات ورزشي(با پيشنياز مديريت اماكن و تجهيزات ورزشي) 21. نقش ورزش و توسعه آن در جامعه 22.مديريت ورزشي در اماكن عمومي و پارك ها( با پيشنياز مديريت اوقات فراغت) 23.برنامه ريزي استراتژيك ورزش همگاني(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 24.ساختارها و فرآيندسازمان هاي ورزشي و حرفه اي(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 25.بازاريابي و حمايت مالي در ورزش(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 26.صنعت ورزش(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 27.استراتژي هاي ورزش حرفه اي و قهرماني(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 28.مديريت رويدادهاي ورزشي 29.ورزش و رسانه هاي گروهي(ارتباطات در ورزش) 30.برنامه ريزي راهبردي در ورزش(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 31.مطالعه هدايت شده 32.مباني فلسفي و تاريخي ورزش 33برنامه ريزي آموزشي و درسي تربيت بدني و ورزش(با پيشنياز مديريت استراتژيك در ورزش) 34.بهره وري در سازمان هاي ورزشي(نظارت و ارزيابي در ورزش) دانشجويان موظف هستند كه 8 واحد درسي از 34 درس فوق را با هدايت استاد راهنما و با توجه به نياز موضوع رساله خود انتخاب و بگذرانند. لازم به توضيح است كه دوره هاي مديريت ورزشي مصوب جديد، بيشتر با موضوعات روز مديريت ورزشي نزديك است كه اميد مي رود دانشگاه هاي مختلف دوره هاي دكتري مديريت ورزشي را بر اساس دوره هاي مصوب جديد و اصلاحات اخير آن در دستور كار خود قرار دهند.
یکی از مهمترین مباحث در برگزاری مسابقات جداول مسابقات ورزشی است. چگونگی ترتیب مسابقات و تعیین رقبا و حریفان در یک دوره از مسابقات، دارای اهمیت ویژهای است که از سوی مسئولان برگزاری، پیش از شروع بازیها مشخص خواهد شد. برگزارکنندگان مسابقات ورزشی با توجه به شرایط موجود مانند زمان به تجهیزات و نیروی انسانی نیاز به استفاده از روشهای طراحی، برنامهریزی، سازماندهی واجرایی مسابقات دارند. این برنامهریزی و سازماندهی به شکل جدولهایی از پیش طرح شدهاند و در اختیار مجریان مسابقات قرار میگیرند.
علاقهمندان، هنرجویان، مربیان، قضات و داوران به عنوان مجریان و برگزارکنندگان آینده مسابقات ورزشی، نیاز به شناخت جدولهای اجرای مسابقات دارند تا درهنگام ضرورت و زمان برگزاری مسابقات مختلف بتوانند با انتخاب نوع مناسب جدول و ترسیم آن، بهترین طراحی و برنامهریزی را برای برگزاری مسابقات داشته باشند.
انواع جدولهای مسابقات :
پس از اینکه با رعایت کلیه مقررات نسبت به اجتماع چند تیم جهت انجام بازی و مسابقه اقدام شد تنظیم جدول برای اجرای بازیها و رعایت اصل بی نظری و عدالت و جلوگیری از تبعیض ضروری و الزامی به نظر میرسد .بهمین دلیل اساتید ضمن مطالعات و بررسی های فراوان چند نوع جدول مخصوص متکی بر تجربیات علمی بوجود آورده اند که عمومیت داشته و برای اکثر رشته های ورزشی قابل اجرا است .
بدیهی است انتخاب نوع جدول بستگی به توافق مسئولین و سرپرستان تیمها دارد که بایستی در اولین جلسه ای که به منظور انجام بازیها تشکیل میدهند تعیین گردد :
نوع بازی مدت زمان پیش بینی شده ـ تعداد تیمهای شرکت کنده ـ میزان اعتبار موجود ـ موقعیت محلی و تعداد زمینهای ورزشی ـ وجود تعداد داوران و بالاخره سایر امکانات که توجه به آنها از وظایف مسئولین امر و برگزار کنندگان مسابقات میباشد در تعیین نوع جدول موثر خواهد بود .
بطور کلی جدولهایی که عموماً مورد استفاده قرار میگند به شرح زیر است :
1ـ جدول یک حذفی 2ـ جدول دو حذفی 3ـ جدول دوره ای
چگونه قبل از انجام مسابقه می توانیم تعداد بازیها را محاسبه کنیم :
*****************************
الف : در جدول های دوره ای اگر تیمها یا نفرات شرکت کننده را N فرض کنیم تعداد بازیهایی را که انجام خواهد شد به طریق زیر معین می کنیم :
اگر N= 10 باشد تعداد بازیهایی که انجام خواهد شد ( N-1) ( N ) : 2 =
(10-1) (10) : 2
(9) (10)9*10 = 45
2 2
ب : در جدول یک حذفی اگر تعداد تیمها یا نفرات شرکت کننده N=10 باشد :
تعداد بازیهایی که انجام خواهد شد (N-1) =
تعداد بازیهایی که انجام خواهد شد (10-1) =9
ج : در جدولهای دو حذفی اگر تعداد تیمها یا نفرات شرکت کننده N=10 باشد :
تعداد بازیها 2(N-1)=
2(10-1)=2(9)=18 , 19
در جدول ها توان چیست ؟
***************
تعداد تیمهای شرکت کننده در یک مسابقه دو حالت خواهد داشت یا تعداد آنها برابر با توانی از عدد 2 می باشد یا نمی باشد در صورتی که تعداد آنها برابر با توانی از عدد 2 نبود ناگزیر می بایستی در جدولی قرار گیرند که تعداد خطوط یا پایه های اولیه آن توانی از عدد 2 باشد توانهای عدد 2 عبارتند از : ( 2- 4-6-8-16-32-64 و .............. )
بطوریکه ملاحظه میشود هر عدد دو برابر عدد قبلی است و چون در هر دوره مسابقه نصف شرکت کنندگان از جدول به این ترتیب خارج میشوند جدول به صورت نیمه جدول قبلی رسم خواهد شد به این ترتیب پس از چند دور بازی فقط بین دو تیم یا دو نفر خواهد بود که در نتبجه برنده معلوم می شود و در صورتی که توانی از عدد 2 نباشد در دوره های بعدی به مشکلاتی برخورد میشود :
1 ـ جدول با توان بیشتر : در این مورد بایستی جدول یک حذفی به تعداد پایه های آن توانی در عدد 2 بودهو هم از تعداد تیمهای شرکت کننده بیشتر باشد مثلاً برای 5 یا 6 یا 7 تیم جدول 8 پایه ای و برای 9 تا 16 تیم جدول 16 پایه ای و برای 17 تا 31 تیم جدول 31 پایه ای رسم مینماییم .
2 ـ جدول با توان کمتر : باید تفاضل تعداد تیمها را از اولین توان عدد 2 که بیشتر از تیمها است بدست آورد به این ترتیب عددی که بدست می آید تعداد استراحتی خواهد بود که شامل تعداد تیمهای شرکت کننده می شود .
( یعنی به همان تعداد تیم باید بدون بازی در مرحله دوم قرار گیرد ) این عدد اگر زوج باشد به دو قسمت مساوی و اگر فرد باشد به دو قسمت غیر مساوی با اختلاف یک عدد تقسیم میشود و طبق قرارداد تعداد بیشتر در پایین جدول قرار میگیرند .
جدول مسابقات ورزشی
*************************
اجرای صحیح مسابقات ورزشی باید بر اساس دسته بندی یا گروه بندی باشد و همین دسته ها یا گروهها باید طبق اصولی درست و منطقی و قابل قبول همگان باشد .
برای رسیدن به این منظور باید مسابقات را مطابق جدول انجام داد .
جدول مسابقات دارای اقسام مختلفی است مانند یک حذفی ـ دوحذفی و دوره ای .....
جداول ذکر شده برای مسابقاتی مانند والیبال ، فوتبال ، بسکتبال و . . . قابل اجرا می باشد .
اینک به شرح مختصر و رسم جدول های مختلف می پردازیم .
الف ـ جدول یک حذفی
اگر تعداد تیمها زیاد باشد وقت هم برای رسیدن به نتیجه کم باشد از جدول یک حذفی استفاده میکنیم . این نوع جدول هم دارای معایب و محاسنی است . از محاسن آن اینکه نتیجه زود معلوم میشود و از معایب آن اینکه اولاً فقط مقامهای اول و احتمالاً دوم معلوم میشود ثانیاً د این نوع جدول دقیقاً حق به حق دار نمیرسد .
در جدول یک حذفی هر تیم با هر نفر پس از یک باخت حذف میشود .
ب ـ جدول دو حذفی
کمی بهتر از یک حذفی می باشد زیرا تیم یا نفر بعد از دو باخت حذف میشوند .در این نوع جدول هم مقامهای اول و دوم مشخص میشوند .
( مگر طبق قرار قبلی که آخرین تیمی یا آخرین نفری که با تیم دوم بازی میکند مقام سوم باشد . )
ج ـ جدول دوره ای
در این نوع جدول اگر فرصت کافی وجود داشته باشد بهترین و دقیق ترین نتیجه ها بدست می آید زیرا در این نوع جدول تمام مقامها مشخص و معلوم میشود .
1ـ رسم جدول یک حذفی
این نوع جدول را به دو صورت رسم میکنیم که با دقت بیشتر متوجه خواهیم شد که هر دو نوع آن یکی است .
یکی با تعداد خطوط بیشتر و یکی با تعداد خطوط کمتر که در شکل های رسم شده مشخص است . برای سهولت در رسم جدول ها باید این اعداد را همواره به خاطر داشته باشیم .
( 2-4-6-8-16-32-64 و ...............و ) . حال اگر تعداد تیمها یا نفرات شرکت کننده در مسابقات عیناً مطابق اعداد فوق باشد رسم جدول بسیار آسان است . همانطوری که در جدول های دوتایی یا چهار تایی یا هشت تایی یا شانزده تایی مشاهده میکنیم اگر تعداد تیمهای شرکت کننده مثلاً 7 باشد یک استراحت اضافه میکنیم تا به 8 برسیم . اگر تعداد تیمها 9 باشد 7 استراحت اضافه میکنم تا به عدد 16 برسیم و مطابق جدول 9 تایی عمل میکنیم .
اگر 11 تیم داشته باشیم 5 استراحت اضافه میکنیم تا به عدد 16 برسیم و جدول را مطابق شکل ( جدول 11 تایی ) عمل میکنیم . پس بطور کلی مطابق فرمولهای زیر عمل خواهیم کرد .
اگر 10 تیم داشته باشیم رسم جدول را مطابق قانون زیر عمل میکنیم .
تعداد استراحتها 16-10=6
تیمهایی که در دور اول بازی میکنند 10-6=4
بازیهای دو ر اول 4:2=2
3 استراحت به بالا و 3 استراحت به پایین جدول داد میشود . 6:2=3
اگر 13 تیم داشته باشیم رسم جدول چنین خواهد بود .
تعداد استراحت ها 16-13=3
تیم هایی که دور اول بازی میکند 13-3=10
تعداد بازیهای دور اول 10:2=5
1 استراحت در بالا و 2 استراحت در پایین جدول داده میشود .
اگر 3 تیم داشته باشیم رسم جدول چنین است .
تعداد استراحتها 4-3=1
تیمهایی که در دور اول بازی میکنند 3-1=2
تعداد بازیهای دور ا ول 3-1=2
فقط یک استراحت به پایین جدول داده میشود .
قانون تقسیم استراحت ها
در تقسیم استراحت باید توجه خاص داشته باشیم که اولین استراحت را به تیم ما قبل آخر جدول بدهیم و دومین استراحت را به تیم دوم جدول از بالا بدهیم و سومین استراحت را از پایین به بالا به چهارمین تیم و چهارمین استراحت را به تیم چهارم از بالا به پایین جدول و ... ( در جدول 8 تا یی ) باید توجه داشت که ابتد جدول را رسم میکنیم بعد استراحت ها را روی جدول بگذاریم و سپس قرعه کشی نموده و نفرات یا تیمها را در جدول قرار دهیم ( از بالا به پایین ) و اگر فقط یک استراحت داشته باشیم آن را به تیم ما قبل جدول میدهیم .
2ـ جدول دو حذفی
جدول دو حذفی دو نوع است یکی جدول دو حذفی معمولی و جدول دو حذفی ضربدری .
الف ـ جدول دو حذفی معمولی
این جدول مانند جدول یک حذفی رسم میشود با این تفاوت که در دور اول مسابقات یک تیم یا یک نفر با یک باخت حذف نمی شود بلکه به پایین جدول میرود و مسابقه را ادامه میدهد تا اینکه دارای دو باخت شود که در نتیجه حذف خواهد شد . آنچه خیلی مهم است اینست که در پایین جدول نتیجه هر دوره باید معلوم تا بعداً با نتیجه دور بعدی بازی کند مثل جدول 8 تایی و 10 تایی .
ب ـ جدول دو حذفی ضربدری
بهترین نوع جدول می باشد .
در این جدول به جای اینکه بازنده ها را به طرف پایین حرکت دهیم یا منتقل کنیم بازنده ها را به طرف چپ و برنده ها را به طرف راست جدول حرکت می دهیم .
مانند جدول دو حذفی ضربدری 16 تایی یا جدول دو حذفی ضربدر ی 8 تایی یا 12 تایی .
جدول دوره ای
اگر تعداد تیمهای شرکت کننده در مسابقات زیاد باشد بهتر است آنها را در دسته های کوچک تقسیم کنیم مثلاً 5 یا 6 تیم را در یک گروه و تا 12 تیم را حداقل در دو گروه و تا 16 تیم را در 4 گروه قرار دهیم .
در جدول دوره ای یا تعداد تیمها فرد است یا زوج . اگر فرد باشد خود ما یک استراحت اضافه میکنیم تا بشود . و همیشه به شکل حرف یو انگلیسی عمل میکنیم و تیم ها را به ترتیب از شاخه چپ شروع میکنیم تا به انتهای شاخه راست برسیم .
برای اینکه بدانیم جدول درست است یا نه باید جدول را ادامه بدهیم اگر پس از چند دور اول در آمد جدول صحیح است . باید توجه داشت که همیشه نفر اول یا تیم اول یا استراحت را ثابت نگه داریم .
چگونه قبل از انجام مسابقه می توانیم محاسبه کنیم که چند بازی انجام میشود ؟
مثلاً اگر 5 تیم داشته باشیم به شکل زیر عمل میکنیم :
5-1=4
5*4=20
تعداد مسابقه هایی که باید انجام شود 20:2=10
اگر 10 تیم داشته باشیم :
10-1=9
9*10=90
تعداد 45 بازی انجام خواهد شد 90*2=45
جدول مسابقات دوره ای
اگر زمان ، مکان و بودجه و عوامل لازم برای اجرای یک مسابقه موجود باشد ، بهترین جدول مسابقات ، جدول دوره ای خواهد بود که می توان کلیه شرکت کنندگان را از نظر مقام ، از اول تا آخر ، رده بندی کرد .
در مسابقات دوره ای دو حالت به شرح زیر وجود دارد :
الف ـ تعداد شرکت کنندگان زوج باشد .
ب ـ تعداد شرکت کنندگان فرد باشد .
الف ـ اگر تعداد شرکت کنندگان زوج باشد تعداد تیمها را نصف می کنیم و آنها را به ترتیب نصف ، در مقابل یکدیگر به طریق دو به دو قرار می دهیم . مثلاً اگر 8 تیم موجود بود به طریق زیر عمل میشود :
1-8
2-7
3-6
4-5
ضمناً زیر عدد 1 خطی می کشیم که از اعداد دیگر متمایز باشد .
این خط را علامت ثابت بودن عدد یک در نظر می گیریـم و به علاوه بین هر دو عدد مقابـل ( 8،1 ) یا
( 2،7 ) یا ( 3،6 ) یا ( 4،5 ) نیز خط کوچکی مثل ( 8 ـ 1 ) زیر عدد یک رسم می کنیم و این خطوط را به علامت اینکه بازی باید بین دو تیم مزبور انجام پذیرد در نظر میگیریم .
چنانچه از فرمول N(N-1):2 ( تعداد مسابقه ها ) نیز استفاده کنیم خواهیم داشت :
تعداد مسابقه ها : N(N-1):2= 7(7-1):2=21
همانطور که گفته شد فرمول مزبور در همه حال صادق است . طبق آنچه گفته شد جدول برای 9 تیم به شرح زیر خواهد بود :
دوره اول
دوره دوم
دوره سوم
دوره چهارم
دوره پنجم
B-9
1-8
2-7
3-6
4-5
B-8
9-7
1-6
2-5
3-4
B-7
8-6
9-5
1-4
2-3
B-6
7-5
8-4
9-3
1-2
B-5
6-4
7-3
8-2
9-1
دره نهم
دوره هشتم
دوره هفتم
دوره ششم
B-1
2-9
3-8
4-7
5-6
B-2
3-1
4-9
5-8
6-7
B-3
4-2
5-1
6-9
7-8
B-4
5-3
6-2
7-1
8-9
و تعداد مسابقه ها نیز عبارتند از 36 مسابقه :(4*9=36 )
N(N-1):2= 9(9-1):2=72:2=36
تعداد مسابقه یک دوره عبارت خواهد بود از (N:2) و لذا خواهیم داشت : (N-1)*N:2=N(N-1):2
ب ـ اگر تعداد شرکت کنندگان فرد باشد مانند حالت قبل عمل می کنیم منتهی هر روز به یک تیم استراحت می دهیم ضمناً استراحت را جای شماره ثابت و بی حرکت در نظر می گیریم ضمناً مطابق جدول اگر 7 تیم داشته باشیم معمولاً به جای استراحت از کلمه BYE استفاده می کنیم و آن را از نظر اختصار با حرف B نمایش می دهیم .
