*بدن انسان از 60 تا 65 درصد آب تشكيل شده است . *ماده سازنده هاهيچه ها ، غضروف هاي بين دنده اي مي باشد . *ماده حل كننده و انتقال دهنده براي مواد غذايي است . *تنظيم كننده ميزان حرارت بدن مي باشد . * تشكيل دهنده مايعات بدن مي باشد (خون ، آنزيم و هورمونها) *براي اجراي مطلوب عملكرد اعضاي بدن ، مهم به شمار مي آيد . بنابراين مشخص است كه مصرف كافي آب تا چه اندازه براي حفظ سلامتي و شادابي اهميت دارد. از دست دادن آب به ميزان يك درصد ، در رابطه با وزن بدن ، موجب كاهش توانايي هاي جسماني مي گردد و كم شدن آب به ميزان 20% مي تواند مرگبار باشد . در مغز سلولهاي ويژه اي به نام "گيرنده هاي اسمزي " وجود دارند كه زمان تشنگي را به فرد اطلاع مي دهند . اين سلولها وقتي فعال مي شوند كه غلظت نمك در خون براثر تعريق تا حد زيادي بالا برود . (نمكي كه همراه با عرق از دست مي رود به مراتب كمتر از آب از دست رفته است ) از اين رو ورزشكاران فعال مي بايستي روزانه حداقل 3 ليتر مايعات بنوشند تا از غلظت خون و نارسايي در انجام وظايف كليه ها ، جلوگيري نمايند . جذب مايعات بايد روزانه دستكم 3 ليتر باشد . اما بهتر است كه اين ميزان بيشتر باشد تا ارگانيسم يدن در تبادل مواد غذايي به گونه اي مطلوب مورد حمايت قرار بگيرند . اگر ميزان مصرف آب زياد باشد ، عضلات سفت مي شوند زيرا 65 درصد وزن ماهيچه ها آب مي باشد . همواره چه در محل كار ، چه در ماشين و خانه مقداري آب در دسترس داشته باشيد تا گاهگاهي چند جرعه از آن را مورد استفاده قرار دهيد . به هنگام تمرينات ورزشي و فعاليت نيز چون مقدار زيادي ازآب بدن دفع مي شود . نياز به مصرف آب بيشتر مي شود كه البته مقداري ويتامين و مواد كاني هم از دست مي روند . لذا با مصرف كلسيم كه در شير و فرآورده هاي لبني ، كلم سبز ، ميوه هاي هسته دار و گردو موجود است مي توان عملكرد اعصاب ، عضلات ، قلب و جبران كم خوني را نمود و همچنين براي تقويت استخوان ها و دندان ها ضروري است . و با مصرف منيزيم كه در شير، ذرت ، سبزيجات داراي برگ سبز و غيره وجود دارد مي توان جبران كمبود و يتامين ها را نمود و در بهبود عملكرد تبادل مواد و سنگ بناي استخوان ها و فعاليت بهينه عضلات به آنها كمك كرد . با مصرف آهن كه در سبزيجات ، گوشت و جگر و ذرت و... وجود دارد مي توان بخشي از گلبول هاي قرمز را مجددا" ساخت با مصرف يد (كه در ماهي دريايي ، نمك طعام يد دار و... ) وجود دارد مي توان سنگ بناي غده تيروئيد و عملكرد آن را بهبود بخشيد . و با مصرف پنير ، نان ، انواع ميوه ها ، سيب زميني ، غلات و حبوبات و... مي توان موجب بازگشت آب در الياف عضلات شد و همچنين در عملكرد سيستم اعصاب و عضلات ، كاربرد بسيار خوبي دارند . با ساخت عضلات ، سفت كردن آنها و برطرف كردن چربي هاي زايد همراه با تمرينات كششي ، منظم و مستمر و تغذيه مناسب و مصرف آب به ميزان لازم مي توان به تناسب اندام ، سلامتي ، بهبود دستگاه گردش خون و تنفس ، قدرت بدني بالا ، چابكي سريع ، آمادگي جسماني مثبت و انعطاف پذيري و هماهنگي سيستم عصبي مطلوبي و دقت عمل و بهبود سيستم مغزي دستيابي پيدا كرد وتاثيرات مثبت آن را با كمي دقت و تمرين و نوشيدن مايعات قطعا" مشاهده خواهيد كرد . فراموش نكنيد نوشيدن مايعات ، ورزش و تغذيه مناسب براي همه افراد جامعه ، نتايج خوبي را به همراه خواهد داشت و همواره شاداب و تندرست هستيد و در مقابل بيماريها قوي و مقاوم خواهيد شد .
اثرات زيان آور كاهش آب اگر 1% آب بدن از دست برود ، آستانه تشنگي به وجود مي آيد كه در گرما موجب كاهش ظرفيت كار بدن مي گردد . اگر 2% آب بدن از دست برود ، تشنگي شديد است و موجب ناراحتي هاي مهم ، احساس افسردگي ، خستگي و كاهش اشتها مي شود . اگر 3% آب بدن از دست برود ، خشكي دهان به همراه افزايش غلظت خون ، كاهش ادرار و كاهش تواناييها را بدنبال دارد . اگر 4% آب بدن از دست برود ، 20 تا 30 درصد ظرفيت كارايي و فعاليت بدن كاهش مي يابد . اگر 5% آب بدن از دست برود ، اشكال در تمركز ، سردرد ، بي حوصلگي و بي خوابي عارض مي گردد. اگر 6% آب بدن از دست برود ، آسيب شديد در تنظيم دماي بدن ، افزايش تعداد تنفس و احساس سوزش در مجاري تنفسي ايجاد مي گردد . اگر 7% از آب بدن از دست برود ، در صورتيكه با گرما همراه باشد باعث فرو پاشيدگي تركيبات بدن مي گردد و آسيبهاي زيادي بدنبال دارد . اگر 10% از آب بدن از دست برود ، بسيار خطرناك است و اگر 30 % آب بدن از دست برود ، شخص از بين مي رود .
هر وقت به باشگاه ميرويد،افرادي را ميبينيد كه بر روي يك بخش مجزايي از بدن كار ميكنند و بدين منظور از صدها روش بهره ميبرند. آنها در واقع به نوعي ساكن باشگاه ورزشي هستند و گويي هرگز قصد ترك آن جا را ندارند. اين در حالي است كه اگر اين افراد به صورت جدي به محاسبه وقتي كه تلف ميكنند، ميپرداختند هرگز به اين شيوه ادامه نميدادند. با اين روش، سه دليل عمده وجود دارد كه مانع از انجام سريع و موثر تمرينها ميشود: اول اين كه سطح هورمون رشد و تستوسترون در 40 دقيقه اول يك جلسه تمرين اوج ميگيرد و بعد از يك ساعت دچار افت ميشود. در اين نقطه زماني ديگر اين ترشح كورتيزول است كه شدت ميگيرد و اين بدان معناست كه هورمونهاي عضلهساز در اين مرحله زماني دچار تخريب ميشوند. بنابراين با دقت به شرح موارد فوق توجه داشته باشيد: جلسات تمريني كه 90 دقيقه الي 2 ساعت به طول ميانجامند نه تنها فايدهاي ندارند بلكه فرد را به آسيبهاي جدي مبتلا ميسازند. دومين دليل به اين مسئله باز ميگردد كه با چنين فعاليت گستردهاي در محيط باشگاه به تدريج شوق و علاقه و انگيزه در فرد از بين ميرود. حتي اگر به راستي عاشق تمرين كردن باشيد ديگر پس از تمرين احساس شادابي نميكنيد، به خصوص اين كه مقطع خوبي از وقت آزاد و ارزشمند خود را هر روز در يك مكان خاص بگذرانيد. سومين و آخرين مورد در رابطه با به تعويقافتادن امور روزمره و برنامههاي ديگرتان ميباشد. با اين وضعيت از انجام اموري كه در زندگي به آنها نياز داريد به شدت دور ميمانيد. شيوههايي كه منجر ميشوند مدت محدودي را در باشگاه سپري كنيد و با اين حال با دست پر از آن جا خارج شويد.