دوره اول
دوره دوم
دوره سوم
دوره چهارم
B-7
1-6
2-5
3-4
B-6
7-5
1-4
2-3
B-5
6-4
7-3
1-2
B-4
5-3
6-2
7-1
دوره هفتم
دوره هشتم
دوره پنجم
B-1
2-7
3-6
4-5
B-2
3-1
4-7
5-6
B-3
4-2
5-1
6-7
در این حالت تعداد دوره ها را با توجه به استراحت تیمها تعیین می کنیم و می گوییم چون 7 تیم یک روز استراحت دارد ، لذا تعداد دوره ها رقمی معادل 7 خواهد بود . از طرفی نیز در این حالت در هر دوره 3 مسابقه انجام می شود و به این ترتیب جمع کل مسابقه ها عبارتند از : 3*7=21
دوره اول
دوره دوم
دوره سوم
دوره چهارم
دوره پنجم
1-10
2-9
3-8
4-7
5-6
1-9
10-8
2-7
3-6
4-5
1-8
9-7
10-6
2-5
3-4
1-7
8-6
9-5
10-4
2-3
1-6
7-5
8-4
9-3
10-2
دوره ششم
دوره هفتم
دوره هشتم
دوره نهم
1-5
6-4
7-3
8-2
9-10
1-4
5-3
6-2
7-10
8-9
1-3
4-2
5-10
6-9
7-8
1-2
3-1
4-9
5-8
6-7
تعداد کلی مسابقه ها در این حالت ( با توجه به اینکه 9 دوره مسابقه و در هر دوره 5 مسابقه انجام
می شود ) عبارت خواهد بود :
تعداد مسابقه های هر دوره ضربدر تعداد دوره ها 9*5=45
ضمناً با کمی دقت ملاحظه می کنیم که تعداد دوره ها با تعداد تیمها ( منهای یک ) مساوی است .
در این حالت 10-1=9 می شود و همچنین تعداد مسابقه های هر دوره مساوی است با تعداد تیمها تقسیم بر دو که نتیجه 10:2=5 به دست می آید .
تذکر : عدد 2 نمایانگر این است که برای هر مسابقه به دو تیم نیاز داریم .
حال اگر تعداد تیمها با حرف N نمایش دهیم تعداد دوره ها می شود N-1 و به این ترتیب روز اول یا دوره اول چهار مسابقه به این شرح انجام خواهد شد :
1با 8 ، 2با 7 ، 3با 6 و 4با 5 ، مطابق شکل جدول :
حال برای تعیین مسابقه های روزهای بعد از حرکت تیمها ( جا عوض کردن تیمها ) روی محیط دایره با نظم معین بر خلاف گردش عقربه ساعت استفاده می کنیم و ضمناً عدد یک را با کشیدن خطی زیر آن ثابت در نظر گرفته بودیم ، بیحرکت نگه می داریم ( مطابق شکل ) و به این ترتیب مسابقه های روز دوم و یا دوره دوم ( مطابق شکل پایین ) عبارتند از 1با7 و 8با6 و 2با5 و 3با 4 و چنانچه به همین طرز شماره ها را دور دایره ادامه دهیم بطور کلی 7 دوره مسابقه به شرح زیر خواهیم داشت :
فایل های آموزشی و کتب تربیت بدنی آموزش و پرورش تقدیم به معلمان محترم تربیت بدنی سراسر کشور
با تشکر از وبلاگ پژوهشکده مدیریت ورزشی جهت در اختیار گزاردن این مطالب
توجه:
براي باز كردن فايلهاي كتابهاي درسي لازم است ابتدا كليد اين فايلها بر روي سيستم عامل شما نصب گردد. برنامه نصب كليد را از اينجادانلود نماييد. پس از دانلود برنامه روي فايل نصب كليك نموده برنامه نصب از شما ميخواهد تا مواردي را مشخص كرده و تاييد نماييد. نيازي به تغيير هيچيك از موارد وجود ندارد Next را انتخاب كنيد رمز كليد را بصورت 123456 وارد كرده و بر روي دستور Nextكليك كنيد تا تاييد نهايي نصب كليد را مشاهده كنيد. در پايان بر روي دستور Finishكليك نموده و براي مشاهده كتابها از نرم افزار Adobe Acrobat يا برنامه Adobe Reader استفاده نماييد.
رديف
جهت دانلود فايل مورد نظر، روي عنوان آن كليك نماييد
ود زنان و مردان زیادی را دیدهاید كه از درد زانو شكایت دارند و هنگام بالا رفتن از پلهها مدام ناله میكنند.این بیماران عمدتا آرتروز دارند.
دكتر شهرام صادقی،متخصص طب فیزیكی در رابطه با این عارضه توضیح می دهند: آرتروز چیست و چه بخشهایی از بدن را درگیر میكند؟آرتروز یا استئوآرتریت شایعترین بیماری از دسته التهاب مفاصل است.در این بیماری غضروف مفصل صدمه دیده و كمكم از بین میرود.آرتروز ممكن است هر مفصلی را درگیر كند اما مفاصل بزرگ كه وزن بدن را تحمل میكنند مثل مفاصل زانو و ران و ستون فقرات بیشتر در معرض ابتلا هستند.
اصلیترین علایم این بیماری چیست؟آرتروز علایم زیادی دارد ولی 3 علامت آن شایعتر و مشخصترهستند؛اولی خشكی پس از استراحت است،به این معنی كه گاهی اوقات وقتی مفصل بهمدت طولانی بیحركت مانده باشد و بخواهد فعالیت كند درد خواهد داشت.شاید دیده باشید كه بیماران مبتلا به آرتروز زانو صبحها كه از خواب بیدار میشوند به سختی راه میروند اما بعد از مدتی كمكم راه رفتنشان به حالت عادی بازمیگردد.خشكی مفاصل بعد از یك دوره طولانی عدم فعالیت بسیار شایع است ولی به ندرت بیشتر از نیم ساعت طول میكشد.دومین علامت كاهش انطاف پذیری است؛بههمین دلیل بیماران مبتلا به آرتروز نمیتوانند به راحتی مفاصل خود را خم و راست كنند و برای علامت بعدی هم میتوان به درد در مفصل اشاره كرد.توصیه میشود كسانی كه بیشتر از دو هفته چنین علایمی را در مفاصل خود دارند حتما به پزشك مراجعه كنند.
چه اتفاقی میافتد كه كسی به آرتروز مبتلا میشود؟علت ایجاد این بیماری هنوز به طور واضح شناخته نشده است ولی چند عامل وجود دارد كه میتواند زمینه ساز ابتلا به آرتروز باشد،یكی سن بالا است كه این بیماری معمولا در افراد بالای 40 سال دیده میشود.مورد دوم جنس،چون آرتروز در خانمها بیشتر از آقایان بروز میكند ولی دلیل آن هنوز به درستی مشخص نشده است،مورد بعدی ناهنجاری های مادر زادی استخوانی و یا صدمه به مفصل است.آرتروز در ورزشكاران حرفهای كه مدام در معرض ضربه خوردن هستند بسیار شایع است مثلا در فوتبالیستها.صدمات غیر ورزشی مثل تصادفات رانندگی هم زمینه را برای آرتروز مهیا میكند.
آیا چاقی هم در ابتلا به آرتروز تأثیر دارد؟چاقی خطر ابتلا به آرتروز را افزایش میدهد.به طور كلی هر چقدر وزن بالاتر باشد مفاصل بزرگ(مثل زانوها)باید بار و فشار بیشتری را تحمل كنند و در نتیجه خطر ابتلا به آرتروز در آنها بیشتر میشود. چاقی حتی احتمال بروز آرتروز در دستها را هم افزایش میدهد.
این بیماری چه عوارضی دارد؟متأسفانه این بیماری با گذشت زمان بدتر میشود و هنوز درمان قطعی برای آن یافت نشده است اما با كمك برخی روشهای درمانی میتوان درد ناشی از این بیماری را كاهش داده و كیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.حدود یك سوم بیماران مبتلا به آرتروز ممكن است دچار ناتوانیهای شدیدی شوند. گاهی درد و ناراحتی مفصل آنقدر شدید میشود كه بیمار نمیتواند از آن مفصل استفاده كند.
به روشهایی برای كاهش درد و مشكل بیمار اشاره داشتید.این روشها شامل چه مواردی هستند؟در موارد بسیار شدید آرتروز جراحی تعویض مفصل توصیه میشود اما قبل از جراحی معمولا روشهای مختلفی پیشنهاد میشود كه تا حد امكان كار به جراحی ختم نشود كه یكی از آنها استراحت دادن به مفصل دردناك است.بیمار باید در هر ساعت دست كم ده دقیقه به مفصل خود استراحت بدهد و سعی كند تاحد امكان فعالیتهای بدنی خود را طوری تنظیم كند كه مفصل مبتلا كمتر فعال باشد.روش دیگر ورزش كردن است كه باید حتما با نظارت و اجازه پزشك انجام شود تا مشكل مفصل را تشدید نكند یا باعث بروز درد جدیدی نشود.ورزشهای سبك و مفرح مثل پیادهروی و شنا بیشتر توصیه میشوند.با ورزش كردن،عضلات اطراف مفاصل تقویت شده و ثبات مفصل افزایش پیدا میكند.البته ورزش كردن نباید باعث بروز درد در مفصل شود و اگر چنین اتفاقی رخ داد فورا ورزش را متوقف كنید.در افرادی كه اضافه وزن دارند كم كردن وزن باید حتما مدنظر قرار گیرد.البته رژیم گرفتن و ورزش كردن برای كاهش وزن باید تحت نظر پزشك انجام شود.برای كاهش درد ناشی از آرتروز هم میتوان از كیسه یخ استفاده كرد.در اغلب موارد پزشك برای بیمار داروهای ضددرد و ضدالتهاب تجویز میكند كه در كاهش درد مفصل مؤثر است.
روش های جراحی برای درمان آرتروز به چه شکلی هستند؟ این روشها از پاكسازی فضای مفصلی تا تعویض كامل مفصل متفاوت هستند و جراح بر حسب شدت بیماری از یكی از این روشها استفاده میكند.بیماران توجه داشته باشند كه جراحی زمانی توصیه میشود كه درمانهای دیگری كه به تعدادی از آنها اشاره شد مؤثر واقع نشده باشند و بیمار قادر به انجام فعالیتهای عادی روزمره خود نباشد.
برای بیماران مبتلا به آرتروز چه توصیههایی دارید؟
مهمترین نكته برای بیماران مبتلا به آرتروز به كارگیری روشهایی است كه باعث كاهش درد و ناراحتیشان شود.مثل تمام بیماری های دیگر داشتن یك رژیم غذایی مناسب و سالم مفید خواهد بود.بیمار باید به حد كافی مواد مورد نیاز بدن خود را از طریق غذا تامین كند چون اگر تغذیه نامناسب باشد بدن هم ضعیف میشود و به تبع آن مقابله با بیماری دشوارتر میشود.
اگر پزشك برای شما داروی ضد درد تجویز كرده حتما سر وقت آن را بخورید چون اگر درد شروع شود و بعد شما تازه مسكن مصرف كنید درد دیرتر و سختتر كنترل میشود اما مصرف مرتب و طبق دستور پزشك باعث میشود شدت حملات درد كاهش یابد.سعی كنید از مفصل بیمار خود كمتر كار بكشید.مثلا اگر مفاصل انگشتان یك خانم مشكل دارد بهتر است از كیفی استفاده كند كه روی شانه میافتد نه كیفی كه باید با انگشتان دائما در دست گرفته شود.اگر دست شما مشكل دارد سعی كنید برای برداشتن اجسام از دست سالم خود بیشتر استفاده كنید تا فشار كمتری روی مفصل دردناك وارد شود.بیمارانی كه در مفصل زانو یا ران دچار مشكل هستند بهتر است در صورت صلاح دید پزشك از عصا موقع راه رفتن استفاده كنند.
سعی كنید بدنتان در هنگام راه رفتن یا نشستن،در وضعیت صحیحی قرار داشته باشد.آب درمانی،هم بهعنوان ورزش و هم بهعنوان عاملی جهت تصحیح وضعیت ایستادن و راه رفتن میتواند به شما كمك كند.پزشكتان شما را درباره وضعیت صحیح و غلط قرارگیری بدن راهنمایی خواهد كرد.
درمان در این بیماری چگونه است؟
معمولا درمان چهار مرحله دارد که در مرحله ی 1 و 2 سعی می شود با استفاده از فیزیوتراپی، ورزش و درمان با میدان مغناطیسی(مگنت تراپی) اوضاع را بهتر كرد.
جالب است بدانید که موثر بودن میدان مغناطیسی در درمان آرتروز زمانی کشف شد که بیماران مبتلا به سرطان مجبور بودند به مدت 4 هفته تحت درمان با MRI قرار بگیرند تا پزشکان رشد تومور را در آنها بررسی کنند.
تعجب آور این بود که بعد از یک سال، آن دسته از بیماران که آرتروز هم داشتند، خیلی بهتر شدند. البته درمانهای دیگری مثل تزریق اسید هیالورونیک یا استفاده از قرصهای کندرویتین و گلوکزآمین هم وجود دارد.
چه زمانی کار به جراحی می کشد؟
از درجه ی دو به بعد باید جراحی انجام شود. تا 20 سال پیش که آرتروسکوپی، یعنی همان جراحی بسته را نداشتیم، اگر مینیسك یك ورزشكار پاره می شد، جراح، زانو را با شکاف بزرگ باز می کرد و تمام مینیسکی را که قسمتی از آن پاره شده بود، برمی داشت و چون فنری وسط غضروف استخوان نبود که بتواند فشار را از بالا به پایین بگیرد، آرتروز به وجود می آمد و منجر به شکستن و راست کردن محور زانو تا تعویض مفصل می شد.
اما امروزه با استفاده از روشهای جدیدتر مثل آرتروسکوپی، فقط همان قسمت پاره شده ی مینیسک را بر می دارند، یعنی 20 تا 25 درصد آن برداشته می شود و حدود 70 تا 75 درصد آن هنوز در مفصل است که می تواند فشار را قبول کند.
آرتروسکوپی (Arthroscopy) روشی با تهاجم اندک و با عوارض بسیار کمتر از جراحی باز زانوست که در میان مفاصل، آرتروسکوپی زانو بیشتر از دیگر مفاصل رایج شده است.
در روش آرتروسکوپی با استفاده از دو سوراخ کوچک که از یکی از آنها تلسکوپ وارد می شود، تمام جزئیات عمل را می توان بر صفحه ی بزرگی نمایش داد (روی تصویر بالا کلیک کنید).
آیا لیزر هم در جراحی زانو كاربرد دارد؟
بله، لیزر درمان موثری است و از خواصی که دارد و هنوز هم کاملا کشف نشده، این است که بیمارانی که تحت این نوع جراحی قرار گرفتهاند، بعد از عمل درد بسیار کمتری دارند. دکتر اولو( اولین کسی که در سال 1985 لیزر را در جراحی آرتروسکوپی استفاده کرد) معتقد است که فشار وارده به اعصاب مفصلی، در لیزر کمتر است.
از دیگر مزایای لیزر این است که بعد از عمل جراحی، خونریزی وجود ندارد و مهم تر از همه اینکه با لیزر می توان خیلی دقیق تر غضروف شل شده را سفت کرد، در صورتی که با تیغ اگر بخواهیم ریش ریشهای غضروفی را برداریم، ممکن است قسمتهای سالم هم برداشته شود.
سعی این است که با هر تکنیکی که می شود، غضروف سطح مفصلی یا مفصل خود بیمار را نگه داریم، چون اگر ما زود تصمیم به برداشتن سطح مفصل و تعویض آن با پروتز بگیریم، بیمار قادر به استفاده از تکنولوژی سلولهای بنیادی نخواهد بود.
آیا درمان آرتروز با استفاده از سلولهای بنیادی نیز یك روش جدید است؟
بله، یكی از روشهای جدید درمانی، كشت و تكثیر سلولهای غضروفی در بیرون بدن و سپس پیوند دوباره به مفصل آسیب دیده است كه برای این كار نیاز به تكنیكهای بسیار پیشرفته و فراهم شدن شرایط مناسب جهت رشد و تكثیر سلولهاست. این روش بسیار موثر بوده و در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می گیرد.
دکتر محمد مهدی شكیبایی، استاد دانشگاه مونیخ (لودویك ماكسی میلیام) یکی از کسانی است که روی این قضیه کار می کند. البته، استفاده از این روشها تنها در مواردی كه بیمار به موقع به پزشك مراجعه كرده و زخمهای غضروفی اندازه ی كوچك تا متوسط داشته باشند، امكان پذیر است و در صورت مراجعه ی دیر هنگام بیمار و تخریب تمام غضروف مفصلی، تنها راه درمان، تعویض كل مفصل و استفاده از مفصل مصنوعی است.
رژیم غذایی در بیماری آرتروز
تغذیه مناسب، کلید اصلی جلوگیری از انواع بیماری ها از جمله آرتروز است. اولین مرحله اصلی در درمان آرتروز، رساندن وزن به حد ایده آل است.
وزن اضافی باعث ایجاد فشار بر روی مفاصل و در نتیجه عوارض آرتروز می گردد. رعایت یک رژیم غذایی که حاوی فیبر بیشتری باشد ( فاقد مواد شیمیایی آلوده که باعث ایجاد استرس در بدن می شود، باشد)، مصرف بیشتر میوه ها و سبزی جات تازه، ماهی ، دانه ها و غلات سبوس دار توصیه می شود.
مصرف ماهی های آب های سرد از جمله ماهی آزاد ( سالمون ) توصیه می گردد.
مصرف چربی های اشباع ، روغن های هیدروژنه یا جامد ، غذاهای پرچرب و سرخ کرده و شکر توصیه نمی گردد، چرا که این مواد غذایی باعث ایجاد اسیدیته ی بالای محیط داخلی مفاصل شده و این حالت موجب درد بیشتری در مفاصل و در نتیجه التهابات آنها می شود.
مصرف میوه، سبزی، غلات كامل ( تصفیه نشده وسبوس دار)، آجیل ، دانه های خوراكی و ماهی باعث كاهش التهاب مفاصل یا آرتروز می شوند.
گوشت های پرچرب،
تخم مرغ ، مارگارین، کره، کافئین، الکل، شکر سفید، تنباکو و محصولات لبنی باید از رژیم غذایی حذف شوند. در حدود یک سوم از افرادی که از بیماری آرتریت روماتوئید رنج می برند به سولانین ها و یا بعضی گیاهان حساس اند که از آن جمله می توان سیب زمینی ، فلفل ها، بادمجان، گوجه فرنگی و تنباکو را نام برد که باید از رژیم غذایی این گروه از افراد حذف گردد. توصیه می شود که حداقل 6 تا 8 لیوان آب در طول روز جهت دفع سموم از بدن مصرف شود.
- غلات کامل مانند برنج قهوه ای، ارزن، جو، گندم، جوی دو سر
- ماهی های آب های سرد مانند ماهی آزاد ساردین، شاه ماهی.
غذاهایی که باید از مصرف آنها پرهیز کرد
تحقیقات نشان داده که علائم آرتروز ، حتی در کسانی که
آرتریت روماتوئید دارند ، کاهش خواهد یافت ، به شرط آن که این افراد با یک رژیم گیاهخواری سازش یابند.
این رژیم فاقد غذاهای با منشاء حیوانی به خصوص محصولات لبنی است. مواد غذایی که نباید در این بیماری مصرف شوند ، شامل گروه های زیر است:
- مهار کننده های جذب کلسیم : گوشت قرمز، لبنیات ، تخم مرغ، جوجه، الکل، قهوه ، شکر تصفیه شده، اکثر شیرینی جات، نمک اضافی- غذاهای دارای اگزالات بالا : ریواس ، زغال اخته، آلوها ، کنگر ، اسفناج- غذاهای خانواده ی گیاهان تاج ریزی ها : گوجه فرنگی، بادمجان، سیب زمینی، فلفل ها، تنباکو- غذاهایی که موجب تورم و آب آوردگی می شوند : گندم سیاه، لبنیات، کلیه ی چربی های حیوانی
ورزش مناسب براي آرتروز زانو
جام جم آنلاين: شما هم از درد زانو شكايت داريد؟ براي بالا و پايين رفتن از پلهها با مشكل مواجه هستيد؟ اگر اين مشكل شماست، بهتر است در مورد آن اطلاعاتي داشته و براي بهبود آن كاري انجام دهيد. يكي از مشكلاتي كه ممكن است براي زانوها پيش بيايد آرتروز زانو است.
آرتروز زانو يكي از عوامل شايع ايجاد درد در افراد بالاي 40 سال محسوب ميشود و شايعترين بيماري تخريبي ميان مفاصل بدن است. ميزان ابتلا به اين بيماري در خانمها نسبت به آقايان بيشتر است.
محمد عالمي ، فيزيوتراپيست در اينباره به جامجم ميگويد: «يكي از مشكلات شغلي كه در هر كار و فعاليتي احتمال بروز آن وجود دارد، آرتروز است. آرتروز به معناي تخريب غضروف مفاصل زودتر از موعد مقرر است.»
وي اشاره ميكند: «با انجام ورزشهاي ملايم به مدت 30 دقيقه در روز ميتوانيم فشارهايي را كه در طول روز به بدن وارد ميشود، كاهش دهيم. در حقيقت با ورزش به نوعي بدن را در برابر اين فشارها تقويت ميكنيم؛ البته مهم است بدانيم رفت و آمدها چه از خانه به محل كار و بالعكس و چه در محيط كار و منزل، به هيچ وجه جاي ورزش را نخواهند گرفت و حتي ميتواند فشارهاي وارد بر بدن را نيز افزايش دهد.»
او تاكيد ميكند: «ورزش تعريف مشخص خود را دارد و به معناي همراه كردن جسم و روح با هم است. به همين دليل فعاليتهاي روزمره نميتواند جايگزين مناسبي براي ورزش باشد. زماني كه شرايط ورزش فراهم نباشد، آن حركات، تنها فشاري بر بدن محسوب ميشوند.»
علائم اوليه آرتروز
عالمي درباره علائم اوليه آرتروز ميگويد: «از اولين نشانههاي آرتروز كاهش عملكرد زانوي فرد است. همچنين تورم، خشكي مفاصل در صبحگاه كه كمتر از 30 دقيقه طول بكشد، بدشكلي و ناصافي سطوح مفصلي و وجود صداهاي غيرمتعارف از جمله ديگر علائم آرتروز هستند.»
عوامل موثر در ايجاد آرتروز
اين فيزيوتراپيست درباره عوامل موثر در ايجاد آرتروز اضافه ميكند: «عوامل ارثي، جنسيت، عوامل هورموني، عوامل شغلي، چاقي و پوكي استخوان ميتوانند از جمله علل موثر در بروز آرتروز باشند. به علاوه ورزشهاي شديد، افزايش سن، استعمال دخانيات، يا حتي ضربه نيز ميتوانند باعث بروز اين مشكل شوند.»
آرتروز زانو
يكي از شايعترين انواع آرتروز كه خيلي از افراد با آن درگيرند، آرتروز زانو است. بايد بدانيم در هر شغلي (در ميان افرادي كه زياد در حالت ايستاده به سر ميبرند يا افرادي كه بيش از حد معمول مينشينند) احتمال بروز آرتروز وجود دارد. شايد بتوانيم بگوييم كه آرتروز زانو در بيشتر اقشار جامعه ديده ميشود.
اين فيزيوتراپيست ميافزايد: «به علاوه اين مشكل ميان خانمها بيشتر از آقايان ديده ميشود. عوامل هورموني و كمتحركي خانمها نيز ميتواند از جمله دلايل اين مساله باشد. در مورد افراد چاق نيز همين طور است؛ اين مشكل ميان اين گروه بيشتر ديده ميشود.»
وي درباره درمان و روشهاي كنترل آرتروز ميگويد: «بهتر است بگوييم كه ميتوانيم جلوي پيشرفت آرتروز را بگيريم يا روند آن را كند كنيم.»
توصيههايي براي مبتلايان به آرتروز
عالمي به روشهايي براي كنترل پيشرفت بيماري اشاره كرده و ميافزايد: «بهتر است افرادي كه دچار آرتروز زانو هستند در منزل از صندليهاي بلند استفاده كنند. به اين معني كه هنگام نشستن، كف پاها بالاتر از سطح زمين قرار گيرد. بعلاوه استفاده از سرويسهاي بهداشتي فرنگي نيز ميتواند به اين افراد كمك كند. كاهش مدت زمان راهرفتن و پوشيدن كفشهايي داراي كفي نرم نيز ميتواند كمك موثري باشد. همچنين بهتر است اين افراد از بالا و پايين رفتن از پلهها، دوزانو يا چهارزانو نشستن نيز اجتناب كنند. ورزش درماني نيز از ديگر راههايي است كه به اين بيماران توصيه ميشود.»
ورزش مناسب
ورزشي كه بعد از انجام آن، درد مفاصل بيشتر از 2 ساعت ادامه پيدا كند، يك علامت هشداردهنده است. در اين مواقع بايد شدت ورزش را كاهش دهيم. ورزش همچنان كه بر استحكام مكانيكي و تقويت عضلات موثر است ميتواند روي تغذيه غضروف نيز اثر بگذارد. بعلاوه ورزش باعث افزايش جريان خون ميشود و به انعطافپذيري مفصل كمك ميكند. يكي ديگر از فوايدي كه ورزش براي اين گروه از افراد در بر خواهد داشت، كاهش وزن است. زيرا يكي از نكات مهم در ارتباط با آرتروز زانو كاهش وزن است.
به گفته اين فيزيوتراپيست: «ورزشهاي انعطافپذيري مانند كشش عضلات اطراف مفصل، ورزشهاي قدرتي و ورزشهاي هوازي مانند شنا، ورزش در آب و پيادهروي، ورزشهايي مناسب هستند؛ البته براي هر نوع از آرتروز و براي هر شخص بايد ورزش خاص خود او و اغلب متفاوت با ديگران توصيه شود. بنابراين بهتر است كه اين كار را به متخصص بسپاريم.»
عالمي ميافزايد: «اين افراد بايد قبل از ورزش و براي شروع آن 5 دقيقه ورزشي ملايم و سبك يا پيادهروي انجام دهند. بعد از ورزشهاي سبك بايد چند حركت كششي مناسب براي عضلات اطراف مفصل انجام شود. البته اين كشش بايد حتما 5 تا 10 ثانيه ادامه پيدا كند. حتما بايد هر مفصل را در حالت بدون تحمل وزن و در تمام طول دامنه حركتياش حركت داد. در ضمن نبايد روي مفاصل ملتهب زياد فشار وارد كنند.»
وي درباره تاثير پلهها ميگويد: «بالا و پايين رفتن از پله هم بهتر است انجام نشود. اما شايد نتوانيم از اين كار اجتناب كنيم. در اين موارد بهتر است براي بالا رفتن از پله اول پاي سالم را بالا بگذاريد و براي پايين آمدن از پله اول پاي ناسالم را.»
محمد عالمي توصيه ميكند: استفاده مداوم از دمپايي و كفشهاي پاشنهدار و خواباندن پشت كفش را هم بايد كاهش داد. بهتر است اين افراد ورزشها را در رختخواب و بلافاصله پس از بيدار شدن انجام دهند و بعد از انجام ورزش از جاي خود بلند شوند. اين ورزشها بايد 3 تا 5 روز در هفته نيز ادامه پيدا كنند.»
دردگردن : علت ها و درمان آرتروز گردن
ستون فقرات هم مثل هر ساختمان دیگر بطور طبیعی در معرض تغییرات ناشی از افزایش سن است اما برخی مسائل مثل حركات بیش از حد یا ناصحیح ، استفاده نادرست ، سوانح رانندگی كه باعث خمیدگی ناگهانی سر به جلو و سپس عقب می شوند ( Wiplash ) ، كارهای سنگین ، حمل وسایل و اشیاء روی سر ( كه در جامعه روستایی ما شایع است ) ، اختلالات مادرزادی و … سرعت و شدت پیدایش این تغییرات را بیشتر می كنند.از جمله این تغییرات می توان به تغییر ساختمان دیسك بین مهره ای ، برجسته شدن آن به داخل كانال نخاعی یا سوراخ های بین مهره ای ، پیدایش خارهای استخوانی در لبه مهره ها ( اوستئوفیت ) و حتی تغییر شكل و بهم خوردن انحنای طبیعی آنها اشاره كرد .هر كدام از این تغییرات ، بسته به محل ، می توانند باعث فشار بر ریشه های عصبی یا حتی نخاع شوكی شوند و بیمار را علامتدار كنند .
بسیاری از بیماران مبتلا به دیسك و آرتروز گردن با دردهائی در دست یا شانه مراجعه می كنند و در بسیاری از موارد مدتها با تشخیص های دیگر تحت درمانهای مختلفی قرار گرفته اند .
● علائم اسپوندیلوز گردنی :
اغلب بیماران با درد و محدودیت حركتی ناحیه گردن مراجعه می كنند .بسته به محل فشار ، ممكنست علائم محدود به اندام فوقانی باشند ( بی حسی ، دردتیر كشنده به شانه یا دست و خصوصا پشت سر و كاهش قدرت عضلانی ) ، یا اندام تحتانی را درگیر كنند ( سفتی و اختلال در قدرت عضلانی پاها ، اختلالات حسی ، بی اختیاری یا احتباس ادرار و مدفوع و بعضا علائم در هر چهار اندام مشاهده می شوند .برخی از سر دردها خصوصا سردردهای نیز كشنده از پشت سر كه با حركات یا برخی وضعیت های خاص پدید می ایند ، درد بین دو كتف و درد شانه ها نیز از جمله علائمی هستند كه میتوانند در اثر اسپوندیلوز مشاهده شوند و متأسفانه پاسخ كمتری به درمان می دهند .برای بررسی و تأیید تشخیص اسپوندیلوز گردن می توان از عكس رادیوگرافی ساده در چهار جهت ، سی تی اسكن و MRI استفاده كرد كه هر یك ارزش خاص خود را دارند .
● اصول درمانی :
بستن یقه های طبی مخصوص و محدود ساختن حركات گردن برای مدت كوتاه می تواند از شدت درد بكاهد ، حركات درمانی با احتیاط و فیزیوتراپی نیز در بسیاری از موارد مشكلات بیمار را كاهش می دهند اما در برخی موارد خصوصا در صورت وجود علائم عصبی یا شواهدی به نفع فشار بر نخاع ، انجام عمل جراحی كمك زیادی به بیمار خواهد كرد و علاوه بر كاهش درد از پیدایش علائم عصبی شدیدتر جلوگیری خواهد كرد .انجام یك سری حركات كششی و تقویتی می تواند از پیدایش درد های گردن و شانه جلوگیری كرده و درصد زیادی از موارد را بهبود بخشد .
ـ توجه: در صورتیكه انجام هر كدام از حركات باعث ایجاد درد قابل توجه گردن یا شانه و انتشار آن به دست یا سینه شما شده با پزشك خود مشاوره نمائید.
الف) حركات كششی :
▪ در حالیكه رو به جلو نگاه می كنید ابتدا به آرامی سر خود را به سمت جلو خم كنید . بطوریكه چانه شما به سینه تان نزدیك شود و چشمهایتان به زمین نگاه كند . سپس به آرامی سر را به سمت عقب برده و سقف را نگاه كنید .
▪ در حالیكه سر در وضغیت معمولی قرار دارد ابتدا سر وگردن را به سمت راست حركت دهید
به گونه ای كه بدون حركت شانه گوش راست به شانه همین طرف نزدیك شود ، سپس به آرامی سر را به وضعیت اول برگردانده همین حركت را به سمت مقابل تكرار كنید .
▪ در حالیكه سر در وضعیت معمولی قرار دارد به آرامی سر خود را حول محور عمود بر سطح افق بچرخانید . بطوریكه ابتدا سمت راست وسپس سمت چپ خود را ببینید .
در آخر حركات زیر را حتما انجام دهید .
در سه تمرین بالا سعی می شود با ایجاد مقاومت در مقابل نیروی وارده با دست ، قدرت عضلات گردن را افزایش دهیم .مدت این تمرین حدود ۲۰ ثانیه برای هر حرکت خواهد بود.توجه داشته باشید که میزان نیروی وارده با دست به گردن و بلعکس باید در حد متوسط باشد. ( در حقیقت باید با فشار دست از حرکت گردن جلوگیری کنیم )
در تمرین آخر ، انگشتان دو دست را دریكدیگر قفل كرده ، پشت سر خود قرار دهید حالا سعی كنید آرنجهای خود را به عقب برده و به دیوار پشت سر نزدیك كنید.
وزن زیاد باعث تشدید آرتروز می شود
آرتروز، شایع ترین بیماری غیر التهابی مفاصل است که می تواند تمام مفاصل متحرک و نیمه متحرک را درگیر کند. این عارضه در زانو، گردن و کمر شایع است.
دکتر علی خلوت، فوق تخصص روماتولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت و گو با خبرنگار بهداشت و درمان ایسنا واحد علوم پزشکی تهران گفت:
آرتروز شایع ترین بیماری غیر التهابی مفاصل است که مفصل های متحرک و نیمه متحرکی مانند ستون فقرات را درگیر می کند. تحلیل غضروف مفصلی در اثر کهولت سن یا بروز یک بیماری زمینه ای، به ایجاد این عارضه می انجامد.
وی در ادامه گفت: شکل اولیه این بیماری در زنان و مردان یکسان است.
ابتلا به آرتروز در مردان بعد از 45 سالگی و در زنان بعد از 55 سالگی بیشتر است که البته مشاغل سنگین و افزایش فشار کاری روی مفاصل، این میزان را افزایش می دهد.
دکتر خلوت در مورد بافت غضروف گفت: غضروف، پوشش انتهایی اهرم های استخوانی در مفصل است که ضخامت آن به نوع مفصل بستگی دارد.
غضروف، بافت نیمه مرده فاقد عروق و اعصاب است که به صورت مجاورتی تغذیه می شود و در عین حال، هیچ عامل مجاورتی نمی تواند وارد آن شود.
با توجه به این نکته، هیچ توجیهی در مورد مصرف داروها برای آن وجود ندارد.
این فوق تخصص روماتولوژی گفت: تغییر ساختار غضروف، باعث کاهش کارآیی و در نهایت بیماری مفصل می شود. همچنین هر گونه اختلال تغذیه ای غضروف می تواند به تخریب آن منجر شود.
دکتر خلوت در مورد عوامل ایجاد این عارضه گفت: آرتروز زودرس به دلیل وجود عوامل بیومکانیک و بیوشیمیایی ایجاد می شود.
از عوامل بیومکانیک می توان به فشار و ضربه های مکانیکی متوالی اشاره کرد. به عنوان مثال استفاده کشاورزان از ابزار سنتی، فشار زیادی را به مفاصل آنان وارد می کند.
عوامل بیوشیمیایی در تغذیه غضروف اختلال ایجاد کرده و سبب تحلیل و تخریب آن می شود. شکایت اغلب بیماران نیز دردی است که به دلیل بروز این تغییرات ایجاد می شود.
وی در مورد علائم بالینی آرتروز گفت: علائم بالینی شامل خشکی مختصر مفاصل همراه با درد در هنگام حرکت است.
این درد از نوع مکانیکی بوده و به وسیله عدم تحرک کاهش می یابد و از بیماری های التهابی به خوبی قابل تشخیص است.
پیشرفت آرتروز به کاهش حرکت مفصل می انجامد و گاهی نیز با تورم موقت همراه است.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: وزن زیاد باعث تشدید درد و ادامه بیماری می شود؛ بنابراین چاقی یک ازعوامل مهم در بروز علائم آرتروز است.