1-حرفزدن را در باشگاه فراموش كنيد در باشگاه به تعريف از فيلمهايي كه ديدهايد نپردازيد يا كه از نظر دادن در مورد آقاي المپيا و كارشناسيكردن بر روي مسائل مختلف خودداري كنيد. شما به خاطر امر ديگري به باشگاه آمدهايد، پس دهانتان را كاملاً ببنديد و به تمرين مشغول شويد. در عوض سعي كنيد در كنار تمرين كردن به موسيقي ملايمي گوش دهيد. در اين صورت با كمك هدفونهايي كه در گوشتان گذاشتهايد، ديگر كسي نيز براي گپزدن به سوي شما نميآيد، مگر اين كه مورد مهمي پيش بيايد. حتي اگر يار تمريني داريد كه نميتواند از پرچانگي دست بردارد به راحتي از وي جدا شويد و عطايش را به لقايش ببخشيد. تنها در اين صورت است كه زمان سپريشده در باشگاه را تبديل به اوقات موثري براي خود ميكنيد.
2-از قبل برنامهريزي كنيد هرگز به باشگاه نرويد و سپس بخواهيد در آنجا تصميم بگيريد كه به اجراي چه تمرينهايي بپردازيد! بدين صورت باز هم وقتتان را تلف ميكنيد. پس، قبل از اين كه به باشگاه برويد خود را به داشتن يك برنامه تمريني خوب مجهز كنيد و سپس شروع به كار كنيد. مابين تمرينها هم به وقتگذراني نپردازيد، در اين صورت پمپ بدنتان به راحتي از بين ميرود. از شب قبل يا در راه باشگاه در مورد تمرينهايي كه ميخواهيد انجام دهيد برنامهريزي كنيد و سپس مطابق با يك برنامه منظم از پيش تعيين شده به كار بپردازيد.
3-وقفههاي استراحتيتان را محدود كنيد سعي كنيد در مدت زمان مفيدي كه در باشگاه هستيد به هيچ عنوان ميان تمرينهايتان وقفه نيندازيد. براي مثال اگر به هيدراتهشدن نياز داريد لازم نيست كه براي مثال 12 بار به سمت آب سردكنبرويد! به جاي ايجاد اين وقفهها در عوض سعي كنيد براي خود يك بطري مخصوص تهيه كنيد!
4-وقفههاي بين ستها را نيز كاهش دهيد پاوركارها 3 الي 5 دقيقه بين ستهاي خود به استراحت ميپردازند. متاسفانه بدنسازان نيز به اشتباه خود را با همين روش سازگار ميكنند و نظرشان هم اين است كه به اين طريق ميتوانند سنگينتر كار كنند. ظاهراً آنها فراموش ميكنند كه تفاوتهاي عمدهاي بين تمرينهاي قدرتي و پرورشاندام وجود دارد. اگر كسب قدرت، هدف شماره 1 شما باشد و اگر خواهان هستيد داراي عضلات حجيم و كاتشده باشيد بايد به انجام تكرارهاي بيشتر با وزنههاي سبكتر و وقفههاي كوتاهتر بپردازيد. يك وقفه مطلوب بيشتر از 90 ثانيه به طول نميانجامد، همين وقفه به شما كمك ميكند تا به وضعيت نرمال خود برگرديد.
5-سوپرستها و دراپستها را فراموش نكنيد اگر واقعاً در كوتاهترين زمان، خواهان روبهراهكردن عضلات خود هستيد، از سوپرستها و دراپستها استفاده كنيد. سوپرست يك حركت مجزا براي يك بخش از بدن در كنار يك حركت مركب ميباشد. براي مثال حركت پرس پا را در نظر بگيريد. سوپرستها معمولاً در مورد كار بر روي عضلات گروهي نظير عضلات جلوبازو، پشت بازو، قفسه سينه يا پشت به كار ميروند و دراپستها يك روش خاص به منظور بسط يك ست تمريني و بردن فيبرهاي عضلاني در يك وضعيت تمريني شدتي ميباشند. بهتر از همه، كاربرد هر دو تكنيك با هم است كه تاثير مستقيمي بر اجراي ستهاي استاندارد دارد.
6-از افراط در تمرين دوري كنيد جريان برنامه تمريني روزانهتان را بررسي كنيد و به اين مسئله توجه كنيد كه آيا در واقع با انجام تمرينهايي كه در برنامه روزانهتان آوردهايد بر روي يك ماهيچه واحد كار نميكنيد؟ بهتر است كمي بيشتر بر روي آناتومي بدن كار كنيد. همچنين توجه داشته باشيد كه چگونه بايد بر روي آنها كار كنيد تا ساختار تمرينيتان داراي عملكرد موثرتر باشد. ما معتقد نيستيم كه با يك تمرين خاص بتوان بر روي يك گروه عضلاني كامل كار كرد، پس بايد با بهكارگيري تمرينهاي مختلف به هر عضله از يك گوشه ضربه وارد كنيد.
7-مناسب تمرين كنيد كسب نتيجه مطلوب به اين صورت نيست كه به باشگاه برويد و هر روز از ساعت 6 صبح تا 9 شب تمرين كنيد و روزهاي تعطيل هم كلاً در آنجا اقامت كنيد. زمان مناسب براي هر جلسه تمريني 45 دقيقه الي 1 ساعت ميباشد.
8-از دستگاهها بيشتر بهره ببريد مورد ديگري كه به منظور جلوگيري از اتلاف وقت در باشگاه توصيه ميشود، استفاده بيشتر از دستگاهها در مقايسه با وزنههاي معمولي است. البته ماشينها در كسب عضلات بيشتر كمك نميكنند، اما از اتلاف وقت جلوگيري ميكنند. تعويض پين دستگاه به منظور سبك و سنگينكردن وزنهها در مقايسه با وزنههاي آزاد وقت كمتري ميبرد. زياد هم ضد ماشين نباشيد. بالاخره به آنها هم بايد فكر كرد و فرصت داد، ضمن آنكه آنها از ايمني بيشتري هم برخوردار هستند.
9-با شكم تقريباً خالي تمرين كنيد به نظر عجيب است اما سعي ما دادن ايدههايي است كه سبب شود تا شما هر چه زودتر از باشگاه خارج شويد. اگر شكمتان پر باشد، هيچ دليلي وجود ندارد كه بخواهيد هر چه سريعتر جلسه تمريني خود را به پايان ببريد اما اگر گرسنه باشيد، انگيزهاي عالي براي عجلهكردن و رسيدن به محلول تمريني بعد از تمرين وجود دارد! آخرين وعده غذايي خود را دو ساعت قبل از شروع تمرين صرف كنيد، اين مسئله به جهت تمرين كردن به شما انرژي كافي ميدهد، اما باعث ميشود كه جلسه تمريني خود را ظرف يك ساعت يا كمتر به پايان ببريد.
10-تمركز را تمرين كنيد حضور در باشگاه ناخودآگاه باعث ايجاد آشفتگي ذهني ميشود. پس لازم نيست تا ديگر به لحاظ قدي يا وزني به مقايسه خود با ديگران بپردازيد. همين مسائل پيشپا افتاده ذهن شما را درگير ميكند و از مسئله اصلي كه همانا پرورش عضلات ميباشد باز ميمانيد. پس سعي كنيد به جاي اين مسائل بيهوده به تمركز خود بيفزاييد و به تمرين بپردازيد.
نتيجه در اين مقاله به ارائه 10 روز ويژه به منظور اجراي سريعتر و موثرتر تمرينها پرداختيم تا زمان بيشتري را به منظور لذتبردن از دنياي خارج از باشگاه داشته باشيد. اما توجه كنيد به اشتباه و به منظور صرفهجويي در وقت مسئله گرمكردن را از برنامه تمريني حذف نكنيد. اين مسئله تنها با 5 الي 10 دقيقه كارديو رفع ميشود. شروع كار با وزنههاي سبكتر به شما اين اجازه را ميدهد كه به اجراي بهتر تمرينها در مراحل بعدي بپردازيد.
سودمندترين روش کاهش وزن از سال 1950 تاکنون آمار چاقي در جهان به طور مرتب سيري صعودي داشته است طوري که اکنون در جهان 300 ميليون نفر دچار چاقي هستند و البته 30 درصد از کل اين جمعيت دليل ژنتيکي دارند. اين آمار نشان مي دهد در سال 2002 ، 5/2 ميليون نفر در کشورهاي مختلف بر اثر چاقي جان خود را از دست داده اند که از اين تعداد 320 هزار نفر اروپايي و 300 هزار نفر امريکايي بوده اند. علاوه بر اين ميزان، 7/1 ميليارد نفر در جهان اضافه وزن دارند. يعني در حال حاضر 15 درصد مردم دنيا از چاقي و اضافه وزن رنج
مي برند. به طوري که در ايالات متحده امريکا 97 ميليون نفر اضافه وزن دارند که 22 درصد آنها به طور کلاسيک (ارثي) چاق هستند.
از کل جمعيت چاق و داراي اضافه وزن در جهان، 6/17 ميليون کودک زير 5 سال در جهان اضافه وزن دارند که از سال 1960 تاکنون فقط تعداد کودکان داراي اضافه وزن ايالات متحده امريکا دو برابر و تعداد نوجوانان آن سه برابر شده است. شيوع چاقي در اين کشور در رده سني 12 تا 17 سال از سال 1966 تا 1970 از 5 درصد به 13 درصد پسران و از 5 درصد به 9 درصد در دختران رسيده است. دولت امريکا با توجه به اثرات جانبي چاقي و درمان اين امر در جامعه خود 75 ميليارد دلار هزينه کرده است.
بعد از امريکا، کشورهاي هلند و انگليس و آلمان نيز که آمار چاقي در آنها رشد روز افزوني داشته، براي رفع اين مسئله هزينه هاي سنگيني را متحمل شده اند.
مشکل چاقي علاوه بر کشورهاي توسعه نيافته، گريبانگير کشورهاي در حال توسعه و حتي فقير نيز شده است. مثلاً در تايلند که کشوري در حال توسعه است، شيوع چاقي در کودکان 5 تا 12 ساله تنها ظرف 2 سال از 2/12 درصد به 6/15 درصد افزايش يافته است. در بسياري از کشورهاي توسعه يافته 6/2 درصد از کل هزينه هاي مراقبت هاي بهداشتي به چاقي اختصاص مي يابد که برخي برآوردها اين رقم را تا 7 درصد عنوان مي کنند.
در ايران، طبق اعلام دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي شيوع چاقي و اضافه وزن در جمعيت 69-40 ساله ايران طبق بررسي سلامت و بيماري در سال 1378 در مردان شهري حدود 8/50 درصد و در مردان روستايي 7/28 درصد و در زنان شهري 8/66 درصد و در زنان روستايي 9/46 درصد است.
بررسي هاي انجام شده در دو شهر قزوين و يزد نيز نشان مي دهد 58 درصد مردان و 76 درصد زنان بالاي 25 سال در قزوين چاق هستند و اضافه وزن دارند و در يزد 6/46 درصد از کل جمعيت اضافه وزن دارند و 1/20 درصد چاق هستند که از اين تعداد کل 1/16 درصد را جامعه مردان و 6/23 درصد را جامعه زنان تشکيل مي دهند.
? علل چاقي
چاقي به مقدار بيش از حد متوسط ذخيره چربي در بدن اطلاق مي شود که خود به نوع و کل تعداد سلولها چربي وابسته است و اضافه وزن به عنوان وزني از بدن که با توجه به قد و اندازه بدني يک شخص، بيشتر از وزن طبيعي و استاندارد باشد، اطلاق مي شود. امروزه چاقي و اضافه وزن به عنوان يکي از بزرگترين معضلات سلامتي گريبانگير تعداد زيادي از مردم است. دلايل اضافه وزن در فرهنگ زندگي قرن 21، ناشي از فقر حرکتي بر اثر مدرنيزه شدن و شهرنشيني (پشت ميز نشيني، پله هاي برقي، آسانسور، ابزارهاي کنترل از راه دور استفاده از کامپيوتر، تماشاي مدت طولاني تلويزيون و ...) مصرف غذاهاي چرب و غير مفيد مانند ساندويچ، دريافت زياده از حد انرژي، بد غذايي، فشارهاي دروني، استرسها، نگراني ها، کم کاري غدد تيروئيد، جنسي نر، هيپوفيز، هيپوتالاموس، اختلال در عملکرد سيستم کنترل اشتها (کمبود پروتئين و ليپتين موجب پر اشتهايي کاذب در کودکان مي شود) تغييرات هورموني بعد از سن بلوغ و يائسگي است.
بدين ترتيب رشد اقتصادي، مدرنيزه، شهرنشيني، جهاني شدن بازار مواد غذايي و تبليغات، چاقي و اضافه وزن را روز به روز افزايش داده اند.
کم تحرکي، دسترسي آسان به غذا، آن هم غذاهاي سرشار از چربي از عوامل مؤثر چاقي هستند. به طوري که افزايش چاقي و اضافه وزن در کشورهاي فقير نيز نگران کننده است. زيرا علاوه بر نبود بهداشت در اين کشورها، افراد بيش از حد پاي تلويزيون مي نشينند و غذاهاي پروتئين (نان برنج) جاي خود را به چربي ها و چربي هاي اشباع شده و قندها داده اند. به طور مثال فقط تماشاي تلويزيون هر دو ساعت احتمال به چاقي را 23 درصد و ابتلا به ديابت نوع 2 را در زنان 14 درصد افزايش مي دهد.
از آنجا که اکثر غذاهاي آماده سرشار از کالري است به گونه اي که خوردن تنها مقدار کمي از آنها کالري بدن را به شدت بالا مي برد. پژوهشگران دريافته اند غذاهاي پرکالري مي تواند مردم را به خوردن مقدار بيشتري از آن ترغيب کند. يک وعده غذاي آماده در مقايسه با ساير غذاهاي حاوي مقدار زيادي انرژي است. ميزان کالري اين نوع غذا يک برابر و نيم بيش از يک وعده غذاي سنتي است. اين اتکا به غذاهاي آماده در رژيم غذايي همراه با بي تحرکي، خطر افزايش چاقي را بالا مي برد. چرا که بدن ما براي غذاهاي پرکالري (غذاهاي آماده) طراحي نشده است بلکه بر اساس غذاهاي پر انرژي تکامل يافته است به همين علت آمار چاقي در نواحي روستايي پايين تر است.
محققان عقيده دارند افراد بايد تنها نيمي از غذاي آماده يک وعده را بخورند تا از مصرف انرژي و چربي زائد پرهيز شود.