آرتریت روماتوئید زانو:
زانوها جزء شایعترین مفاصلی هستند که در آرتریت رو ماتوئید درگیر میشوند.این بیماری اغلب منجر به ناتوانی دائمی شدید میگردد. اغلب هر دو زانو بطور همزمان و همراه با سایر مفاصل درگیر میشود. زانو های درگیر دردناک هستند, گاهی متورم و در لمس گرمتر از سایر نقاط پوست هستند. پای پرانتزی یا خم شدن دائمی ممکن است رخ بدهد. حرکات زانو مختل است
و اعمال فشار منجر به احساس درد میشود. التهاب ایجاد شده, پس از گذشت ماه ها و یا سالها فروکش میکند ولی زانوی بیمار بندرت به وضعیت طبیعی خود برمیگردد.سطوح مفصلی معمولا آسیب میبینند و زودتر از مفاصل طبیعی فرسوده میشوند. بنابر این در مراحل انتهائی بیماری احتمال اضافه شدن آرتروز به آرتریت روماتوئید وجود دارد.
نرمي غضروف زانو(کندرو مالاسی استخوان کشکک)
در این بیماری , غضروف مفصلی ( مخصوصا قسمت داخلی آن) به دلایلی که مشخص نیست خشن و رشته رشته میشود. تصور میگردد که سایش ایجاد شده بین ناحیه آسیب دیده وقسمت داخلی زائده انتهای پائینی استخوان ران , مسول بروز درد است. این بیماری با آرتروز تفاوت دارد ولی ممکن است آرتروز سالهای بعد اضافه گردد.بیمار اغلب دختر 15-18 سالهای است که درد آزار دهنده ای در عمق زانو و پشت استخوان کشکک خود احساس میکند . درد بیمار با بالارفتن از پله ها یا پایین آمدن از پله ها تشدید میگردد. اغلب تجمع مایعی در درون مفصل وجود دارد و ممکن است پس از جابجا کردن استخوان کشکک به یک طرف در لمس عمقی آن حساسیت موضعی یافت گردد. همچنین ممکن است نقطه ای از حساسیت موضعی شدید بر روی قسمت قدامی زایده استخوان ران وجود داشته باشد. حرکات مفصل ممکن است همراه با کریپیتاسیون(صدا) باشند که از روی استخوان کشکک به دست فرد معاینه کننده منتقل میشود.( مخصوصا وقتی که بیمار از حالت ایستاده زانوهای خود را خم میکند و مینشیند)
سل زانو:
در کشور های غربی بسیار نادر است اما در کشور های درحال توسعه کم و بیش دیده میشود. زانوی درگیر دردناک است.. بطور منتشر در تمام محیط زانو تورم دیده میشود. حرکات زانو محدود است, عضلات ران تحلیل میروند و گاهی اوقات آبسه یا سینوسی آشکار میشود.
آرتروز زانو:
زانو بیش از هر مفصل دیگری در اثر آرتروز درگیر میشود.آرتروز زانو مخصوصا در زنان چاق مسن شایع است. بیمار بطور شایع زنان مسن و سنگین وزنی هستند که ممکن است هر دو زانوی آنها درگیر شده باشند. در گروه دیگر که عمدتا مرد هستند سابقه ای از به هم خوردگی مکانیکی قبلی( در اثر آسیب های ناشی ار ورزش) وجود دارد.درد آزار دهنده, و به آهستگی افزایش یابنده ای در مفصل درگیر وجود دارد که پس از فعالیتهای غیر معمول تشدید میشود. همچنین در هنگام حرکت دادن به مفصل میتوان صدای سائیدگی آن را لمس یا سمع کرد. علائم بیمار اغلب با کشش یا پیچ خوردگی تشدید می یابند. معمولا شواهدی از وجود یکی
از عوارض زمینه ساز ذکر شده وجود دارد.
درد مفصلی هموفیلی ها:
ارتریت هموفیلیک زانو مفصل را بیش ار هر مفصل دیگری درگیر میکند. آرتریت هموفیلیک زانو نادر است زیرا خود هموفیلی نیز بسیار بندرت دیده میشود. یافته های بدست آمده بر اساس مر حله بیماری و مدت زمان استقرار آن متغیر است. پس از هر بارحمله جدید خونریزی , زانوی درگیر متورم می شود. تورم مفصل تا حدودی ناشی از تجمع خون و تا حدودی در اثر ضخیم شدگی سینویال است که به علت تراوش خون از عروق به فضای بینا بینی ایجاد میشود. پوست پوشاننده مفصل درگیر, بطور غیر طبیعی گرم است. حرکات مفصل محدود هستند و فشار اوردن به مفصل درگیر منجر به درد می شود.
ترتیب حرکات ورزشی برخی از ورزشکاران از اهمیت رعایت ترتیب در انجام حرکات ورزشی بی اطلاعند. هنگام انجام تمرینهای کششی مخصوص هر دسته عضله ، غالباً گروهی دیگر از عضلات نیز کشیده می شوند، یعنی افزون بر عضلاتی که کشش اولیه روی آنها است ، گروهی دیگر از عضلات پشتیبان نیز گرچه فشار کششی بر آنها مستقیماً وارد نمی شود، امّا کشیده می شوند. این عضلات پشتیبان معمولاً نقشی کمکی برای عضله های کشیده شده دارند. این موضوع نشانگر وابستگی متقابل عضلات هنگام حرکات ورزشی است .
پیش از کشش عضلات مورد نظر که در واقع سبب کشش عضلات متعدد دیگری نیز می شود، ابتدا باید یکی از عضلات پشتیبان آن عضله کشیده شود. مزیت این کار در اینست که می توان عضله اصلی را بهتر کشید و همچنین به عضلات پشتیبان اجازه ایجاد محدودیت در روند کشیدگی مناسب عضله اصلی را نداد، البته بهترین حالت در تمریتهای ورزشی اینست که گروه عضلانی ویژه ای به طور مجزا کشیده شوند، اما این امر همیشه امکان پذیر نیست . بر اساس کشش عضلانی جمعی ، با سازمان دادن یک برنامه منظم کششی و بر اساس اصل وابستگی گروههای عضلانی به یکدیگر می توان میزان تلاش موردنیاز برای انجام کل برنامه تمرینات کششی را به حداقل رسانید. در عین حال که تأثیر تمرینهای ورزشی منفرد به حداکثر می رسد، همکاری و هماهنگی عضلات حین انجام فعالیتهای ورزشی یک کلیت متشکل از اجزاء متحد را تشکیل می دهد که نتیجه آن به تنهایی از مجموع فعالیت تمامی اجزاء آن بیشتر است . به عنوان نمونه کشش به منظور تقویت عضلات زردپی زانو ممکن است باعث ایجاد فشار روی عضله پشت ساق پا و عضلات باسن وحتی قسمت تحتانی پشت بدن شود، اما بیشتر سبب کشش عضلات زردپی زانو می شود. در این حالت بهتر است نخست عضلات پائینی پشت بدن ، باسن و عضلات پشت ساق پا به عنوان عضلات کمکی کشیده شوند، بر اساس یک قانون کلی ، معمولا هنگام انجام یک برنامه روزانه حرکات کششی ، تمرینهای زیر باید انجام گیرد: ابتدا پشت را به طرف بالا و پائین کشید، پس از کشش پشت ، پهلوها را کشش داد. پیش از کشیدن عضلات کشاله ران و زردپی زانو، عضلات باسن را کشید. ـ پیش از کشیدن عضلات زردپی زانو، عضله پشت ساق پا را کشید. پیش از کشیدن عضله چهار سر ران ، عضله ساق پا را باید کشش داد. ـ پیش از کشیدن عضلات سینه ، عضلات بازو را باید کشید. افزون بر مطالب فوق در زمینه حرکات کششی ، ورزشکاران به چند نکته کلی درباره ورزشهائی که کششی هستند باید توجه داشته باشند نوع ورزش ، شدت و زمان آن بسته به سن و توانائی جسمی تعیین می گردد تاهیچ عارضه ای به شخص وارد نکند.از این رو اگر شخص سالم و سن او کمتر از 35 سال باشد پیاده روی پنج بار در هفته با شدت متوسط و در زمان 40 دقیقه برای او مناسب است . اگر سن شخص کمتر از 35 سال و دارای ناراحتی های اسکلتی باشد ورزش پیشنهادی برای وی شنا است نه پیاده روی که باید در دو مرحله انجام گیرد مرحله اول 20 دقیقه و هفته ای سه بار و در مراحل بعدی 40 دقیقه . لیکن اگر شخص دارای بیماری باشد اما بیماری وی ارتباطی با بیماری مفاصل یا ماهیچه ها نداشته باشد بهترین ورزش برای وی شنا و دوچرخه سواری است (هر بار 20 دقیقه و هفته ای سه بار). برای اشخاصی با سن بیش از 35 سال توصیه می گردد پیش از تعیین رشته ورزشی نخست تست ورزش انجام دهند تا مشخص گردد بیماری قلب و عروق ندارند که در آن صورت شنا و دوچرخه سواری برای آنان مناسب است و چنانچه از تست ورزش مشخص گردد بیماری قلب و عروق دارند پیاده روی 20 دقیقه و 3 بار در هفته با شدت سبک برای آنان مناسب تر است .
نویسنده : sportbody
تاریخ : یکشنبه 03 اردیبهشت 1391
مديريت يعني هماهنگي همه امكانات و منابع از طريق برنامه ريزي ، سازماندهي ، هدايت و نظارت ، به طوري كه هدف هاي مشخص تحقق پذيريد.
مديريت عبارت است از عمل تاثير گذاري بر افراد به طوري كه از روي ميل و علاقه براي هدف هاي گروهي تلاش كنند.
رهيري موضوعي وسيعتراز از مديريت است و مديريت نوع خاصي از رهبري محسوب مي شود كه در آن تحقق اهداف سازماني مورد نظر است . رهبري نيز براي تحقق هدفهايش ملزم است كه با افراد و به وسيله افراد كار كند ، اما اين هدفها لزوما اهداف سازماني نيستند.
ابزارهاي اصلي مديريت عبارتند از :
برنامه ريزي
انگيزش
سازماندهي
كنترل
مسئوليت مديرعبارت است از مجموعه اي از وظايف گوناگون و تعريف شده كه بخشي از آن در حيطه مديريت و سازمان و بخش ديگر در ارتباط با بيرون سازمان است.
مثل :تصميم گيري ، برنامه ريزي ، تنظيم گزارش ، حضور در جلسات ، حضور در مراسم مختلف سازمان و ....
مديريت علمي از ابتداي قرن بيستم همزمان با گسترش و نظريه اداري شروع و خيلي زود رشد و توسعه يافت. در رشد و توسعه اين نظريه تيلور نسبت به ساير صاحبنظران سهم بيشتري داشته است.
ديدگاه هاي مديريت علمي عبارتند از :
الف) به كارگيري و استفاده از روشهاي علمي ، تجزيه و تحليل و حل مساله درباره مشكلات و مسائل سازماني
ب) مجموعه سازوكارها و روشهايي – همچون يك مشت حقه – براي تثبيت و بهبود كارآيي در سازمان
اصول مديريت علمي از ديدگاه تيلور
تيلور در تحقيقات و آثار خود از مفاهيم زير نام برده است :
سيستم دستمزد ، مديريت كارگاه ، موارداستعمال سيستمها و روشها ، مديريت كاركنان ، لزوم همكاري بين كارگر و مدير ، دستمزد بالا به خاطر كار بيشتر ، تقسيم كار مساوي بين مدير و كارگر ، كاربري اصل مديريت به طور استثنا در كارگاه ، سيستم هزينه ، مطالعه روشها و متدها ، مطالعه زمان ، تاكيد روي شغل مديريت ، طرحريزي و نظارت و همكاري
تقسيم كار در سازمان
به عقيده تيلور تقسيم كاردر هر سازماني امري ضروري است. بدين معني كه وظايف تعيين شده بايد بين واحدها و مشاغل براي تحقق هدف معيين و ايجاد هماهنگي لازم تقسيم گردد.
تقسيم كار در يك سازمان ورزشي
تقسيم كار در يك سازمان ورزشي يعني تركيب منطقي آن در بخشها ، تفويض اختيار و ايجاد هماهنگي و استقرار نظامهاي نظارتي براي كسب اطمينان از اين امر است كه همه افراد براي انجام هدفهاي سازمان با يك نظم و ترتيب و به طور موزون كار كنند.
• مديريت اداري از ديدگاه هنري فايول
فايول عوامل مديريت را مترادف وظايف مدير يعني طراحي ، سازماندهي ، رهبري ، هماهنگي و نظارت مي داند . او معتقد است در هر سازمان با توجه شرايط و وظايف آن سازمان اصولي از مديريت حاكم است . فايول اصول زير را تحت عنوان اصول مديريت پيشنهاد كرده است كه هنوز برخي از آنها ، مورد توجه است :
1. اصل تقسيم كار
2. اصل اختيار و مسئوليت
3. اصل انضباط
4. اصل سلسه مراتب
5. اصل نظم
6. اصل مساوات
7. اصل ثبات تصدي در مشاغل
• روابط انساني در مديريت
دراوايل دهه1930 التون مايو و همكارانش از بنيانگذاران اين نهضت بودند .
دراين نهضت روابط بين افراد كه درون سازمان و در واحد كاري به وجود مي آيد كانونهاي واقعي قدرت در سازمان به شمار مي رود . مديريت در يك سازمان بايد بيشتر ين توجه و مطالعه خود را روي روابط انساني متمركز كند و سازمان مي بايستي بر محور كاركنان شكل گيرد و به گرايشها و احساسات انسانها توجه شود.
• داگلاس مك گريگور
وي در رابطه با جنبه هاي انساني سازمان دو نظريه متضاد x و y را مطرح مي سازد .
طبق نظريه X انسان موجودي تنبل است كه همواره امنيت و راحتي را طلب مي كند و لازم است دائما تحت كنترل باشد.
بر اساس نظريه Y انسان خواهان ياد گيري و خود سازي است و كار را يك فعاليت طبيعي مي داند مديريت فقط بايد شرايط كار را براي وي فراهم كند.
• تئوري دوعاملي فردريك هرزبرگ
وي در نظريه خود به دو دسته عوامل بهداشتي و انگيزشي در رابطه عوامل انساني در سازمانها اشاره مي كند.
• كريس آرجريس
آرجريس اعتقاد دارد كه ‹‹انسان بايد مراحلي رادر زندگي پشت سر بگذارد تا از خامي به يك انسان پخته و بالغ تبديل شود . مراحل رشد انسان از خامي تا پختگي در جدول 2-1 مشخص شده است ›› .
• جدول 2-1
• نظريه هاي رفتار سازماني
نظريه ليكرت
به زعم ليكرت ‹‹ رفتار سازماني سيستمي است متشكل از رفتار گروههاي متداخل كه هر كدام از اين گروهها ، به نوبه خود از سيستمي از گروههاي متداخل كوچكتر تشكيل مي شوند و در عين حال با عده اي از گروههاي ديگر همتراز و هر كدام عضو كوچكتر گروههاي برتر به شمار مي روند ››.
.
• نظريه كارتزوكان
كارتز و كان ‹‹ رفتار در سازمان را ناشي از نقشهاي تودر تويي مي دانند كه افراد ، مقامات و صاحبان پستهاي سازماني بر مبناي انتظارات ، توقعات و قراردادهاي انساني بين يكديگر ، به عهده مي گيرند››.
• مدل ادگارشاين
مدل ‹‹شاين›› يك مدل شوراي مشورتي است كه سازمان را به عنوان يك سيستم اجتماعي زنده و ذي روح مورد تشخيص و مداوا قرار مي دهد.
• مدل ريچارد والتون
ريچارد والتون از پيشروان نظريه شوراهاي مشورتي است او معتقد به شوراهاي حل اختلاف در داخل سازمان براي بررسي و حل اختلاف بين افراد سازمان با يكديگر ، فرد باسازمان و سازمان با سازمان ديگر است.
• ويژگيهاي رفتاري مدير سازمان ورزشي
مدير سازمان ورزشي بايد
• به طور دقيق اهداف سازمان خود را بشناسد
• اطلاع از رفتار سازماني براي آنان ضروري است
• در صورت نياز ديگران به كمك ، مدير بايد بدون تامل به مساعدت و ياري آنها اقدام نمايد.
• مدير نبايد خود رااز سايرين جدا بداند
• توجه به تنوع وظايف و امور محوله
• ايجاد انگيزه مناسب براي انجام وظايف
• انواع سازمان
سازمان برحسب روابط حاكم بر آن
سازمان رسمي ، سازمان رسمي در واقع تشكيلات رسمي سازمان است كه با پيش بيني دقيق ساختار فعاليتها و بر اساس هدف خاصي شكل گرفته و در آن حدود و ظايف ، اختيارات و سلسه مراتب سازماني تعيين شده است .
سازمان غير رسمي ، سازمان غير رسمي به سازماني گفته مي شود كه براساس طرح و برنامه از قبل تعيين شده به وجود نمي آيد بلكه سلسه روابط و اشتراكات روحي و عاطفي بين افراد موجب شكل گيري آن است .
تفاوت سازمان رسمي و سازمان غير رسمي
در سازمانهاي رسمي:
مديريت است كه اعضا و كادر مورد نياز خود را جذب مي كند. ؛
ولي در سازمان غير رسمي :
اين افراد هستند كه بر اساس علايق و نياز هاي خود جذب سازمان غير رسمي مي شوند.
2- سازمان برحسب نوع وظايف
سازمان صف ، سازمان صف به سازماني گفته مي شود كه در ان هيچ واحد ستادي وجود نداردو بخشهاي مختلف آن به اجراي برنامه هاي تدويني و ابلاغ شده از طرف ستاد مشغولند.
سازمان ستاد ، سازماني را كه در امر برنامه ريزي و تعيين خط مشي و سياستگذاري دخالت دارد ستاد مي گويند . معمولاسازمانهاي ستادي ،تخصصي هستند و به آنها ستاد تخصصي نيز گويند .