افرادي که از رژيم هاي غذايي بي ارزش اما پر کالري استفاده مي کنند، 40 درصد بيش از افرادي که از رژيم هاي غذايي حاوي سبزيجات، ميوه ها، شير و مواد غذايي کم چرب و حاوي فيبر فراواني استفاده مي کنند، در معرض اضافه وزن قرار دارند.
? عوارض چاقي و اضافه وزن
چاقي و اضافه وزن از جمله بيماري هاي غير واگير است که بيماري هاي متعدد ديگري را نيز به دنبال دارد. چاقي و اضافه وزن موجب بيماري هاي فشارخون بالا، ديابت نوع دو، افسردگي، بيماري هاي قلبي – عروقي، سرطان هاي کولون، کليه، مري، معده، رحم، پستان، سخت شدن جدارهاي رگها، بيماري هاي کبدي، صفراوي، سنگ کيسه صفرا، آرتروز، اختلالات تنفسي، نقرس، واريس، نازايي، پر مويي زنان، فتق، آسيب عضلات اسکلتي، مشکلات پوستي، کوتاه شدن عمر و فقر اجتماعي و محروميت از آن مي شود.
از بيماري هاي شايع در ايران که دليل آن چاقي است، ديابت نوع دو و پر فشار خون است. به طوري که تقريباً 85 درصد از افراد ديابتي از نوع دو هستند و 90 درصد آنها اضافه وزن دارند.
به طور نمونه فقط در قزوين 33 درصد مردم از افزايش کلسترول و فشار خون رنج مي برند و در 80 درصد نيز از بيماري خود بي اطلاعند در اصفهان نيز افراد چاق 30 درصد چربي خون، 20 درصد فشار خون و 7 درصد ديابت دارند.
? روشهاي مرسوم کاهش وزن در افراد چاق
اکثر افرادي که چاق هستند و اضافه وزن دارند، با نارضايتي از وضعيت خود، براي کاهش وزن به روشهاي متفاوتي که گاه عوارض جانبي خطرناکي دارند، روي مي آورند، روشهايي که متخصصان هيچ کدام از آنها را توصيه نمي کنند. دکتر ارسلان دميرچي، رئيس دانشگاه تربيت بدني استان گيلان در اين باره مي گويد: «افراد به روشهايي چون تک غذايي، استفاده از داروهاي ملي، مدر (ادرارآور)، آب درماني، رژيمهاي غذايي سخت و استفاده از ابزار روي مي آورند که هيچ کدام سودمند نيستند.»
تک غذايي، يعني حذف يکي از وعده هاي غذايي مانند ناهار يا شام، رايج ترين نوع روش رفع چاقي در افراد است. پژوهشگران با بررسي هاي انجام شده دريافته اند حذف يک وعده غذايي در طول روز موجب کمبود ويتامينها و مواد معدني ضروري در بدن مي شود و سلامت را به خطر مي اندازد. در اين رژيم، هنوز ثابت نشده مصرف يک ماده غذايي مي تواند در سوزندان چربي کمک کند و سوزاندن چربي ها فقط زماني اتفاق م يافتد که يا انرژي دريافتي کاهش يابد يا فعاليت بدني براي سوختن چربي و مصرف انرژي افزايش يابد. از آنجايي که اين امر هيچ تأثيري در سوزاندن چربيها ندارد، تبليغات يک ماده غذايي سوزانده چربي را نوعي تقلب و کلاهبرداري مي داند.
برنامه هاي تک غذايي بسيار کم انرژي و کم کالري هستند و بخصوص در دراز مدت اثرات مخربي بر سيستم عصبي مي گذارد، چون مواد نشاسته اي کمي به بدن مي رسد.
استفاده از داروهاي کاهش وزن در کوتاه مدت موجب سوءهاضمه، کاهش قدرت شنوايي، بينايي و تفکر و در بلند مدت در سنين کهولت موجب تأثير سوء در قدرت فکري، جنسي و غدد داخلي مي شود و در جوانان نيز اختلال در رشد، توارث و معلوليتهاي جسمي را در پي خواهد داشت.
در داروهاي ادرارآور(مدر) بدن به سرعت آب خود را از دست مي دهد که اين لاغر شدن نيست. داروهاي ملين (اسهال آور) مواد غذايي بدن را دفع مي کند و با کاهش وزن بدن در دراز مدت فرد دچار سوء تغذيه، کمبود بعضي از مواد غذايي مي شود و عوارضي چون شکم درد، کاهش اشتهاي شخص، سوء تغذيه، ريزش مو، ضعف و افسردگي در پي دارد.
داروهاي هورموني مانند پرکاري غده تيروئيد موجب افزايش کاتابوليسم بدن مي شود و روند طبيعي بدن را مختل مي کند.
داروهايي که مانع جذب چربي در بدن مي شود نيز کالري کمتري به بدن مي رسانند و چون مواد غذايي مصرفي ايراني ها حاوي نشاسته است، از جذب چربي جلوگيري مي کند. اين دارو ويتامين هاي محلول در چربي مانند K, D, E, A را نيز حذف مي کند و فرد دچار کمبود ويتامينهاي محلول در چربي مي شود.
آب درماني به دليل محروميت شديد غذايي اختلالاتي در گوارش به وجود مي آورد. در اين بين، استفاده از وسايل کاهش وزن بيشتر در بين خانمها مرسوم است.
دکتر دميرچي مي گويد: «استفاده از ابزارهايي چون دستگاههاي لرزاننده، ماساژ دهنده، کمربندهاي کش دار، ترموتراپي، ماساژ درماني، طب سوزني، کرم ها، پمادها، ژلها، سونا و گوشواره هاي لاغري فقط سايز افراد را کاهش مي دهد و هيچ تأثيري در سوختن چربيها ندارد.
وي مي افزايد: کمربندهايي که تبليغ مي شود، فقط به دليل فشرده کردن بافتها، فرد را لاغر نشان مي دهد که اين موقتي است و بعد از مدتي بدن به حالت طبيعي بر مي گردد. دستگاههاي لرزاننده موجب دفع چربي نمي شوند و فقط در آرام بخشي و تشکيل اعصاب مؤثر بوده و تأييد شده اند.
انتخاب پوشش پلاستيکي ضخيم نيز موجب تعريق مي شود و فقط باعث از دست رفتن آب بدن مي شود و بعد از نوشيدن مايعات وزن از دست رفته جايگزين مي شود.»
عده اي ديگر از افراد چاق به رژيمهاي سخت غذايي مانند روزه هاي طولاني مدت روي مي آورند. رژيمهاي سخت که موجب مي شوند بدن با محروميتهاي مقادير زيادي از منابع غذايي که مغز وابسته به آنها است، روبرو شود، بيشترين تأثير سوء را بر بدن مي گذارند. بنابراين رژيم نامناسب و ناآگاهانه مي تواند شوک هاي جدي بر بدن بخصوص مغز وارد کند.
? روش کاهش وزن، تغذيه صحيح و ورزش است
براي کاهش وزن بخصوص در افرادي که چاقي آنها ژنتيکي نيست و بيشتر اضافه وزني است، تغيير وضعيت غذا خوردن، رژيم صحيح غذايي و ورزش توصيه مي شود.
رئيس دانشگاه تربيت بدني گيلان م يگويد: براي تغيير وضعيت غذا خوردن و رژيم صحيح غذايي فرد بايد به کارشناس تغذيه مراجعه کند و با برقراري تعادل غذايي 58 درصد کالري از کربوهيدراتها (برنج – گندم) 30 درصد چربي و 12 درصد پروتئين به بدن برساند.
دکتر ميرچي استاد و کارشناس تربيت بدني اعتقاد دارد: ورزش در کنار تغيير روش غذا خوردن و روش تغذيه صحيح مؤثرترين راه حل در رفع چاقي است و هرکدام از اين روشها به تنهايي کارايي ندارد.
ورزش گزينه اي است که مانع چاقي و اضافه وزن مي شود و اضافه وزن را به راحتي کاهش مي دهد.
براي کاهش وزن در کنار روش صحيح تغذيه، بايد تمرينات ورزشي را به طور منظم و پيگير و بسيار انجام داد. ورزش زماني مي تواند از وزن بکاهد که در مدت زمان طولاني، بسيار جدي وسخت و بارها 3 يا 5 بار در هفته و حداقل مدت زمان آن 20 يا 30 دقيقه بايد باشد.
هر ورزشي براي کاهش وزن مناسب نيست. ورزشهايي که توصيه مي شود، ورزشهاي هوازي است. دکتر دميرچي مي گويد: «ورزشهاي هوازي، وزشهايي است که در خشکي انجام مي شود و شامل طناب زدن، دويدن، تنيس، دوچرخه سواري، اسکيت مي شود که حضور اکسيژن موجب تجزيه قندها (کربوهيدراتها) و چربيها (اسيدهاي چرب) مي شود.»
بدن با انجام عمليات ورزشي در محيط خشک به وسيله هوا احاطه مي شود و مدت انجام آن با شدت آن رابطه معکوس دارد. هر چه تمرين شديدتر باشد، مدت اجراي آن کمتر خواهد بود و هر چه تمرين ملايمتر باشد، مدت آن نيز بايد بيشتر باشد. کارشناسان تربيت بدني توصيه مي کنند تمرينات ورزشي هوازي بايد يک روز در ميان باشد.
هوا به عنوان يک انتقال دهنده، باعث مي شود دماي بدن تا ساعتها پس از ورزش کردن 18 ساعت بالا بماند و اين بالا بودن دماي بدن باعث افزايش ميزان متابوليسم و در نتيجه مصرف بيشتر انرژي و کاهش وزن مي شود و سطح کلسترول خون را پايين مي آورد و بعد از 18 ساعت درجه حرارت بدن به حالت عادي بر مي گردد و انرژي بدن را مي سوزاند و وزن بدن را کاهش مي دهد.
چربيها در بدن نقش برجسته اي دارند و سوخت اصلي هستند و از قندها پيشي مي گيرند. در حال استراحت چربيها سوخت بدن هستند، ولي چون حرکت و فعاليتهاي بدني کم است، چربي کمتري مصرف مي شود.
افرادي که فقط به ورزش روي مي آورند، براي کاهش يک کيلو از وزن خود بايد 20 ساعت پياده روي کنند، بنابراين ايده آل روش تغذيه صحيح همراه ورزش مدام است.
کارشناسان تغذيه و تربيت بدني معتقدند براي درمان چاقي و کاهش وزن بايد صبر و حوصله به خرج داد و اسير تبليغات نشد تا توانست بدون عجله به کاهش وزن دلخواه دست يافت.
دوپينگ كلمه دوپينگ از واژه بين المللي Dope گرفته شده است كه هم به عنوان فعل و هم به عنوان اسم به كار مي رود . فرهنگ آكسفورد اين كلمه را به واژه هلندي Doop نسبت مي دهد كه به معني « آيين غسل تهيدستي » مي باشد . شباهت اين دو واژه به علت آنست كه كساني دوپينگ مي كنند كه با اين كار مي خواهند كاستي ها و عيوب خود را بپوشانند . بعضي معتقدند كه مصرف مواد ويژه براي كسب برتري در يك مسابقه ورزشي به 2000 سال قبل از ميلاد مسيح برمي گردد، يعني زماني كه ورزشكارهاي يوناني دسته اي از قارچ ها را به عنوان منبعي غني از پروتئين مصرف مي كرده اند. عده اي ديگر بر آنند كه اين واژه از آفريقاي جنوب شرقي منشأ گرفته است، جائي كه فرقه اي در آنجا نوعي نوشيدني محلي را كه به اصطلاح دوپ ناميده مي شد ، در رقص هاي مذهبي خود به عنوان محرك استفاده مي كردند . بعدها اين كلمه تحت عنوان dope به نوشابه اي الكلي Brandy اطلاق شد كه از پوست نوعي انگور در افريقاي جنوبي تهيه مي شود . در نوشته هاي دانشمندان يوناني نظير جالينوس و فيلوستراتوس نظريه هايي در خصوص رعايت اصول اخلاقي توسط رقابت كننده هاي بازي هاي المپيك باستاني به چشم مي خورد . در همان زمان گلادياتورهاي رومي را مجبور به خوردن داروهاي خاصي ميكرده اند ، تا اينكه نبرد بين آنان سنگين تر و خونين تر ادامه يابد و تماشاگرها را بيشتر ارضاء نمايد. در قرن 19 ، ورزشكارهاي فرانسوي مخلوطي از برگهاي كوكا و شراب را به نام وين ماريام مي خوردند كه معتقد بودند احساس خستگي و گرسنگي حاصل از تمرين هاي درازمدت را كاهش مي دهد . لغت دو پينگ كمتر از 100 سال است كه در بين ورزشكاران مرسوم شده است. اما در سال 1865 ميلادي گزارش هائي از شناگرهاي كانال ها در آمستردام هلند مبني بر استفاده مواد نيروزا وجود دارد. همچنين گزارش هايي مربوط به مصرف مواد كمكي توسط شركت كنندگان مسابقه 6 روزه دوچرخه سواري هلند در سال 1869 ميلادي وجود دارد . نخستين مورد مرگ ناشي از دوپينگ ، در سال 1886 در يك مسابقه محلي دوچرخه سواري مشاهده شد كه دليل آن مصرف مواد كمكي بيش از حد ماده شيميايي تري متيل گزارش گرديد. هم زمان با آن رويدادها ، مواردي از پارادوپينگ ديده شده است ، كه عبارتست از : خوراندن يك دارو به حريف توسط يك ورزشكار جهت كاستن كارآيي ورزش وي . دوپينگ براي اولين بار در سال 1910 به طور رسمي جنبه آزمايشي و قانوني پيدا كرد . در آن زمان ، طي آزمايش هائي ، وجود دسته اي از مواد شيميايي با ساختمان آلكالوئيدي در بزاق يك اسب مسابقه اي ثابت شد.
سونا يکي از فعاليت هايي است که تقريباً همه ورزشکاران با آن آشنا هستند و در سطح قهرماني و حرفه اي و آماتوري به آن توجه خاصي دارند. اولين بار، فنلاندي ها سونا (خشك) را به كار گرفتند. گفته مي شود از هر سه خانه در فنلاند، يكي داراي سونا است. فنلاندي ها معتقدند سونا بدن را از استرس ها و سموم آزاد مي كند . سونا باعث آرامش اعصاب ، كاهش استرس ، ايجاد وجد و شادماني مي شود . در عين حال با ايجاد دوره هاي سرد و گرم شديد در بدن ( رفتن به سونا و پريدن در حوضچه آب سرد ) مي تواند قدرت تمركز و هوشياري شخص را بالا ببرد . بطوريكه بعضي افراد ترجيح مي دهند صبح ها و در شروع كار به سونا بروند . اما سونا رفتن بهتر است در پايان روز و قبل از رفتن به رختخواب صورت گيرد تا باعث ايجاد خواب عميق تر شود . " وقتي كه شما سونا ميرويد مي توانيد مانند يك نوزاد به خواب آرام فرو رويد "
هدفاز سونا رفتن
يكي از هدفهاي اصلي از سونا رفتن ، پاك كردن بدن از طريق تعريق است . منافذ بدن باز مي شوند و سموم موجود در بدن از طريق عرق كردن به بيرون دفع مي شوند . اكثر كساني كه استفاده از سونا را تجربه كرده اند اذعان مي كنند كه اين كار باعث شادابي و تسكين درد هاي آنان شده است . سونا مي تواند باعث تسكين اثرات سرما خوردگي شود . سبب نيرو بخشيدن به عضلات بعد از تمرينات ورزشي مي شود و رنگ چهره را روشن مي كند . بسياري از مردم به قدرت شفا بخشي سونا در برطرف كردن افسردگي پس از بيرون آمدن از سونا اعتراف دارند . هنگامي كه بدن احساس آرامش مي كند و سرشار از انرژي مي شود ، متعاقب آن ذهن و احساس هم حالت بهتري پيدا مي كنند . سونا چه اثري روي بدن ما مي گذارد ؟
هنگامي كه شما سونا مي گيريد گرماي ناشي از آن باعث مي شود جريان خون به سمت پوست افزايش يابد و غدد عرق تحريك شوند . عرق كردن باعث دفع يك سري از مواد زايد در بدن مي شود وبدن را از دست اين مواد نامطلوب خلاص مي كند.