مديران صف و ستاد
مدير ان صف مسئوليت هدايت زيردستان رابه عهده دارند و هميشه افرادي را براي تحقيق هدفهاي اساسي سازمان در حوزه رياست خود تحت پوشش قرار مي دهند ،
حال آنكه مديران ستاد به مديران صف دراجراي اهداف مشترك و اساسي سازمان كمك مي كنند و نظر مشورتي ارائه مي دهند .
• اركان سازمان
اركان اصلي يك سازمان عبارتند از :
منابع انساني
منابع مالي
منابع مادي
منابع تسهيلاتي
• اشكال گوناگون سازمان
1.سازمان بر اساس وظايف (نوع فعاليت )
2. سازمان بر حسب نوع محصول
3. سازمان بر حسب قلمرو جغرافيايي يا منطقه عمليات
4. سازماندهي ماتريسي
5- سازمانهاي پيوندي – تلفيقي
• ويژگيهاي مشترك سازمانها
الف ) دارا بودن هرم سازماني مشخص
ب) تقسيم وتوزيع كارها در سازمان
ج) آيين نامه ها كارها در سازمان
د ) صلاحيتهاي فني در وظايف
ه) كارآيي سازمان
• آشنايي با نهادهاي دولتي
قوه مقننه
دربيشتر كشورها از دير باز نظام تك مجلسي يا دو مجلسي معمول بوده است . كه در حال حاضردر ايران نظام تك مجلسي حاكم است كه داراي 290 نماينده است و مسئوليت قانونگذاري در كشور را عهده دار هستند. اين تعداد نماينده در 14 كميسيون تخصصي كار بررسي و كارشناسي را به عهده دارند.
قوه قضاييه
قوه اي است مستقل كه پيشتيبان حقوق فردي و اجتماعي و مسئول تحقيق بخشيدن به عدالت است.
تشكيلات و سازمان كار قوه قضاييه عبارتند ا ز :
رئيس قوه قضاييه ، دادگستري جمهوري اسلامي ايران ، دادسرا كه به دادسراهاي عمومي و دادسراهاي محاكم اختصاصي تقسيم مي شود ، و دادگاه .
ديوان عالي كشور
در قانون اساسي آمده است ‹‹ ديوان عالي كشور عالي ترين مرجع قضايي ناظر بر اجراي صحيح قوانين در محاكم ، مامور ايجاد وحدت رويه قضايي و مسئول بسياري از وظايف قضايي مهم و استثنايي است ››.
سازمان ثبت اسناد و املاك كشور
وظيفه ثبت اسناد ، ثبت املاك و ثبت شركتها را عهده دار است.
سازمان باررسي كل كشور
اين سازمان به اعتبار مسئوليت قوه قضاييه در خصوص نظارت بر حسن اجراي قوانين و جريان امور دستگاههاي اداري را عهده دار است.
ديوان عدالت اداري
به منظور رسيدگي به شكايات دادخواهيها و اعتراضات مردم نسبت به ماموران يا واحدها يا آيين نامه هاي دولتي و احقاق حقوق آنها ديوان عدالت اداري در قانون اساسي پيش بيني شده است .
شركت سهامي روزنامه رسمي كشور
اهم وظايف آن عبارتند از :
• اداره و چاپ و نشر روزنامه رسمي كشور
• انجام سفارشهاي چاپي و مطبوعاتي قوه قضاييه و سازمانهاي وابسته به آن چاپ و انتشار مذاكرات مجلس شوراي اسلامي
• چاپ و انتشار قوانين ، تصويب نامه ها ، بخش نامه ها ، آگهيها و آراي وحدت رويه و آراي ديوان عدالت اداري در روزنامه رسمي
• جمع آوري و انتشار كتاب قوانين
قوه مجريه
قوه مجريه مسئوليت اداره امور عمومي و اعمال قوه مجريه كشور را بر عهده دارد. رياست قوه مجريه با رئيس جمهور است . رئيس جمهور رياست هيات دولت را بهدعهده دارد ، ضمن اينكه بر كار وزرا نظارت داشته و در جهت هماهنگ ساختن وزارتخانه هاي مختلف و تعيين خط مشيهاي آنها گام بر مي دارد.
هيات وزيران
هيات دولت با رياست رئيس جمهور تشكيل مي گردد كه در آت كليه وزرا ومعاونين و برخي افراد ديگر بدن حق راي حضور دارند.
برخي از مسئوليت هاي هيات دولت عبارتد از:
• تصويب لوايح قانوني كه از طريق دولت به مجلس تقديم مي گردد.
• تصميم گيري در خصوص اينكه دعاوي مربوط به اموال عمومي يا دولتي به صلح خاتمه يابد يا به داوري ارجاع گردد.
• تصويب مقرراتي با عناوين تصوي نامه و آئين نامه
وزارتخانه
وزارتخانه بالاترين ارگان اجرايي دولت است كه به موجب قانون بخشياز وظايف اساسي دولت را به عهده دارد. در راس هر وزارتخانه وزير قرار دارد.
موسسه دولتي مستقل
موسسه دولتي مستقل براي انجام وظايفي به وجود مي آيد كه جزء ماموريتهاي يك وزارتخانه مشخص نيست و يا مقررات بين المللي ايجاب مي كند زير نظر مستقيم رئيس جمهور اداره شود.
موسسه دولتي وابسته
سازماني است كه به موجب قانون بخشي از وظايف يك وزارتخانه را بر عهده دارد و به آن وزارتخانه وابسته است.
شركت دولتي
تشكيلاتي اقتصادي است كه با اجازه قانون به صورت شركت ايجاد مي شود و بيش از 50 درصد سرمايه و يا سهام آن متعلق به دولتاست .
معاونت وزاتخانه
هر وزارتخانه با توجه به حيطه وظايف و گستردگي آن و با رعايت مقررات سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور از 3 تا 5 معاونت تشكيل مي گردد.
در هر معاونت بين 2 تا 5 اداره كل يا دفتر پيش بيني مي شود.
اداره كل
سازماني است كه يك يا چند فعاليت اصلي از وظايف معاونت به آن مربوط مي شود. در راس آن مدير كل قرار مي گيرد.
دفتر كل
سومين سطح تقسيم وظايف و توزيع صلاحيتها و اختيارات در وزارتخانه است . ماهيت وظايف دفتر عمتا مطالعاتي و تحقيقاتي و بيش از 60 درصد پستهاي آن كارشناسي است. در راس آن مدير كل قرار مي گيرد.
اداره
سازماني است كه يك يا چند فعاليت متجانس از فعاليتهاي اصلي اداره كل يا فعاليتهاي اجرايي وزارتخانه را بر عهده دارد و در راس آن رئيس اداره قرار مي گيرد.
گروه
سازماني است كه يك يا چند فعاليت از فعاليتهاي اصلي دفتر يا فعاليتهاي تحقيقاتي و مطالعاتي وزارتخانه را بر عهده دارد. و در راس آن رئيس گروه قرار مي گيرد.
مركز
سطح سازماني تابعه است كه وظايف آن معطوف به برنامه ريزي و اجراي متمركز فعاليتهاي تحقيقاتي يا آموزشي مرتبط با فعاليتهاي تخصصي وزارتخانه است و در راس آن رئيس مركز قرار مي گيرد.
مديريت
به سطح سازماني اي اطلاق مي شود كه يك يا چند فعاليت متجانس از يك يا چند وظيفه را در راستاي اهداف سازمانها ي وابسته به وزارتخانه بر عهده دارد. وظايف مديريت مي تواند در زمينه هاي اجرايي ، پژوهشي ، تحقيقاتي يا مطالعاتي باشد.
• اهداف كلي
آشنايي با سازمانهاي ورزشي داخلي و بين المللي
• اهداف رفتاري
1- آشنايي با سازمان تربيت بدني
2- آشنايي با كميته ملي المپيك
3- آشنايي با فدراسيون هاي ورزشي
4- آشنايي با كميته بين المللي المپيك
• اهداف رفتاري...
5- آشنايي با ساختار و وظايف تربيت بدني آموزش و پرورش
6- آشنايي با ساختار و وظايف تربيت بدني در وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري
7- آشنايي با فدراسيون هاي بين المللي ورزشي
8- آشنايي با سازمتن هاي بيت المللي ورزشي
• سازمانها و نهادهاي ورزشي ايران
سازمان تربيت بدني
تربيت بدني وزارت آموزش و پرورش
تربيت بدني وزارت علوم ، تحقيقات وفناوري
كميته ملي المپيك
تربيت بدني وزارت كار، نيروهاي مسلح و سازمانهايي از اين قبيل در زمينه تربيت بدني و ورزش فعاليتهاي نسبتا گسترده اي در سطح كشور دارند .
•
الف) توسعه وتعميم ورزش و پرورش نيروي بدني و تقويت روحيه سالم در افراد كشور .
ب) تعليم و تربيت مربي و معلم ورزش در سراسر كشور.
ج) تاسيس و تجهيز و اداره ورزشگاهها(استاديمها)و اردوگاهها و پلاژها و ميدانهاو مراكز ورزشي و كمك به توسعه آنها .
• وظايف قانوني سازمان تربيت بدني...
د) صودور و لغو پروانه باشگاهها و تعيين مشخصات فني مراكز ورزشي و تفريحات سالم كشور و نظارت بر آنها طبق آيين نامه اي كه از طرف سازمان تنظيم و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد .
ه) تشكيل و اداره دفتر امور مشترك فدراسينهاي ورزشي در سازمان به منظور همكاري و راهنمايي در حسن اجراي وظايف اداري و مالي و برنامه هاي فدراسينها و هياتهاي ورزشي كشور .
و) ايجاد و اداره موسسات مورد نياز براي تربيت معلم ورزش طبق مقررات قانوني .
•
فدراسيون ورزشي آماتوري جمهوري اسلامي ايران كه در اين اساسنامه فدراسيون ناميده مي شود موسسه غير دولتي و داراي شخصيت حقوقي است كه بر اساس مشي و اصول ورزشي آماتوري تعيين شده و به موجب منشور المپيك و با مراعات شئون اسلامي و مقتضيات ملي و به عنوان بالاترين مرجع ذي صلاح در هر رشته ورزشي تشكيل مي شود و در چهار چوب اين اساسنامه با هماهنگي سازمان تربيت بدني و رعايت ساير قوانين و مقررات مربوط فعاليت مي نمايد.
اهداف فدراسيون ورزشي
1. ترغيب نسل جوان و اقشار مختلف جامعه به حفظ تندرستي و سلامتي و ايجاد زمينه مناسب براي مشاركت آنان در فعاليتهاي منظم ،اصولي و قانونمند ورزشي .
2. ايجاد و گسترش سبكهاي مختلف در رشته ورزشي ذي ربط .
3. ايجاد زمينه هاي لازم براي حضور قهرمانان ،پيش كسوتان،داوران ، مربيان و دست اندر كاران ورزش درعرصه هاي بين المللي در داخل و خارج از كشور .
•
4. ايجاد زمينه هاي مناسب براي كشف ، رشد و پرورش استعدادهاي ورزشي ورزشكاران و قهرمان.
5. بالا بر دن قابليتهاي جسماني و ارتقاي سطح كيفيت و مهارتهاي فني ورزشي بر اساس اصول و شيوه هاي علمي ورزشي آماتوري
6. كشف و جذب استعدادها و توانمند يها ياقشار مختلف جامعه و تقويت آنها به منظور رشد و گسترش كمي و كيفي رشته ورزشي مربوطه
7. ايجاد زمينه هاي مناسب براي طراحي ، ساخت و توليدو توزيع وسايل و لوازم استانداردورزشي در رشته مربط.
8. استفاده از دانش ، تجارب و توانمند يها ي گروههاو مجامع بين المللي ورزشي .
9. احيا و اشاعه خضلتهاي جوانمردي در ميان ورزشكاران.
10. ارتقاي سطح معيشت و ايجاد تسهيلات براي قهرمانان .
•
1.برگزاري مسابقات در سطح كشور در تمامي رده هاي سني
2. برگزاري دوره هاي آموزشي توجيهي و ارتقاي مربيگري و داوري
3. گزينش ورزشكاران نخبه و تراز اول كشور به منظور تشكيل تيمهاي ملي
4. حضور مداوم و فعال در مجامع بين المللي
5. تهيه گزارشها ي لازم از تصميمهاي متخذه در مجامع و كنگره هاي بين المللي
6. برقراري ارتباط اصولي با مجامع بين المللي ورزشي
7. تعيين مربيان تيمهاي ملي در رده هاي سني مختلف
8. تهيه و تدوين تقويم ورزشي سالانه و برنامه
9. معرفي و اعزام مربيان و داوران به كلاسهاي توجيهي و ارتقايي
10. ايجاد واحد اطلاعات و آمار ورزشي و طبقه بندي و نگهداري اسناد مربوط
11. همكاري با واحد هاي اجرايي كارشناسي ، تحقيقاتي و علمي نهاد ها و ارگانها ي مختلف
12. تشكيل كميته هاي مختلف در فدراسيون و هياتهاي ورزشي .
13. تهيه و ارائه گزارش عملكرد سالانه
14 . انتشار كتب ، جزوات ، نشريات آموزشي و نشر اخبار و ترجمه قوانين بين المللي .
• اركان فدراسيونها
در بند 4 اساسنامه فدراسيونهاي ورزشي ، اركان فدراسيون بدين شرح ذكر شده :
1) مجمع عمومي
2 )هيات رئيسه (شامل رئيس ،نايب رئيس ، دبير كل و خزانه دار )
3) رئيس
4) بازرس
اعضاي مجمع عمومي فدراسيون ها
1.رئيس سازمان تربيت بدني يا يكي از معاونان وي به عنوان رئيس مجمع
2. سه نفر نمايند ه ورزشكاران كه يك نفرآنان از ميان زنان باشد
3. يك نفر به انتخاب كانون داوران
4. يك نفر به انتخاب كانون مربيان
5. دو نفر به انتخاب اتحاديه با شگاهها
•
6. روساي هياتهاي ورزشي استانها و رئيس انجمن بانوان د ر رشته مربوط
7. رؤساي انجمنها و هياتهاي ورزشي كارگران ، نيروهاي مسلح ، دانش آموزان و دانشجويان كه توسط وزارتخانه يا سازمان ذي ربط معرفي
مي شوند .
8. دبير كل كميته ملي المپيك يا نماينده وي
9. رئيس فدراسيون
• اهم وظايف مجمع عمومي فدراسيون
1. بررسي و تصويب عملكرد يكساله فدراسيون
2. تصويب بوجه سالانه فدراسيون.
3. بررسي اساسنامه و پيشنهاد اصلاح آن به مرجع ذي صلاح
4. پيشنهاد رئيس فدراسيون جهت صدور حكم به رئيس سازمان تربيت بدني .
.5. تصويب برنامه هاي كوتاه مدت و بلند مدت فدراسيون و تقويم ورزشي و خط مشي فدراسيون .
• اهم وظايف مجمع عمومي فدراسيون...
6. تصويب برگزاري مسابقات آسيايي و جهاني
7. تصويب آيين نامه داخلي مجمع
8. تصويب آيين نامه هاي اداري، مالي و معاملاتي فدراسيون با رعايت قوانين و مقررات مربوط پس از تاييد سازمان تربيت بدني
9. انتخاب بازرس
.10.تصويب ساير آيين نامه ها و مقررات مورد نياز فدراسيون .
11.انتخاب ساير اعضاي هيات رئيسه با پيشنهاد رئيس فدراسيون به استثناي اعضاي موضوع بند 6 ماده 8 اين اساسنامه
12. برسي گزارش بازرس
•
به منظور استفاده از تجارب ، تخصص و استعدادهاي قهرمانان ، مربيان ، داوران و ساير دست اندر كاران و با هدف اجراي دقيق مقررات و اصول آماتوريزم و قوانين و مقررات بين المللي و بررسي راهكارهاي توسعه و گسترش رشته ورزشي مربوط كميته هايي از قبيل كميته فرهنگي ، كميته اجرايي ،كميته اداري ومالي ، كميته تحقيقات و آموزش ، كميته برنامه ريزي ، كميته داوران و مربيان ،كميته رفاه و تعاون ، كميته فعاليت و سرمايه گذاري در امور بازرگاني و كميته روابط بين المللي تشكيل مي گردد.
براي برگزاري يك دوره مسابقه ورز شي نياز به برنامه ريزي دقيق و زمان كافي است . در برگزاري هر دوره مسابقات ورز شي باتوجه به رشته ورزشي ، روش برگزاري ، امكانات و تجهيزات ، منابع انساني و مالي و تعداد شركت كنند گان مي توان سازمان خاص و مورد نياز را طراحي كرد .
• كارهاي قبل و بعد از تقاضاي ميزباني يك دوره مسابقه
• بررسي تسهيلات و امكانات
• نيروي انساني
• بودجه و منابع مالي
• بررسي زمان
• بررسي محيط و شرايط آب و هوايي
• حمايت و پيشتيباني محلي
• بررسي سوابق بر گزاري
• وظايف كميته هاي برگزار كننده مسابقات
وظايف كميته فني
1. تدوين آيين نامه نحوه برگزاري فني مسابقات
2. انتصاب مسئولان و سرپرستان فني هر يك از رشته هاي ورزشي
3. تشكيل جلسات منظم و مستمر كميته فني
4. تشكيل جلسات هماهنگي با كميته داوران
5. انجام قرعه كشي مسابقات به منظور تدوين جدول برنامه مسابقات رشته هاي ورزشي به تفكيك
6. نظارت بر حسن اجراي آ يين نامه ها و مقررات فني هر يك از رشته هاي ورزشي
7. رسيدگي به اعتراضهاي تيمهاي شركت كننده در زمينه فني و داور
8. همكاري با كميته داوران به منظور هماهنگ نمودن بر نامه زمانبندي مسابقات
9. تهيه گزارش نهايي فني مسابقات
انجام ساير امور ارجاعي از طرف رئيس كميته برگزاري مسابقات
وظايف كميته تداركات و پيشتيباني
1. تهيه كليه بر گه ها (فرمها )و فهرستهاي موردنياز
2. در يافت كليه در خواستهاي خريد كالا و تجهيزات از كميته هاي مختلف
3. پيش بيني اعتبار مورد نياز به منظور خريد كالا هاي در خواستي .
4. توزيع و تحويل كليه اقلام خريد اري شده به كميته ها و مراجع در خواست كننده .
5. انجام كليه امور تداركات ، خدمات و پشتيباني كميته هاي مختلف مسابقات .
6. تهيه گزارش روزانه از اقدام خريداري و تو زيع شده
7. انجام كليه امور ارجاعي از طرف سر پرست كل مسابقات
وظايف كميته داوري
1. پيش بيني و دعوت از داوران مورد نياز هر يك از رشته هاي ورزشي .
2. تشكيل جلسات توجيحهي براي داوران هر يك از رشته هاي يه صورت جدا گانه.
3. تنظيم برنامه قضاوت بر اساس برنامه مسابقات براي هر يك از رشته هاي ورزشي.
4. انتخاب و گماردن ناظرين فني به منظور نظارت بر امور داروري براي هر يك از رشته هاي ورزشي .
5. مطالعه و بررسي گزارش ناظران فني و اتخاذ تصميم گيريهاي لازم .
6. رسيدگي به اعتراض تيمهاي شركت كننده نسبت به امر داوري باهمكاري كميته فني .
7. اعلام نتايج روزانه مسابقات به كميته روابط عمومي و تبليغات .
تهيه گزارش نهايي از نحوه قضات و عملكرد داوران در طول مسابقات.
وظايف كميته پذيرش و ثبت نام
1. تهيه و ارسال فرمهاي ثبت نام براي تيمهاي شركت كننده حداقل سه ماه قبل از شروع مسابقات .
2. اخذ مدارك مورد نياز از تيمهاي شركت كننده حداقل يك ماه قبل از شروع مسابقات.
3. پذيرش شركت كنندگان در مسابقات در هنگام ورود با كامل كردن فرمهاي پذيرش .
4. صدور كارتهاي شناسايي براي كليه شركت كنندگان و كادرهاي اجرايي و نمايندگان رسانه هاي جمعي .
5. تهيه فهرست اسامي حاوي مشخصات كامل شركت كنندگان به تفكيك رشته هاي ورزشي
2. سمپاشي و ضد عفوني كردن محوطه هاي عمومي اعم از سالن غذا خوري ، آشپزخانه ، سرويسهاي بهداشتي و مكانهاي مسابقه و تمرين.
3. اعزام كاركنان غذا خوري و آشپزخانه به مراكز بهداشتي به منظور معاينه دقيق و اخذ گواهي صحت مزاح. كل مسابقات
4. تهيه هشدارهاي بهداشتي و نصب آنها در اماكن عمومي ،محل اسكان و مسابقات.
5. تهيه گزارش از نظارتهاي روزانه توسط ماموران بهداشت.
6. بررسي گزارشهاي ناظران بهداشتي و اقدامهاي لازم در مورد رفع مشكلات.
7. تهيه گزارش نهايي از وضعيت امور بهداشتي و ارائه به سرپرست
وظايف كميته روابط عمومي و تبليغات
1. تهيه و تنظيم تراكتهاي مناسب جهت هر يك ازاماكن ورزشي و عمومي.
2. تهيه خبر نامه روزانه حاوي رويدادها و نتايج مسابقات رشته هاي مختلف
3. انعكاس بموقع و دقيق اخبار و نتايج مسابقات به رسانه هاي جمعي
9. تهيه گزارش نهايي از فعاليتهاي انجام شده حاوي نقاط مثبت و ضعف و پيشنهادها.
4. پيش بيني برنامه هاي مراسم مذهبي ، اعياد و مناسبتهاي مهم .
5. پيش بيني برنامه هاي تفريحي فرهنگي جهت اوقات فراغت شركت كنندگان .
6. همكاري باكميته مراسم و تشريفات در مورد برنامه هاي مراسم افتتاح ، اختيام و توزيع جوايز.
7. تهيه و تنظيم برنامه مصاحبه با سرپرستان ، مربيان ، ورزشكاران و كادر اجرايي .
8. پيش بيني برنامه هاي تفريحي براي شبها در محل اسكان ورزشكاران
وظايف كميته مراسم و تشريفات
1. پيش بيني دقيق برنامه هاي مراسم افتتاح و اختتام مسابقات و همكاري جهت اجرا.
2. همكاري با كميته روابط عمومي در مورد برنامه هاي توزيع مدال ، احكام و جوايز.
3. پيش بيني تعداد مدال ، احكام و جوايز مورد نياز هر يك از رشته هاي ورزشي .
4. برنامه ريزي لازم در مورد رعايت شئون و تشريفات هر يك از مراسم .
5. بركزاري مسابقات علمي فرهنگي در اوقات فراغت شركت كنندگان با همكاري كميته روابط عمومي
6. همكاري با كميته روابط عمومي و تبليغات در زمينه هاي تبليغات انتشار خبرنامه و ساير امور مشترك
تهيه گزارش نهايي از نحوه فعاليتهاي انجام شده و ارائه به رئيس كميته برگزاري مسابفات
وظايف كميته انتظامات
1. شناسايي دقيق كليه اماكن برگزاري مسابقات و اسكان .
2. برنامه ريزي دقيق براي امور انتظامي .
3. پيش بيني كادر انتظامي مورد نياز به منظور حفاظت از اماكن مذكور در بند 1.
4. تنظيم ويژه انتظامات جهت مسابقاتي كه از طرف برگزاركنندگان حساس تشخيص داده شده است .
5. كنترل كليه وروديها و خروجيهاي محل اسكان . مسابقات
6. نظارت بر امور انتظامي به منظور بر قراري نظم در برگزاري مسابقات ورزشي
7. تهيه گزارشهاي روزانه از موارد و موضوعات و رويدادهاي مهم
تهيه و گزارش نهايي از وضعيت امور انتظامي و ارائه پيشنهادهاي لازم
وظايف كميته حمل و نقل
1. برنامه ريزي در مورد حمل ونقل كليه شركت كنندگان به مكانهاي مسابقه و تمرين
2. برنامه ريزي در مورد حمل و نقل شركت كنندگان در اوقات فراغت و مراسمها.
3. پيش بيني وسايط نقليه مورد نياز اعم از اتوبوس ميني بوس سواري و غيره
4. تنظيم برنامه هاي ساعتي حمل و نقل جهت انتقال ورزشكاران به مكانهاي مسابقه و تمرين.
5. تشكيل جلسات هماهنگي با كميته اجرايي به منظور ارائه خدمات مناسب
6. نظارت بر امور حمل ونقل
7. تهيه گزارش روزانه از اقدامات انجام شده و مشكلات احتمالي و ارائه به سرپرست كل مسابقات.
8. تهيه گزارش نهايي از نحوه اقداماتصورت گرفته در جريان مسابقات جهت ارائه كميته بر گزاري
وظايف كميته انضباطي
1. رسيدگي به كليه گزارشهاي دريافتي از كميته فني و صدور راي در صورت نياز
2. رسيدگي به كميته گزارشها وموارد در يافتي از كميته داوران و اتخاذ تصميمهاي مناسب
3. تصميم گيري و صدور راي لازم در مورد هر يك از تخلفات انجام شده.
4. نظارت بر حسن اجراي كليه آيين نامهها و دستور العملهاي اجرايي.
5. نظارت بر امور انضباطي در كليه اماكن ورزشي مسابقات
6. تهيه گزارش روزانه از مسائل مهم انضباتي و ارائه به سرپرست كل مسابقات
7. نظارت بر امور انضباطي در كليه اماكن ورزشي و غيرورزشي مسابقات.
8. تهيه گزارش نهايي در پايان مسابقات و ارائه به رئيس كميته برگزاري .
وظايف كميته امور مالي
1. تهيه دستورالعمل مالي در مورد نحوه انجام هزينه ها
2. تهيه دفاتر و اوراق و اسناد حسابداري مورد نياز ثبت دقيق كليه در آمد ها و هزينه ها.
3. پيش بيني كليه هزينه هاي مسابقات به تفكيك (تغذيه ، اسكان ، لوازم و وسايل مورد نياز ، حمل و نقل ، امور پزشكي و بهاشتي ، حق الزحمه ها و ......)
4. تهيه و فروش بليط مسابقات و كنترل دقيق نحوه توزيع آن .
5. افتتاح حساب بانكي درصورت نياز با حداقل دو امضا .
6. تهيه و تدو ين اسناد ثبتي و مورد قبول ، براي كليه هزينه هاي انجام شده .
7. نظارت بر انجام كليه امور مالي و حسابداري.
8. تهيه گزارش مالي از كليه در آمد ها و هزينه ها در پايان بر گزاري مسابقات
وظايف كميته نظارت و ارزشيابي
1. نظارت دقيق بر نحوه انجام وظايف كميته هاي مختلف
2. تهيه گزارش روزانه از كليه امور مربوط به مسابقات و ارائه به سرپرست كل.
3. تهيه گزارشروزانه از نظارت بر امور خوابگاهها ، غذا خوري و آشپز خانه و درمانگاه.
4. تهيه و توزيع پرسشنامه هاي نظر خواهي به تفكيك بين ورزشكاران مربيان سرپرستان داوران و كادرهاي اجرايي.
5. استخراج نتايج نظر خواهي و جمع بندي آنها به منظور تهيه گزارشهاي لازم .
6. تهيه گزارش مبسوط از نحوه برگزاري مسابقات اسكان تغذيه بهداشت پزشكي انتظامات مراسم و تشريفات و امور مالي و فني جهت ارائه به رئيس كميته برگزاري .
7. تهيه پيشنهادهاي لازم و راهكارهاي اجرايي براي آينده .
8. اعلام نظر و ارزيابي نهايي در مورد نحوه برگزاري مسابقات و اقدامات انجام شده .
• تقويم ورزشي
در هر تقويم ورزشي كليه فعاليتهاي فدراسيونها يا انجمنهاي ورزشي بانوان كشور براي يك سال شامل آموزش، برگزاري مسابقات اعزامهاي داخلي و خارجي ، تداركات و مواردي از اين قبيل پيش بيني مي شود .
• تقويم تداركاتي بازيهاي آسيايي و المپيك
تقويم تداركاتي شامل جدول زمانبندي تشكيل اردوهاي آمادگي و اعزامهاي تيمهاي ملي است طبق ماده 29 اساسنامه كميته ملي المپيك كميته تداركاتي حداقل هجده ماه قبل از شروع هر دوره از بازيهاي المپيك يا بازيهاي آسيايي تشكيل مي گردد
اين كميته براي حضور مناسب و شايسته تيمهاي ملي با همكاري فدراسيونهاي ورزشي مقدماتشركت در مسابقات مختلف را فراهم ساخته برنامه ريزي لازم را به عمل مي آورد و تقويم تداركاتي را تنظيم مي نمايد
• هدف كلي
آشنايي با نمودار سازماني و سطوح مديريت در تربيت بدني
• هدفهاي رفتاري
• آشنايي اجمالي با نمودار سازماني تربيت بدني
• آشنايي با سطوح مديريت در تربيت بدني
• معاونت فني و امور فدراسيونها
كليه فدراسيونهاي ورزشي زير نظر اين معاونت قرار دارند و سه دفتر و يك مديريت به شرح ذيل امور خدماتي مربوط به ورزش و فدراسيونها را زير نظر اين معاونت انجام مي دهند :
• دفتر امور مشترك فدراسيونها
• دفتر برنامه ريزي تربيت بدني و ورزش
• دفتر پايگاه ورزش قهرملني و امور با شگاهها
• مديريت مجموعه ورزشي انقلاب
• معاونت برنامه ريزي و امور مجلس
.مسئوليت اصلي اين معاونت برنامه ريزي و ارتباط با مجلس شوراي اسلامي است و سه دفتر زير نظر اين معاونت قرار دارند :
• دفتر آمار ، اطلاعات و خدمات رايانه اي
• دفتر طرح و برنامه ريزي
• دفترحقوقي و امور مجلس
• معاونت امور فرهنگي و آموزشي
اين معاونت با دو دفتر كليه و ظايف آموزشي و فرهنگي سازمان و تربيت بدني را انجام مي دهند :
• دفتر تحقيقات و امور فرهنگي
• مركز آموزش و تربيت مربي.
• معاونت اداري و پيشتيباني
دفاتر و ادارات كل اين معاونت عبارتند از :
• دفتر تشكيلات و بودجه و روشها
• اداره كل امور اداره كل امور اداري
• اداره كل مالي
• اداره كل تداركات و خدمات
• مديريت و اسناد و دبير خانه
• معاونت امور ورزش بانوان
كليه امور مربوط به ورزش بانوان كشور (بجز خدمات اداري و مالي ، فني و مهندسي و ......) زير نظر اين معاونت قرار دارد.
اداره كل ورزش بانوان و مديريت امور مشترك انجمن هاي ورزش بانوان ، زير مجموعه هاي اين معاونت هستند.
• فدراسيونهاي ورزشي
فدراسيون هاي ورزشي در تشكيلات سازمان تربيت بدني ، زير مجموعه معون فني و امور فدراسيون ها هستند.
• هدف كلي
آشنايي با حل مساله و مديريت
• هدفهاي رفتاري
• آشنايي با روش حل مساله
• تعريف تصميم گيري
• گام هاي تصميم گيري
• انواع تصميم گيري
• روش حل مساله
• شناخت و تعريف مساله
• بررسي و تحليل مساله
• مطالعه و بررسي راه حلهاي ممكن
• گزينش و انتخاب راه حل مناسب
• اجراي راه حل انتخاب شده
• ارزشيابي از كار انجام شده
• تهيه گزارش نهايي
• تصميم گيري
گام هاي تصميم گيري از ديدگاه سيمون:
هوشمندي
طراحي
گزينش
اجرا
• انواع تصميم گيري
• تصميم گيري فردي
• تصميم گيري گروهي
• روشهاي تصميم گيري
• تصميم گيري بر اساس نظر اكثريت
• همراه سازي اعضاء
• اخذ نظرات كتبي
• اتخاذ تصميم در فرصت مناسب تصميم گيري بر پايه احساس يا بر پايه عقل
• استفاده از رايانه در تصميم گيري
• هدف كلي
نحوه اعزام تيمهاي ورزشي
و طبقه بندي سطح مسابقات
• هدفهاي رفتاري
آشنايي با :
طبقه بندي سطح مسابقات
نحوه سازماندهي وبرنامه ريزي اعزام برون مرزي
تقسيم بندي گروههاي ورزشي
• طبقه بندي سطح مسابقات
• مسابقات منطقه اي
• مسابقات قهرماني قاره اي
• مسابقات بين المللي
• بازيهاي قاره اي
بازيهاي آسيايي
بازيهاي آفريقايي
بازيهاي پان امريكن
• مسابقات قهرماني جهان
• بازيهاي المپيك
• وظايف اصلي سرپرست هيات ورزشي قبل از اعزام
• تقويم روز شمار كاري
• انتخاب كادر اجرايي
• تهيه فهرست وسايل مورد نياز هر يك از تيمها ي ورزشي
• تهيه فهرست وسايل مورد نياز هيات اعزامي
• تهيه فهرست لوازم شخصي مورد نياز اعضاي هيات
• ارتباط با كميته بر گزاري مسابقات
• كسب اطلاعات لازم در مورد كشور ميزبان
• برگزاري جلسات منظم با سرپرستان و مربيان تيمهاي اعزامي
• برگزاري جلسه عمومي
• نظارت بر نحوه انجام تمرينهاي تيمهاي اعزامي
• اعزام چند نفر به كشور ميزبان قبل از حركت هيات ورزشي
• برنامه ريزي در مورد نحوه اعزام هيات
• برنامه ريزي در مورد نحوه بازگشت هيات
• تهيه گزارش دقيق از كارهاي انجام شده
• وظايف سرپرست كاروان در كشور ميزبان
• تشكيل جلسه هاي هماهنگي با سرپرستان تيمهاي شركت كننده هرشب در ساعت معين .
• تشكيل جلسه هاي هماهنگي با كادر اجرايي همه روزه در ساعت تعيين شده .
• نظارت دقيق بر حسن انجام وظايف كادر اجرايي و دفتر سرپرستي .
• كنترل حضور منظم تيمهاي شركت كننده در تمرينات و مسابقات.
• حضور در جلسات تمريني تيمهاي شركت كننده حاقل يك تا دو بار در طول بازيها.
• حضور در مسابقه هاي تيمهاي مختلف ورزشي طبق برنامه ريزي دقيق .
• مطالعه و بررسي گزارش كتبي روزانه سرپرستان تيمها و رسيدگي به مشكلات و مسائل آنها.
• حضور در جلسات روزانه سرپرستان هياتهاي ورزشي كشور هاي شركت كننده .
• نظارت بر امور پزشكي ، اسكان ، بهداشت و تغذيه اردوي ورزشكاران .
• تماس مستمر با كميته برگزاري بازيهاي جهت طرح موضوعات مورد نظر .
• كنترل ورود ،خروج ووضعيت حضور و غياب كليه اعضاي كاروان در پايان هر روز .
• تشويق مادي و معنوي ورزشكاراني كه موفق به كسب مدال مي شوند.
• تشكيل حداقل 2تا 3 جلسه عمومي فرهنگي تفريحي با حضور تمامي اعضاي كاروان .
• برنامه ريزي در مورد حضور تعدادي از اعضاي كاروان ورزشي براي مراسم برافراشتن پرچم.
• تدوين برنامه بازديد مسئولان كميته ملي المپيك سازمان تربيت بدني و رؤساي فدراسيونها از دهكده بازيها.
• تدوين برنامه بازديد خبر نگاران ،عكاسان و نمايندگان صدا و سيما از دهكده بازيها.
• تهيه متن سخنراني براي مراسم برافراشتن پرچم .
• نظارت برنحوه حضور سر پرستان تيمهاي شركت كننده در جلسات فني .