قرار گرفتن در حمام بخار يا سونا باعث بالا رفتن درجه حرارت بدن مي شود . در اثر اين افزايش حرارت ، عروق خوني گشاد مي شوند و جريان گردش خون در پوست بالا مي رود همين امر باعث افت فشار خون در مويرگها و سياهرگها مي شود و درمجموع فشار خون پائين مي آيد سپس با بالا رفتن ضربان قلب ، فشار خون به حالت طبيعي بر مي گردد .
آيا سونا باعث كاهش وزن مي شود ؟
اگرچه هنگام سونا گرفتن بدن احساس سبكي مي كند ولي بخش زيادي از آن به دليل از دست رفتن آب و مايعات بدن است واگرچه همين امر ممكن است بطور موقت وزن بدن را كاهش دهد ولي بلافاصله بعد از جبران آب به حالت اول برمي گردد . ( بايد دقت شود كه : قبل ، هنگام ، و بعد از سونا حتما مقادير كافي آب نوشيده شود تا بدن با كمبود آب مواجه نشود .همچنين لازم است مواد معدني مصرف شوند تا موازنه الكتروليت هاي بدن به هم نخورد در واقع اين موضوعي است كه اگر به آن توجه نشود ممكن است خطر آفرين باشد ) .
اما سونا اثراتسودمند بسياري دارد از جمله اينكه :
- * تعريق باعث دفع سموم بدن مي شود .
- * با فعال شدن غده هاي عرق ؛ پوست نيز نرم مي شود و حالت بهتري پيدا مي كند
- * سونا اثرات ضد سرطان دارد چون سيستم ايمني بدن را تحريك و تقويت مي كند . * سونا رفتن باعث باز شدن منافذ پوست مي شود . واين در حفظ سلامتي پوست فوق العاده مؤثر است.
- * سونا و استفاده از جكوزي آب سرد مي تواند در بالا بردن توان عمومي بدن و مقابله با بيماري بخصوص سرما خوردگي شود .
- *استفاده از سونا علاوه بر فوائدي كه براي تندرستي و سلامت دارد باعث ايجاد احساس خوشايندي در انسان مي شود و در زيبايي چهره و لطافت پوست هم تاثير بسزايي دارد .
به موارد زير هم مي توان اشاره كرد :
- * باعث رفع خستگي عضلات و بهبود سريع گلو درد مي شود. * - كمر درد و آتريت را تسكين مي دهد
- * - باعث مقابله با سرما خوردگي وبرطرف شدن مشكل سينوسها مي شود . * - وضعيت و ظاهر پوست بدن را بهبود مي بخشد .
- * - به دليل فعال شدن سيستم شبه مرفيني مغز، تسکين جسمي و روحي غير قابل تصوري براي فرد ايجاد مي شود.
ایروبیک یعنی فعالیتی که عضلات بزرگ را به کار بگیرد. حداقل 12 دقیقه با حرکات ریتمیک و موزون، در شرایطی که سرعت و شدت تمرین قابل تحمل است و نیاز بدن به اکسیژن برای مدتی افزایش می یابد، این فعالیت انجام می گیرد. ایروبیک جزء فعالیت های هوازی شدت کم و مدت طولانی است. تمرینات ایروبیک از حرکات ریتمیک و متناوب ماهیچه ای بهره برده و ضربان قلب و تنفس را در مدت زمانی خاص بالا می برد.
ورزش ایروبیک علاوه بر اینکه آرام بخشی بدون مسکن است و ایجاد روحیه و نشاط میکند، فواید بسیار ارزشمند دیگری نیز به شما هدیه میکند که در زیر به اختصار به آنها اشاره میشود:
1 - اکسیژنگیری بیشتر
2 - قوی شدن قلب
3 - تولد رگهای بیشتر در بدن
4 - از بین بردن دردهای عضلانی
اینکه چه مدت زمانی را برای انجام تمرینات اختصاص میدهید بستگی به وقت، انرژی، هدف و شرایط فیزیکی شما دارد. 10 تا 60دقیقه مناسب به نظر میرسد. تعداد دفعات نرمال و معمول انجام این تمرینات نیز دوبار در طول هفته است، اما به عقیده کارشناسان و فیزیولوژیستها، انجام 3 تا 5 نوبت در طول هفته بهتر و موثرتر است.
البته به افراد بالای 40سال توصیه میشود این ورزش را با مشورت پزشک، آزمایش تراکم استخوان و یک نوار قلبی آغاز کنند تا دچار مشکل نشوند. از طرفی افراد مسن بهتر است مراقب بافتهای نرم خود باشند و با بالارفتن سن، وزنههای سبکتر را در انجام این تمرینات مورداستفاده قرار دهند.
دشواری تمرینات تا چه حد باشد؟
میزان دشواری و سختی تمرینات ایروبیکی که شما انجام می دهید، از سه طریق اندازه گیری می شود:
1-اندازه گیری ضربان قلب، تا بدانید با افزایش تحرکات بدنی در هر دقیقه به چه اندازه ضربان قلب بالا می رود.
2-شیوه بعدی تست صحبت کردن نام دارد. شما باید قادر باشید وقتی که تمرین می کنید به راحتی هم صحبت کنید (این شیوه برای فهمیدن این که تمرینات تان چقدر سنگین است بسیار مفید می باشد).
3-با توجه به میزان توانایی تان به سادگی می توانید بفهمید که تمرینات با وجود دشواری چه تاثیری بر شما می گذارند، اگرچه به نظر می رسد که تمرینات متوسط و متعادل برای یک فرد عادی می تواند کاملا لذت بخش باشد.
ورزش ایروبیک اشتها را کاهش می دهد
تازه ترین تحقیقات نشان می دهند که ورزشهای ایروبیک موجب افزایش نوعی پروتئین می شوند که ممکن است اشتها را سرکوب کند. سه ماه انجام ورزش ایروبیک ممکن است چربی بدن را کاهش دهد. پژوهشگران تصور میکنند که تغییراتی که در سیستم اعصاب مرکزی اتفاق میافتد ممکن است عامل این کاهش اضافه وزن باشد.
محققان دریافتند که کاهش دریافت غذا و کاهش در شاخص توده بدنی با افزایش میزان نوعی پروتئین که به نام نوروتروپین خوانده میشود ارتباط دارد. نقش اصلی این پروتئین تحریک هورمون رشد است. این پروتئین با چاقی و سوخت و ساز نیز ارتباط دارد.