• مطالعه گزارشهاي روزانه واصله از بخش پزشكي مسئولان اجرايي كاروان .
• تماس مستمر با مسئولان كميته ملي المپيك ، سازمان تربيت بدني و روساي فدراسيونهاي ورزشي.
• تمرين رژه ورزشكاران براي مراسم افتتاح بازيها.
• نظارت برنحوه توزيع ياد بود ها و هدايا به هياتهاي شركت كننده از ساير كشور ها
• دعوت از سرپرستان كشور هاي دوست و مسلمان جهت بازديد از اردوي ورزشكاران كشورمان .
• نظارت دقيق بر نحوه انجام هزينه ها در هر روز .
• محاسبه هزينه هاي انجام شده و تسويه حساب با كميته بر گزاري بازيها در ارتباط با وجوه پرداختي براي هر فرد ( اسكان ، تغذيه و حمل و نقل ) .
• بررسي صورتحساب هتلها و تسويه حساب حداقل24 ساعت قبل از باز گشت آخرين گروه .
• نظارت دقيق بر برنامه هاي بازگشت گروهاي ورزشي به كشور .
وظایف سرپرستان ومدیران تیم های ورزشی در مراحل مختلف، متفاوت و در عین حال بسیار ضروری و حیاتی است که عمل به آنها در زمان های مناسب می تواند از بروز بسیاری از ناهماهنگی ها جلوگیری کند. به طور کلی اعزام تیم ها به مسابقات ممکن است در سطح کشور(ملی) و یا به خارج از کشور(بین المللی) باشد. بدیهی است که وظایف سرپرستان برای هر یک از مسابقات متفاوت خواهد بود.
در اینجا به مهمترین وظایف سرپرستان در قبال تیم های ورزشی در سطح کشور اشاره می شود:
الف) وظایف سرپرستان قبل از اعزام(مسابقات کشوری):
۱- فعالیت های مدیریتی، شامل آگاهی از آیین نامه ها، آدرس و تلفن محل مسابقات، هماره داشتن کروکی و نقشه شهر محل برگزاری مسابقات.
۲- پیش بینی بودجه های مورد نیاز با در نظر گرفتن تعداد افراد، بعد مسافت و مدت زمان برگزاری مسابقات.
۳-کنترل مدارک ورزشکاران مانند معرفی نامه رسمی از سازمان اعزام شونده، گواهی سلامت، فیش های مربوط به پرداخت حق شرکت، بلیط ها، عکس و آدرس و شماره تماس ورزشکاران.
۴-کنترل وسایل عمومی از قبیل وسایل ورزشی، بهداشتی و ...
ب) وظایف سرپرستان در هنگام برگزاری مسابقات
۱- همراه داشتن کلیه مدارک ورزشکاران
۲- ارائه مدارک مورد نیاز به کمیته پذیرش
۳- دریافت برنامه ها ومعرفی نامه های مورد نیاز از قبیل: برنامه های مسابقات، برنامه های فرهنگی وفوق برنامه ای و...
۴- رسیدگی به مشکلات ورزشکاران در محل برگزاری مسابقات
۵- شرکت در کلیه جلسات برگزار شده از طرف مسئولین برگزاری
۶- تشکیل جلسه هماهنگی با مربی تیم یا کاروان ورزشی جهت اطلاع رسانی
۷- تشویق کاروان ورزشی( مادی و معنوی)
ج) وظایف سرپرستان بعد از اتمام مسابقات
۱- هماهنگی جهت شرکت در مراسم اختتامیه
۲- دریافت جام قهرمانی در صورت کسب مقام و یا یادبود مسابقات
۳- انجام هماهنگی و نظارت بر تسویه حساب تیم و یا کاروان ورزشی
۴- تقدیر و تشکر از مسئولین ستاد برگزاری
۵- انجام هماهنگی با کاروان ورزشی جهت بازگشت تیم ها
۶- تنظیم بولتن و ارائه گزارش نهایی به مسئولین اعزام کننده تیم و سرپرست
منبع
مدیریت و طرز اجرای مسابقات- غلامرضا شعبانی بهار
نویسنده : sportbody
تاریخ : چهارشنبه 24 اسفند 1390
با توجه به نوع رشته ورزشی کوهنوردی و سنگنوردی اندام تحتانی و پاها بیشترین نقش وفعالیت را در انجام این رشته ورزشی دارد. و قاعدتا شایعترین آسیب های ورزشی در کوهنوردی صدمات اندام تحتانی و پاها میباشد.مفاصل زانو و مچ پا نیز از حساسترین مفاصل بدن میباشند که در ورزش کوهنوردی در معرض مستقیم ضربات متوالی و متناوب میباشند.نتیجه اینکه برای پیشگیری از آسیب های پا میبایست به سلامت پا بیشتر توجه نمود ودر این میان اهمیت کفش مناسب و تاثیر آن بر سلامت بدن بوضوح قابل درک است.
انواع کفش: امروزه با توجه به پیشرفت تکنولوزی بنا به نوع برنامه انواع مختلفی از کفشها برای فعالیت های مختلف در بازار یافت میشود: انواع کفش مورد استفاده در ورزش كوهنوردي:
-1سنگ نوردی:با شکل خاص و مواد خاصی تولید میشود.
-2کوهپیمایی:این نوع کفش آج کمتری دارد.
-3کوهنوردی نیمه سنگین
-4کوهنوردی سنگین:یک پوش – دو پوش – سه پوش(اکثرا گتر سرخود است)
-5برنامه های ترکیبی:سنگ ویخ :همچون کفشهای پلاستیک
-6کفش یخ نوردی ........-7 موارد 3 تا 6 محلی برای نصب گرامپون دارد. جنس لایه بیرونی کفشهای پلاستیک فایبر گلاس و کربن است. مواد متنوعی که در ساخت کفش استفاده می شود:
-1چرم طبیعی.
-2چرم مصنوعی.
-3پارچه های مخصوص.
-4ترکیبات پارچه ای جدید مثل گورتکس مواد بکار رفته در تخت کفش:
ترکیبی از کربن و لاستیک:معروفترین آن با نام تجاری “ویبرام” است.ماده ای سخت و پر اصطکاک میباشد. خصوصیات لازم برای تخت کفش(کفی کفش) بايد شامل موارد ذيل باشد: 1-قابل انعطاف باشد.
-2ضربه گیر باشد.
-3وضعیت استقرار کف پا را در داخل کفش حفظ کند.
-4عآج های عمیق داشته باشد.
-5اصطکاک خوبی داشته باشد.
-6مقاومت مناسبی داشته باشد. خصوصیات لازم رویه کفش:
-1ضد آب باشد.
-2قابلیت تعریق داشته باشد.
-3تا حدودی برای راحتی پا نرم و قابل انعطاف باشد.
-4محکم باشد.
-5قابل ارتجاع باشد.
-6مقاوم به سرما گرما و عوامل محیطی باشد.
-7بندها تا نزدیکی پنجه پا ادامه داشته باشد.(راحت تر است.بهتر کیپ می شود.درآوردن آن راحت تر است(
-8تا روی پا و قوزکها را بپوشاند.
براي مراقبت بهتر از کفش: در صورت کوچکترین صدمه ای به كفش دراسرع وقت بايد تعمیر شود. بعد از برنامه:
-1کفش را باید شست. 2-با پارچه آنرا خشک کرد.
3-قالب زد(خصوصا در کفشهای چرمی). 4-برای حفظ انعطاف پذیری کفش وجلوگیری از نفوذ آب ورطوبت آنرا خشک کرده و واکس مخصوص بزنید.
-5ازآتش و گرمای زیاد برای خشک کردن کفش استفاده نکنید.
-6برای کفش پلاستیک از اسپری مخصوص محافظت کننده استفاده کنید. اندازه کفش: خیلی گشاد نباشد:ایجاد تاولهای پوستی می کند. خیلی کیپ وتنگ نباشد:به پا فشار وارد می آورد. در صورت عدم رعايت موارد بالاكفش نامناسب به ناخنها وبستر ناخن صدمه میزند. و باعث خستگی پا می شود.
كفش پلاستيك داراي معايب و مزاياي متعددي است:
مزایای کفش پلاستیک:
-1عایق گرمایی خوبی است.
-2محل مناسبی برای بستن گرامپون دارد.
-3سبک است.
-4ضد آب ضد باد و ضد سرماست.
-5یک لایه داخلی نرم دارد مضرات کفش پلاستیک: احتمال شکستن و ترک برداشتن کفش بر اثر سرما وضربه در برنامه های ترکیبی یخ و سنگ دارد. انعطاف پذیری خوبی ندارد. برای استفاده در زمین نرم وکم شیب وپیاده روی مناسب نیست.
مزایای کفش چرم:
قابلیت انعطاف خوبی در برنامه های کوهپیمایی و کوهنوردی دارد. تهویه پا را خوب انجام میدهد.
کفش سنگنوردی: مواردی که در خرید کفش سنگنوردی باید مورد توجه قرار داد:
-1کفش باید راحت باشد.
-2اندازه وشکل کفش تغییر نکند.
-3برای صعودهای اصطکاکی قابل انعطاف باشد.
-4در صعودهای عرضی و طولی باید لبه های سفت وسختی داشته باشد.
-5پنجه کفش که در برگیرنده انگشتان پا است سخت و محکم باشد.
-6کف کفش با دوام ولبه های کناری آن با کیفیت باشد.
-7کفش ضمن آنکه قوزک پا را محافظت می کند باید بیشترین انعطاف را نیزبرای قوزک پا فراهم کند.
-8کفش باید سبک قوی و بادوام باشد.
انتخاب کفش مناسب سنگنوردی:
-1مناسبترین نوع بسته به نوع برنامه های تمرینی میباشد.
-2کاملا چسبیده و جفت پا باشد.
-3در منطقه ای که تنوع گسترده ای از سنگها و دیواره های سنگی است باید کفشی انتخاب کرد که بتواند هم از نظر لبه های کفش وهم از نظر خاصیت اصطکاک بر سنگ جوابگو باشد. عوارض کفش تنگ در سنگنوردی:
-1تاول
-2میخچه
-3پینه
-4فشار بیش از حد به پا
-5خستگی در تمرین وسنگنوردی جنس رویه کفش سنگنوردی:
-1جیر(بعد از مدتی گشاد می شودخصوصا اگر بدون آستر باشد.
-2چرم
-3نایلون مخصوص
-4کتان
-5ترکیبی از مواد فوق همگی مواد فوق می تواند آستر دار یا بدون آستر باشد. هشدارها:
-1کفش سنگنوردی اگر هنگام تمرین خیس شود پس از خشک شدن جمع شده وچروک می شود و هنگام سنگ نوردی پا را ناراحت میکند.
-2هنگام بستن کفش نباید آنرا خیلی محکم کشید زیرا خود این عمل سبب گشاد شدن سریع و صدمه به کفش میشود. مراقبت از کفش سنگ نوردی:
-1هر چه بیشتر مراقبت نمایید کفش بیشتر عمر میکند.
-2در تعمیرات دور کفش باید کف کفش نیز عوض شود چون تناسب جنس دور و کف کفش از بین میرود(کفش تعمیر شده بیشتر در تمرینات استفاده میشود).
-3برای دستیابی به بهترین کارایی کفش کف ودور کفش پیش از هر بار استفاده با مسواک ویا فرچه کاملا تمیز شودسپس با کمی آب شسته و خشک شود تا تمیز و عاری از گرد وخاک باشد.
-4در طی صعود یک مسیر طولانی عمل تمیز کردن کفش را میتوان باهمراه داشتن کمی آب و یک عدد مسواک و یک تکه پارچه چندین مرتبه تکرار کرد.
-5اگرکفش سنگنوردی (ویا کوهنوردی)با آب دریا خیس شود باید آنرا با آب شیرین کاملا شست تا هر نوع نمک و مواد دریایی که سبب پوسیدگی و خوردگی درزهای دوخته شده وسوراخ های بند کفش می شود از آن خارج شود.
-6همیشه کیسه ای مناسب برای حمل کفش سنگ نوردی تهیه شود.
-7اگر کفش فاقد سوراخ فلزی در محل عبور بند کفش است باید ازبند کفشهای پهن استفاده شود تا از پاره شدن محل بند کفش جلوگیری شود.
-8دربندکشی کفش دقت شود آنها به نوبت از پایین به بالا کشیده شوند طوری که کفش تمامی قسمتهای پا را احاطه کند
سرما زدگی
سرمازدگي عمومي يا هيپو ترمي:
كوهنوردي و ورزشهاي طبيعي نظير اسكي،غار نوردي،سنگنوردي،... از ورزشهايي است كه فرد در تماس مستقيم با سرما ،رطوبت،باد و...بوده و همواره در معرض سرمازدگي وهيپوترمي مي باشد.
زمانی که حرارت بدن انسان به دمای زیر 35 درجهء سانتیگراد می رسد سرمازدگی عمومي يا هيپو ترمي به انسان دست می دهد.سرمازدگی های متوسط را می توان به خوبی درمان نمود.اما زمانی که حرارت بدن به زیر 36 تا 24 درجه سانتیگراد می رسد شانس بهبودی بسیار ضعیف می باشد.
توانايي بدن در مقابله با سرما بسيار كمتر از توان آن براي مقابله با گرما است و در واقع روش اصلي براي گرم نگه داشتن بدن استفاده از لباس و پوشش مناسب است . علاوه بر اين عواملي مثل :ارتفاع،خستگي , تغذيه نامناسب ،كم آبي (شرايط موجود در ورزش كوهنوردي), سابقه بيماري (مرض قند , بيماري قلبي - عروقي يا تنفسي , ...) , مصرف داروهاي خاص (مثل داروهاي فشارخون , الكل ،مواد مخدر) , نامناسب بودن لباس و پوشش فرد و عوامل مختلف ديگري نيز باعث مستعد شدن فرد به كاهش درجه ي حرارت بدن و آسيب هاي ناشي از آن خواهد بود .
عدم تحرك براي مدت طولاني (مثلآ در صعود هاي تركيبي وصعود از يخچالها ) به علاوه ي سردي هوا , رطوبت بالا , وزيدن باد و خيس بودن لباس ها گرفتار شدن در بهمن نيز باعث مستعد شدن فرد و بروز سريع تر و شديدتر آسيب هاي ناشي از سرما خواهد شد .
در موارد آسيب هاي ناشي از سرما نيز پيشگيري بر درمان مقدم است و با رعايت اصول مقابله با سرما حتي در بدترين شرايط آب وهوا نيز مي توان از بروز آنها جلوگيري كرد .
رطوبت هوا به همراه وزش باد باعث از دست رفتن درجه ي حرارت بدن مي گردد . به ويژه هرچه سرعت باد بيشتر باشد , كاهش درجه حرارت بدن سريع تر خواهد بود . وزش باد تند در يك آب و هواي سرد و مرطوب به سرعت باعث كاهش درجه حرارت بدن فرد خواهد شد .
دربرخي شرايط مانند قرار گرفتن طولاني در معرض آب و هواي بسيارسرد و يا غوطه ور شدن در آب بسيار سرد(همچون پيمايش غار هاي رودخانه اي ), بدن توانايي توليد حرارت لازم براي مقابله با سرماي محيطي را ندارد و در نهايت دچار كاهش دماي عمومي بدن مي گردد . به اين حالت اصطلاحاً هيپوترمي گويند . در اين حالت هيپوتالاموس مغز دچار اشكال در عملكرد مي شود و بدن قادر به كنترل دماي قسمت مركزي خود نيست و درجه حرارت مركزي بدن از 37 درجه به كمتر از 35 درجه سانتي گراد خواهد رسيد . افراد سالخورده و ضعيف بخصوص اگر لاغر , خسته و گرسنه هم باشند بيشتر مستعد هيپوترمي هستند.
علائم و نشانه ها :
1- فرد احساس سرمای شدید میکند.
2-بی اختیار لرز شدیدی به مصدوم دست می دهد و بدن آنها دچار لرز مي شود .
3- پوست سرد وخشك و رنگ پریده مي شود.
4- نبض كند مي گردد.
5- تعداد تنفس بيمار كمتر از حالت طبيعي مي شود .
6- درجه حرارت بدن به 35 درجه يا كمتر مي رسد .
7- در مراحل بعدي بیهوشی به فرد دست ميدهد:تشخیص تنفس و ضربان قلب مصدوم دائما مشکل تر می شود.
8- خواب آلودگي ظاهر مي شود كه ممكن است به كُما منجر شود .
9- ممكن است ايست قلبي رخ دهد .
ساير علائم عبارتند از :
پوست سرد : يكي از علائمي كه دلالت بر افت دماي بدن و بروز حالت هيپوترمي دارد .(به ويژه سرد بودن پوست شكم )
لرز :
از واكنش هاي دفاعي بدن براي گرم كردن خود است و بدن بطور خودكار سعي مي كند تا با افزايش كار عضلات حرارت بيشتري توليد كند و دماي قسمت مركزي خود را ثابت نگه دارد . اما با پيشرفت آسيب و كاهش بيشتر دماي بدن , اين واكنش دفاعي نيز مختل مي شود .
گيج و منگ شدن مصدوم و از دست دادن قدرت قضاوت وتصميم گيري و از دست دادن هماهنگي حركات و فعاليتهاي بدني
اشكال در تكلم و صحبت كردن و همچنين سفتي و انقباض عضلاني از ديگر علائم هيپوترمي مي باشد .
كمك هاي اوليه :
1- با رعايت اصول ايمني ابتدا بيمار را از تماس بيشتر با سرما نظير بادوتماس با سنگ ،يخ وبرف باز داريد.
2-سپس ارزيابي اوليه مصدوم و انجام مراحل ABC (كنترل راه هوايي , تنفس , ضربان قلب ) و ديگر كمكهاي اوليه ي ضروري در صورت لزوم .
3- بيمار را در يك پوشش محافظ بپیچید بطوری که سر و گردن را بپوشاند.نباید دست ها و بازو های مصدوم در تماس با بدنش باشد. زیرا این کار باعث می شود حرارت بدن مصدوم به خارج منتقل شود.
4-انتقال مصدوم به مكان گرم و خشك ودور از باد و ترجيحاً سربسته (مانند پناهگاه , چادر ,غار برفي , ... )
5-خارج كردن لباس هاي مرطوب , خيس يا تنگ مصدوم و در صورت امكان پوشاندن لباس خشك به مصدوم و قرار دادن وي در داخل كيسه خواب يا انداختن پتوي گرم و خشك بر روي او.
6-هيچگاه بدن مصدوم را با مالش گرم نكنيد و او را نيز تشويق به انجام فعاليتهاي بدني و راه رفتن نكنيد .
7-بدليل كاهش درجه حرارت بدن و بروز اختلال در سيستم الكتريكي قلب , هر ضربه ي ناگهاني ممكن است منجر به بي نظمي هاي بسيار شديد و كشنده در ضربان قلب فرد گردد . بنابراين حتي براي خارج كردن لباس هاي مصدوم ابتدا آنها را قيچي و سپس از بدن مصدوم خارج كنيد .
8-در صورتي كه فرد هوشيار است و دچار تهوع و استفراغ شديد نيست مي توانيد , نوشيدني و غذاي گرم به وي بدهيد .
9-مصدوم را از نظر یخ زدگی وسرمازدگي موضعي معاینه کنید و در صورت لزوم به درمان آن بپردازید ولي الويت ابتدا با سرمازدگي عمومي مصدوم است.
10-نباید به مصدوم بيهوش نوشیدنی بدهید.
11-نباید دست یا پای مصدوم را ماساژ دهید یا مصدوم را تشویق کنید که ورزش کند.
نكته : براي كنترل نبض مصدوم مبتلا به هيپوترمي بايد حدود 30 تا 45 ثانيه صبر كنيد.
مهم : حتي در صورت فقدان هوشياري و ديگر علائم حياتي مثل تنفس و نبض نبايد فرد را مرده قلمداد كرد .
پروتئین ها مواد مغذی اصلی هر سلول زنده هستند. در ساختمان آنها نه تنها کربن
، هیدروژن و اکسیژن وجود دارد، بلکه ازت و گاهی گوگرد نیز موجود می باشد. پروتئینها مسئول انجام اعمال گوناگونی هستند. نقش آنها از تشکیل ماده انقباضی عضلات گرفته تا ساختن بعضی از هورمون ها، آنزیم ها و آنتی کورها، تبدیل انرژی شیمیایی به کار و انتقال اکسیژن و هیدروژن متنوع می باشد.
ب ) با ترکیب اسیدهای آمینه با هم، پلی پپتیدها بوجود می آیند. از ترکیب پلی پپتیدها با هم، تعداد قابل توجهی مولکول پروتئین حاصل شود.
اسیدهای آمینه شکل نهایی متابولیسمپروتئین ها هستند، قابل انتشار بوده و شامل مواد ساده ای است که مصارف مختلفی دارند:
الف) ذخیره موقتی در بافت ها
ب) سنتز پروتئین ها: با اسیدهای آمینه بافتهای مختلف، پروتئین ها سنتز می شوند.
ج) دز آمیناسیون – ترانس آمیناسیون: با سوختن اسید آمینه، بعد از آنکه اسید آمینه عامل آمینی (NH2) را از دست داد، یک اسید چرب باقی می ماند که حدوداً 90 درصد انرژی موجود در اسید آمینه را در بر می گیرد و در زمان کمبود انرژی یا مصرف بیش از حد پروتئین، اسید آمینه پس از دست دادن ازت خود می سوزد.همچنین اسیدهای آمینه در بدن با جا به جا کردن ازت (ترانس آمیناسیون) به یکدیگر تبدیل می شوند.
پس از اینکه فرد ورزشکار از میزان انرژی مورد نیازش اطلاع کافی به دست آورد، بایستی 15 تا 17 درصد میزان انرژی را به دست آورده ، تقسیم بر عدد 4 کند ، عدد به دست آمده گرم پروتئین مورد نیاز ورزشکار است که باید از طریق غذا در طول روز تامین شود. برای ورزشکارانی که نیاز به افزایش حجم عضلات دارند، از 17 درصد و برای دیگر ورزشکاران از 15درصد انرژی، برای محاسبه پروتئین مورد نیاز باید استفاده کرد.
17 – 15 درصد میزان انرژی مورد نیاز ورزشکار (تقسیم بر) 4 = گرم پروتئین مورد نیاز ورزشکار
پروتئین ها بخشی از ترکیبات مواد غذایی هستند که با مقدارهای مختلف در آنها موجودند. پروتئین های دارای منشاء حیوانی کیفیت خوبی دارند. با وجود این بعضی از مواد غذایی گیاهی «حبوبات، غلات، نان...) دارای مقادیر کمی پروتئین هستند که ارزش حیاتی آنها پایین تر از پروتئین های حیوانی است، اما به مقدار آنها جالب توجه هستند. در مورد منابع غنی از پروتئین بطور کامل توضیح می دهیم:
1-گوشت قرمزگوشت های گاو، گوسفند، اسب، صرف نظر از آنکه چه قسمتی از بدن حیوان باشد، دارای ویژگیهای تغذیه ای شبیه به هم هستند. مزّیت تغذیه ای گوشت به غنای پروتئینی آن بستگی دارد (15 تا 20% گوشت، پروتئین است). گوشت غنی از فسفر، آهن و ویتامین های گروه B (مخصوصاً B1 ) است. میزان چربی های آن بر حسب نوع حیوان و قسمت بدن به طور قابل توجهی متغیراست. به طور متوسط 170 کیلوکالری برای هر 100 گرم، انرژی تولید می کند. ارزش غذایی « گوشت قرمز برابر گوشت سفید» است. گوشت کاملاً پخته شده همان ارزش گوشت خام یا گوشتی را دارد که مختصراً پخته شده باشد. اما پختن کامل برای از بین بردن انگل ها (مخصوصاً تنیا ) لازم است.
ویژگیهای خاص بعضی از گوشت های قرمز
- گوشت گوسفند اغلب چرب است، حتی وقتی کم چربی ترین بخش های آنها مصرف گردد.
- گوشت گوساله غنی از نوکلئوپروتئین ها است و مصرف خیلی زیاد آن می تواند عمل عضلات را مختل کند.
- اسب دارای گوشت کم چربی است (2% چربی). برخلاف آنچه مدتهای مدید فکر می شد، نباید بصورت خام مصرف شود.
- گوشت ها ترجیحاً بهتر است بصورت کباب یا بریان شده مصرف گردند و از گوشتهای سرخ شده، روغن پرشده، آبگوشت و سس های چرب که دارای هضم مشکل هستند، خودداری شود.
- گوشتهای چرخ شده نباید مصرف گردند، مگر با رعایت احتیاط کافی و بصورت گوشت چرخ شده و یخ زده . اگر گوشت را در منزل، خودتان چرخ کرده و تا دو ساعت بعد، آن را مصرف کنید خیلی بهتر است و یا اینکه چرخ کردن گوشت توسط فروشنده در مقابل خودتان انجام شود و تا دو ساعت بعد مصرف گردد یا در دمای 19- درجه فریز شود.
- گوشتها را نباید بصورت خام مصرف کرد.
برای خریداری گوشت حتماً به تازگی و زمان تولید آن دقت کنید و برای نگهداری طولانی در دمای 18- درجه نگهداری شود.
نگهداری طولانی مدت و کیفیت بهداشتی پایین، ارزش غذایی پروتئین موجود در گوشت را کاهش می دهد.
2-فرآورده های امعاء و احشاء، ماکیان و گوشت شکار
الف) امعاء و احشاء: زبان و دل دارای ارزش تغذیه ای نزدیک به گوشت هستند.
- جگر از جالب ترین احشاء است. به همین جهت است که مصرف یک بار در هفته آن را برای ورزشکاران توصیه می کنیم (اما نباید بیش از یک بار در هفته مصرف گردد چون دارای نوکلئو پروتئین ها و کلسترول است). جگر یک منبع قابل توجه پروتئین( 20 تا 22 درصد)، آهن، عناصر کمیاب، فسفر، ویتامین های گروه B (B1, B2, B6, pp, B12) و ویتامینAاست. جگر بره دارای ارزش تغذیه ای معادل جگر گاو(غنی ترین جگر) است.
- امعاء و احشاء دیگر: پاچه، کله، سیرابی، و مغز از نظر بافت عضلانی فقیر، اما غنی از نظر نوکلئو پروتئین ها هستند و قابل مقایسه با ارزش تغذیه ای جگر نمی باشند. پس آنها را باید خیلی کم مصرف کرد. چون دارای چربی زیاد هستند، خصوصا در زمان پیش از مسابقات نباید مصرف شوند.
ب) ژامبون ها و سوسیس های خشکی که خیلی چرب نیستند، می توانند جایگاهی در تغذیه ورزشکاران داشته باشند، ولی سطح پروتئین آنها پایین است.
ج) ماکیان: گوشت ماکیان دارای ارزش تغذیه ای نزدیک به گوشت قرمز است، البته میزان چربی در گروهی از آنها مثل جوجه کبوتر و بوقلمون کم (6 تا 12 درصد) و در مرغ، غاز و اردک بالا (18 تا 32 درصد) می باشد. میزان اسیدهای چرب غیر اشباع آنها یکی از نکات مثبت است.
د) گوشت شکار کم چربی است: مانده آنها نباید مصرف گردد، به صورت بریان یک منبع عالی پروتئین است.
3- ماهی ها
ارزش تغذیه ای ماهی مشابه گوشت است. ماهی غنی از پروتئین (15 تا 20 درصد)، فسفر، گوگرد، آهن (آهن کمتری نسبت به گوشت دارد)، مس و ید است، همچنین غنی از ویتامین های گروه B می باشد. ماهی های چرب حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامین های A وD هستند.
ارزش انرژی زایی ماهیها برحسب میزان چربی آنها از 80 تا 200 کیلوکالری برای هر 100 گرم متغیر است، اما در هر حال این چربی ها با ارزش هستند، چون دارای اسیدهای چرب با یک پیوند دوگانه و یا چند پیوند دوگانه هستند و در بین اسیدهای چرب دارای چند پیوند دوگانه، اسیدهای چرب امگا– 3 وجود دارد. در پخت ماهی نیز باید همان نکات احتیاطی که در مورد گوشت توصیه شده رعایت کنید: ماهی را کباب کنید یا در فر یا با بخار آب طبخ نمایید.
از کاربرد سس ها، سرخ کردن و در آبنمک خواباندن ماهی که موجب مشکل شدن هضم آن می گردد خودداری کنید.
4-تخم مرغ
ارزش تغذیه ای آن خیلی نزدیک به مواد غذایی است که قبلاً مورد مطالعه قرار دادیم. تخم مرغ حاوی 14 درصد پروتئین است، که از نظر کیفیت بهترین بوده و بیشترین تعادل اسیدهای آمینه در بین تمام مواد غذایی را داراست. چربی های آن (12 درصد) در زرده تجمع یافته اند و سفیده عملاً فاقد چربی است.
آنچه مربوط به املاح می گردد: سدیم عمدتاً در سفیده وجود دارد، آهن، پتاسیم و کلسیم به مقدار خیلی کم در سفیده وجود داشته و می توان گفت که فقط در زرده وجود دارند. زرده همچنین از نظر ویتامین ها غنی تر است:
دو سوم ویتامین های B1 ، B2 و کل ویتامین های A و D در زرده وجود دارد. تخم مرغ تازه یا «خیلی تازه» که دارای تاریخ بسته بندی است دارای بیشترین ضمانت می باشد. به استثناء موارد عدم تحمل، تخم مرغ تازه و خوب تهیه شده، پخته شده بصورت نرم یا سفت، دارای هضم آسان است. و این مسأله تخم مرغ را غذای مناسبی برای زمان تمرین و پیش از مسابقات می کند. یادآوری می کنیم که پروتئین های سفیده تخم مرغ اگر پخته نباشد، توسط بدن قابل استفاده نیست. تخم مرغ بکار رفته در مخلوط های غذایی مثل سوپ ها، دسرها، شیرینی های سبک (بدون خامه) همیشه خوب هضم می گردد.
5-فرآورده های لبنی
لبنیات منابع پروتئین، با ارزش حیاتی بالا هستند و بخصوص از نظر کلسیم تا حد قابل توجهی غنی می باشند. کلسیم موجود در لبنیات بهترین شرایط جذب را دارد و با فسفر متعادل بوده و با مقدار کمی ویتامینD همراه است.
اگر فرد ورزشکار تمایل بیشتری به مصرف لبنیات داشته باشد، می توان بخشی از سهم گوشت را با لبنیات جایگزین کرد، ولی نمی توانیم به جای لبنیات گوشت را توصیه کنیم، چون ورزشکار دچار کمبود کلسیم می شود.
الف - شیر
در ایرانشیر گاو بیشتر مصرف می گردد. شیر یک ماده غذایی تقریباً کامل است که تنها از نظر ویتامین Cو آهن فقیر است. مقدار پروتئین های آن 5/3 درصد، کربوهیدارت 5 درصد و مقدار استاندارد چری 5/3 درصد در نظر گرفته شده است. شیر غنی از کلسیم و فسفر و حاوی پتاسیم، سدیم، کلر، ویتامین های گروه B، ویتامین Aو در تابستان کمی ویتامینDاست. دارای آب خیلی زیاد است و ارزش انرژی زایی متوسط می باشد: 70 کیلوکالری برای 100 گرم شیر. بزرگترین مسئله در مصرف شیر بهداشت آن است.
* شیرهای تغییر داده شده: شیرهای تغلیظ شده و شیر خشک
- شیر تغلیظ شده بدون شکر – طریقه مصرف: یک حجم شیر را با یک حجم آب مخلوط نمایید. شیر بدست آمده، ارزش شیر معمولی را داشته و همان کاربرد را دارد.
- شیر تغلیظ شده شیرین – یک ماده غذایی با انرژی زیاد است. طریقه مصرف: یک حجم شیر را با دو حجم آب مخلوط کنید. از آن می توان برای تهیه مواد غذایی شیرین نیز استفاده کرد.
- شیر خشک: کمتر از 6 درصد آب دارد. انواع مختلفی از شیرهای خشک وجود دارد که عبارتند از: شیرخشک کامل، شیر خشک بدون چربی، شیر خشک دارای شکر یا بدون شکر. برای مصرف آنها100 گرم شیر خشک را در 9/0 لیتر آب حل می کنیم. شیری که بدین ترتیب تهیه می گردد دارای ارزش تغذیه ای شیر اولیه است و مصرف کردن این نوع شیرها برای غنی کردن پروتئین مصرفی ورزشکار کارایی زیادی دارد.
برخلاف اعتقادی که هنوز به طور گسترده وجود دارد، ماست بدون کلسیم نمی باشد، بلکه ماست یک منبع کلسیم است که همان ارزش شیر را دارد و می توان گفت ماست نوعی شیر اختصاصی است.
* دسرهای دارای شیر و بستنی
این دسته شامل خامه، دسرها، شیرینی های تهیه شده با آرد، شیرینی خامه ای ، کافه گلاسه و همچنین بستنی ها، بستنی تخم مرغی و بستنی میوه ای می باشد.
دسرها بر حسب ترکیباتشان، کم و بیش منبع پروتئین و کلسیم هستند، اما تمام آنها دارای مقدار مهمی قند ساده نیز می باشند.
قابلیت هضم بستنی ها، بستگی به ترکیب و درجه حرارت آنها دارد. مقدار زیاد خامه اغلب دارای هضم مشکل است. در صورتی که سرد مصرف شود، هضم مشکل تری دارد. از خوردن این مواد غذایی در دوران مسابقات و مخصوصاً روزهای مسابقات باید خودداری کرد.
ب- پنیرهاپنیرها عملاً فاقد کربوهیدرات هستند. قسمت اعظم ویتامینهای گروه B پنیر، به استثناء ویتامینهای B2 و B12 وارد لاکتوسرم شده، از بین می رود. میزان ویتامینAپنیر زیاد است (غیر از پنیرهایی که از نظر چربی فقیر هستند).
ارزش انرژی زایی پنیرها (از 100 تا 400 کیلوکالری بر حسب آنکه پنیر تازه باشد یا دارای بافت سفت ) متغییر است.
مواد زیر دارای گرم پروتئین مساوی هستند:
- 100 گرم گوشت قرمز یا سفید یا امعاء و احشاء
- 100 گرم ماهی (وزن خالص)
- 2 عدد تخم مرغ
- نیم لیتر شیر یا معادل آن از لبنیات.
هیچ وقت نباید یک ماده غذایی لبنی را بدون جایگزین کردن با ماده لبنی دیگری که بهتر قابل تحمل است، حذف کرد.
یک چهارم لیتر شیر معمولی را می توان با مواد زیر جایگزینی کرد:
با استفاده از مطالعات میشل می توان ارزش تغذیه ای پروتئین های مختلف را با هم مقایسه کرد. ارزش 100 به تمام پروتئین هایی داده می شود که قادر باشند بدون افزایش ازت ادارای، تعادل ازت را در یک دوره کوتاه بدون دریافت پروتئین برقرار کنند.
از این چند عدد می توان استنباط کرد که ارزش بیولوژیکی پروتئین ها یی که دارای ترکیبی از اسیدهای آمینه ای هستند که خیلی به پروتئین های ساختمانی بدن انسان نزدیک است، بالاتر از پروتئین های گیاهی می باشد. همچنین نتیجه گرفته می شود که این پروتئین ها دارای ضریب هضمی بیشتری هستند. به این پروتئین های حیو؍
خوش آمدید
با سلام اینجا مکانی، جهت معرفی و تحقق بخشیدن به اهداف رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی می باشد ،از انتخاب شما سپاسگزاریم.
کارشناس تربیت بدنی و علوم ورزشی وحید ریاحی
آسیب شناس ورزشی و حرکات اصلاحی وحیده ریاحی