دانشمندان با اندازه گیری میزان این پروتئین قبل و بعد از انجام سه ماه ورزش ایروبیک در 15 فرد چاق دریافتند، بعد از سه ماه ورزش، این پروتئین در خون آن ها افزایش یافت که این حالت منجر به کاهش شاخص توده بدنی، دور مچ و فشار خون آن ها شد. میزان دریافت کالری نیز در این افراد کمتر شد.
توصیهها و تجربهها
در طول مدت تمرین در یک روز هر چند دقیقه حرکات خود را عوض کنید و از انجام فعالیتهای تکراری
خودداری کنید.
لباسی برای ورزش ایروبیک انتخاب کنید که راحت و قابلیت کشش داشته باشد.
کفش ورزشی مناسب بپوشید تا از آسیب رسیدن به بخشهای مختلف کف پا جلوگیری شود.
حرکات ایروبیک را با موزیک انجام بدهید، چرا که به تجربه ثابت شده افرادی که در حین ایروبیک به
موزیک گوش میدهند، دیرتر خسته میشوند.
بهتر است برای خود یک همراه پیدا کنید. مطالعات نشان داده است که یکی از دلایل اصلی کشیده
شدن افراد به حرکات ایروبیک همراه بودن آنها با دوستان و افراد خانواده است. اگر در انجام ایروبیک از حمایت یک دوست برخوردار باشید موفقتر هستید .
6 راهکار برای داشتن استخوان هایی فنا ناپذیر
چربیهای اشباع، جذب کلسیم را که یکی از املاح ضروری برای استخوانسازی است، کاهش میدهد بنابراین فرد، مستعد ابتلا به پوکی استخوان خواهد شد.
استفاده از خوراکی های مختلف یا فعالیت های خاص می تواند به تقویت استخوان ها یا ضعیف شدن آن ها کمک کند به همین سبب شما می توانید با رعایت تعدادی نکته ساده به حل این موضوع پرداخته و از ضعیف شدن استخوان ها جلوگیری کنید.
** استفاده از ویتامین دی اولین گزینه برای تقویت استخوان هاست و این ویتامین همیشه هم در اختیار شما خواهد بود. شما می توانید از نور آفتاب برای دریافت این ویتامین استفاده کنید اما دقت داشته باشید که با توجه به هوای گرم این روزها بهتر است روزانه زمان کمی را زیر افتاب باشید. ویتامین دی مورد نیاز بدن در 20 دقیقه به حد نساب خود خواهد رسید.
**افرادی که به هر دلیلی لازم است داروی کورتونی مصرف کنند، حتما باید به متخصص تغذیه مراجعه کنند، زیرا عوارض این داروها بسیار زیاد است و الگوی غذایی نامناسب میتواند این مشکلات را تشدید کند. علاوه بر اختلال در متابولیسم کلسیم و استخوانی، یکی دیگر از عوارض داروهای کورتونی، دادن اشتهای کاذب به فرد است که باعث میشود زیاد غذا بخورد و به این ترتیب مشکلات استخوانی و متابولیکش تشدید میشود، اما با برنامه غذایی مناسب میتوان احتمال بروز این عوارض را به حداقل رساند.
** استفاده از کافئین را تاحد زیادی کاهش دهید. چای وقهوه در تنظیم سیستم های مختلف بدن مفید هستند اما باید دقت داشته باشید که استفاده بیش از اندازه از آن ها می تواند پوکی استخوان و همچنین شکنندگی آن ها را به همراه داشته باشد. در کنار چای وقهوه نوشابه های انرژی زا نیز منابعی از کافئین هستند که باید تا حد زیادی مصرف آن ها را کاهش دهید.
** مشکلات تغذیه از هر جهتی که باشند برای استخوان ها نابود کننده خواهد بود. استفاده بیش از حد ازخوراکی ها چاقی را به همراه دارد همچنین کم خوردن غذا باعث نرسیدن ویتامین لازم به سلول های استخوانی است. همیشه وزن خود را در یک حد مجاز نگه دارید تا بتوان استخوان ها فشار زیادی را تحمل نکنند.
** چربیهای اشباع، جذب کلسیم را که یکی از املاح ضروری برای استخوانسازی است، کاهش میدهد بنابراین فرد، مستعد ابتلا به پوکی استخوان خواهد شد.
** خورد و خوراک خود را به سمت امگا-3 حرکت دهید و کمی به فکر سبزی های خوشمزه و ماهی و گردو باشید. این خوراکی ها می توانند به سرعت استخوان ها را تقویت کرده و از شکستگی جلوگیری میکند. هفته ای یک وعده از ماهی و استفاده از زیتون در کنار غذا می تواند راهی عالی برای تقویت استخوان ها باشد.
بهترین زمان از روز برای انجام تمرینات ایروبیك (هوازی) كی است؟ پاسخ این است كه هر وقت كه دوست داشتید. مهمترین مسأله این است كه فقط باید فعالیت هوازی داشته باشید. تمرینات قلبی-عروقی مداوم مثل پیاده روی، دو، پله نوردی، یا دوچرخه سواری به مدت 30 دقیقه چربی سوزی میكند و مهم نیست در چه ساعتی از روز باشد اما اگر میخواهید بیشترین فایده ممكن را از هر دقیقه تمرینتان ببرید، باید صبح ها زودتر بیدار شوید و قبل از خوردن صبحانه تمرین خود را انجام دهید. فعالیتهای ایروبیك در صبح ناشتا نسبت به انجام این تمرینات در طول روز سه مزیت عمده دارد:
در اول صبح وقتی شكمتان خالی است، سطح گلیكوژن (كربوهیدرات ذخیره بدن)، عضلات و كبد پایین است. اگر ساعت 7 شب شام خورده باشید و صبحانه تان را نیز 7 صبح بخورید، یعنی بدنتان 12 ساعت بدون غذا بوده است. طی این روز 12 ساعته سطح گلیكوژن كم كم پایین میآید تا گلوكز لازم برای عملكردهای مختلف بدن را حتی در موقع خواب فراهم كند. درنتیجه، شما با گلیكوژن و قند خون بسیار پایین از خواب بیدار میشوید كه بهترین محیط برای سوختن چربی ها به جای كربوهیدرات است. اینكه چقدر بیشتر چربی سوزی میكنید مشخص نیست اما برخی تحقیقات نشان داده كه وقتی تمرینات كاردیو (وقتی گلیكوژن بدن خالی است) انجام شود، تا 30 درصد بیشتر خواهد بود.
دومین فایده انجام تمرینات در اول صبح تأثیری است كه بعد از تمرین به جای میگذارد. وقتی تمرین كاردیو را اول صبح انجام میدهید، نه تنها در طول زمان تمرین چربی سوزی میكنید، بلكه این چربی سوزی با سرعت بیشتر بعد از تمرین نیز ادامه دارد. چربی سوزی بیشتر تنها دلیل انجام تمرینات ایروبیك در اول صبح نیست.
فایده سوم انجام این تمرینات در صبح، آن حس پیشرفت و اشتیاق است كه تا پایان روز همراهتان میشود. از نظر فیزیولوژیكی هم ورزش باعث میشود كه در بدن اندورفین آزاد شود. اندورفینها هورمونهای شبه افیون هستند كه صدها مرتبه از قوی ترین مورفین ها هم قوی تر هستند. این اندورفین ها روحیه شما را بسیار شاد و بشاش میكند، استرستان را پایین میآورد، گردش خون را در بدنتان تقویت میكند و درد را تسكین میدهد. به این ترتیب وقتی صبحها زود از خواب بیدار شوید و ورزش كنید، تا پایان روز شاد و سرحال هستید واسترس كمتری حس میكنید.
افراد لاغر ورزش را کنار نگذارند ! محققان معتقدند افراد لاغر نباید ورزش را کنار بگذارند چون ممکن است در داخل بدن آنها چربی به شکل توده دور ارگانهای بدن را گرفته باشد. محققان انگلیسی در لندن اعلام کردند اینکه بدن فرد چقدر چاق به نظر برسد و چربی داشته داشته باشد دلیل آن نیست که ارگانهای داخلی بدنش همانقدر حاوی چربی باشند. آنها همچنین اعلام کردند افرادی که هیکل ظاهری خود را با رژیم گرفتن متناسب نشان میدهند و ورزش نمیکنند ممکن است به اندازه افراد چاق، چربی دور ارگانهای داخلی آنها از جمله قلبشان را گرفته باشد. این محققان از سال 1994 تا کنون روی بیش از 800 نفر این مطالعات را انجام داده اند که چربی داخل بدن آنها را اندازه گیری کنند.آنها پس از این تحقیق ترس خود را از این موضوع اعلام کردند که افراد لاغر با تصور اینکه در بدنشان چربی وجود ندارد، ورزش را کنار بگذارند و متوجه نشوند که در داخل بدن آنها چربی یه شکل توده دور ارگانهای بدن را گرفته است.
این تحقیق که نام آن((در خارج لاغر و در داخل چاق))میباشد بیشترین شگفتی را در مورد افرادی به نمایش گذاشته است که بسیار لاغرند اما از داخل چربی زیادی در بدن دارند.
شما ممكن است برنامه ورزشی مناسبی را تهیه كرده باشید و مطابق آن پیش بروید ولی مشاهده كنید كه به نتایج دلخواه دست پیدا نمیكنید. وزنتان به اندازه دلخواهتان كاهش پیدا نمیكند و یا دچار آسیبهای ناشی از ورزش میشوید. در این موارد باید به فكر باشیدكه جایی از كار مشكل دارد و شما مرتكب اشتباهاتی در هنگام ورزش كردن میشوید. به تازگی متخصصان طب ورزشی موسسه ملی ورزش آمریكا، با بررسی فعالیتهای ورزشكارانمختلف، تعدادی از اشتباهات اساسی را كه حین ورزش كردن انجام میدهند، كشف كرده و آنرا در یك فهرست مرتب كردهاند. ببینید كه آیا شما هم درست ورزشمیكنید:
حركات كششی كافی انجام نمیدهند:
نخستین اشتباه ورزشكاران آن است كه پیش از آغازفعالیتهای ورزشی خود، حركات كششی را یا انجام نمیدهند و یا با انجام حركات كششیكمی از نظر تعداد و كیفیت، ورزش اصلی خود را آغازمیكنند. بهترین روش آن است كه شما نخست حركات كششی را انجام دهید و بعد از آن به سراغ فعالیتها و تمرینات ایروبیك (هوازی) بروید. این روش موجب میشود، عضلات شما گرم شده و انعطافپذیری خود را به دستآورند. به این ترتیب از بروز آسیبهای ورزشی نیز پیشگیری خواهد شد.
وزنههای سنگین را بلند میكنند:
اشتباه دوم بیشتر ورزشكاران آن است كه بسیار عجولاند و از همان ابتدا به سراغ بلند كردن وزنههای سنگین میروند. شما باید وزنههایی را در ابتدا بلند كنید كه عضلاتتان توانایی كنترل آنها را داشته باشند. سپس به تدریج این وزنهها را سنگینتر كنید. با این روش هم عضلاتتان بهتدریج تواناییهای لازم را به دست خواهند آورد و كمتر دچار آسیبهای ورزشی میشوید.
پیش ازورزش، بدنشان را گرم نمیكنند:
عضلات شما نیاز دارند كه خود را به تدریج با حركات هوازی كه شما انجام میدهید و افزایش باركاری وارد بر آنها تطبیق دهند. بنابراین به آرامی ورزش كردن را آغاز كنید، سپس به تدریج بر شدت و سختی حركات ورزشی خود بیفزایید. دویدن آرام، بالا و پایین پریدن و راه رفتن روشهای (نرمشهای مناسبی) برای گرم كردن بدن شما هستند.
پس از ورزش خود را خنك نمیكنند:
شاید شما هم توجه كرده باشید كه وقتی در اوج ورزش كردن هستید، تعداد ضربان قلبتان بسیار بالا است و دمای بدنتان نیز بالا است. اشتباه بیشتر ورزشكاران این است كه هنگامی كه در اوج فعالیت ورزشی هستند، ناگهان از حركت بازمیایستند. در حالی كه اگر تصمیم دارید به ورزش كردن خود خاتمه دهید، باید آهسته آهسته شدت و سختی ورزش خود را كاهش دهید و برای دقایقی به قلبتان فرصت دهید كه سرعت تپش خود را كاهش دهد و همچنین عضلاتتان به تدریج از انقباض خارج شوند. این روش موجب میشود كه بدنتان انعطافپذیری اولیه خود را بهدست آورده و بر قلب و عروق شما نیز فشار زیادی وارد نشود.
مدت طولانی، ورزشهای سنگین انجام میدهند:
اشتباه دیگر ورزشكاران آن است كه مدت طولانی از زمانی را كه برای ورزش در نظر گرفتهاند، به شدت زیاد ورزش كرده ونرمشهای سنگین را انجام میدهند. در حالی كه این كاملا غلط است. روش درست آن است كه بخش بیشتری از زمان ورزش كردنتان را به حركات ورزشی با شدت متوسط اختصاص داده وفقط چند دقیقه ورزشهای سنگین را انجام دهید.
به اندازه كافی آب نمینوشند:
شما نباید صبر كنید تا تشنه شوید و سپس آب بنوشید. این اشتباه دیگر ورزشكاران است كه موجب میشود بدنشان هنگام ورزش كردن دچار كمبود آب شود. وقتی ورزش میكنید، بیشتر عرق میكنید و بدنتان مقدار زیادی آب از دست خواهد داد. هنگام ورزش كردن یك شیشه آب كنار دستتان قرار دهید و گاهی از آب آنبنوشید. نوشیدن آب را در طول روز نیز ادام هدهید.
به اندازه و باشدت كافی ورزش نمیكنند:
بعضی از ورزشكاران فقط ورزش میكنندتا حركتی به خودشان داده باشند، در حالی كه این غلط است. شما باید شدت و سختی حركات ورزشی را كه انجام میدهید، تنظیم كنید. این روش موجب میشود سرعت ضربان قلبتان به اندازه كافی افزایش یافته و بتواند خون را با سرعت مناسبی به عضلاتتان كه مشغول فعالیت هستند، پمپ كند و شما بتوانید از فواید ورزش كردن بهرهمند شوید.
هنگامی كه وزنه بلند میكنند، حركات تند و سریع انجام میدهند:
اگر وزنه بلند میكنید، هنگامی كه عضلاتتان در حالت انقباض قرار دارند، حركات تند و سریع به بدنتان ندهید. این كار موجب خواهد شد كه عضلاتتان دچار آسیب شوند. عضلات كمر بیش از سایر عضلات در این موارد آسیبپذیرند. اگر شماسنگینی وزنههایی را كه بلند میكنید كنترل كنید، اجازه نخواهید داد كه وزنهها حركات شما را كنترل كنند
خوش آمدید
با سلام اینجا مکانی، جهت معرفی و تحقق بخشیدن به اهداف رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی می باشد ،از انتخاب شما سپاسگزاریم.
کارشناس تربیت بدنی و علوم ورزشی وحید ریاحی
آسیب شناس ورزشی و حرکات اصلاحی وحیده ریاحی